Ríkisstjórnin á endastöð - Kosningar í kortunum

Rík­is­stjórn Bjarna Bene­dikts­sonar er komin á enda­stöð. Stjórn Bjartrar fram­tíðar sleit sig frá rík­is­stjórn­ar­sam­starf­inu skömmu eftir mið­nætti, en 87 pró­sent full­trúa í stjórn flokks­ins vildu hætta sam­starfi við Sjálf­stæð­is­flokk­inn og Viðreisn, og varð það nið­ur­staðan.

Þá hefur þing­flokkur Við­reisnar sent frá sér yfir­lýs­ingu, þar sem hvatt er til þess að boðað verði til kosn­inga sem fyrst.

Þetta var kvöld merki­legra tíma­móta í íslenskum stjórn­málum, og nóttin var örlaga­rík.

Lygileg atburðarás

Atburða­rásin var hröð í gær. Eftir að Vísir greindi frá því að Benedikt Sveins­son, faðir Bjarna Bene­dikts­sonar for­sæt­is­ráð­herra og for­manns Sjálf­stæð­is­flokks­ins, hefði verið meðal með­mæl­enda Hjalta Sig­ur­jóns Hauks­sonar, barn­a­níð­ings, vegna umsóknar hans um upp­reista æru, þá sendi Benedikt frá sér yfir­lýs­ingu.

Í henni sagð­ist hann hafa talið sig vera að vinna góð­verk fyrir þennan mann, en svo baðst hann einnig afsök­unar á því að hafa valdið þolendum brota hans tjóni. „Ég hef aldrei litið svo á að upp­reist æru væri annað en laga­legt úrræði fyrir dæmda brota­menn til að öðl­ast að nýju til­tekin borg­ara­leg rétt­indi. Sá hugur bjó ekki að baki að rétta stöðu Hjalta gagn­vart fórn­ar­lambi hans. Hjalta hef ég sagt að horfast í augu við gjörðir sínar og iðr­ast þeirra. Það sem átti hér að vera lítið góð­verk við dæmdan mann hefur snú­ist upp í fram­hald harm­leiks brota­þola. Á því biðst ég enn og aftur afsök­un­ar,“ sagði Benedikt.

Mynd: Birgir Þór Harð­ar­son

Upplýsti forsætisráðherra

Eftir þetta tók við kafli þar sem þetta nýja púsl í mynd, sem teikn­að­ist upp í gegnum umræðu um það ferli sem fer í gang þegar mönnum er veitt upp­reist æra, leiddi til spurn­inga sem beindust að dóms­mála­ráð­herra, Sigríðar Á. Andersen.

Hún upp­lýsti um það í við­tali við Stöð 2 að hún hefði í júlí sagt Bjarna Bene­dikts­syni frá því að faðir hans væri meðal með­mæl­enda Hjalta Sig­ur­jóns, um upp­reista æru. „Hann kom af fjöllum,“ sagði Sigríður.

Þessar upp­lýs­ingar voru strax ræddar innan sam­starfs­flokka Sjálf­stæð­is­flokks­ins í rík­is­stjórn, Við­reisnar og Bjartrar fram­tíðar.

Mikil óánægja var með stöðu mála, enda hafði umfjöllun um ferlið, upp­reista æru, verið mikið til umræðu á þingi og í fjöl­miðlum, ekki síst eftir að mál Roberts Downey komst í hámæli.

Dóms­mála­ráðu­neytið neit­aði að afhenda gögn um þá sem vott­uðu góða hegðun hans í því ferli, og skaut frétta­stofa RÚV neit­un­inni til úrskurð­ar­nefndar um upp­lýs­inga­mála.

Nið­ur­staða lá ekki fyrir í því máli fyrr en nokkru eftir að Sigríður hafði upp­lýst Bjarna um að faðir hans væri meðal með­mæl­enda Hjalta Sig­ur­jóns.

Dóms­mála­ráðu­neyt­inu var með úrskurð­inum gert að upp­lýsa um hverjir væru vottar í umsóknum um upp­reista æru, og er ráðu­neytið nú að vinna að því að gera upp­lýs­ing­arnar opin­berar aftur í tím­ann.

Þessi staða skap­aði mikla tor­tryggni í garð Sjálf­stæð­is­flokks­ins í bak­landi Bjartrar fram­tíðar og Við­reisnar.

Trúnaðarbrestur

Þessum upp­lýs­ingum, um sam­skipti Sigríðar og Bjarna, var hins vegar ekki deilt með neinum innan rík­is­stjórn­ar­innar, eða stjórn­ar­flokk­anna. Eins og áður segir var mikil óánægja með þessa stöðu á stjórn­ar­fundi Bjartrar fram­tíðar sem hald­inn var seint í gær­kvöldi og stóð fram á nótt. Skila­boðum var í kjöl­far fund­ar­ins komið til for­ystu­manna Sjálf­stæð­is­flokks­ins og Við­reisnar, að Björt fram­tíð hefði ákveðið að slíta sig frá rík­is­stjórn­ar­sam­starf­inu. Innan flokks­ins var það metið svo að um alvar­legan trún­að­ar­brest hefði verið að ræða. Leyni­makk um með­mæl­enda­bréf fyrir barn­a­níð­ing var kornið sem fyllti mæl­inn.

Mynd: Birgir Þór Harð­ar­son

Fundað í nótt

Frá Sjálf­stæð­is­flokknum heyrð­ist ekk­ert. Engin við­töl eða yfir­lýs­ingar.

Funda­höld stóðu yfir fram eftir nóttu, þar sem ræddir voru kostir í stöð­unni og hvernig væri best að halda á spil­unum. Samkvæmt heim­ildum Kjarnans kom útspil Bjartrar fram­tíðar eins og köld vatns­gusa framan í flokk­inn.

Hann var ekki undir það búinn að svona gæti farið, að rík­is­stjórnin myndi ein­fald­lega lið­ast í sundur vegna þessa máls.

Hjá Viðreisn var staðan rædd á fundi, og voru þing­menn sam­mála um að í kort­unum væri það helst að boða til kosn­inga sem fyrst. Þing­flokk­ur­inn ræddi það með hrein­skiptum hætti að málið sýndi glögg­lega að fara þyrfti að öllu með gát í málum þar sem upp­reist æra væri til með­ferðar, og í þessu til­viki hefði það ekki verið gert. Beindust spjótin ekki síst að dóms­mála­ráð­herra, Sigríði Á. Andersen.

Ákvörðun Bjartrar fram­tíðar kom líka á óvart hjá Viðreisn, en umræðan innan flokks­ins var þó fremur á þeim nótum, að þetta mál sýndi mik­il­vægi þess að vanda til verka og ástunda góð vinnu­brögð í við­kvæmum málum í stjórn­sýsl­unni.

Á fjórða tím­anum í nótt var síðan birt yfir­lýs­ing frá þing­flokki Við­reisnar, þar sem lagt var til að boðað yrði til kosn­inga sem fyrst.

Í dag má gera ráð fyrir að staða mála skýrist enn frekar, ekki síst þegar Bjarni Bene­dikts­son ákveður að stíga út úr þagn­ar­múr­num og tjá sig um stöðu mála og það sem fram hefur komið á und­an­förnum sól­ar­hring. Rík­is­stjórn hans er á enda­stöð og leiðin fram á við á þessum kross­götum er ekki aug­ljós.