Húsnæðis- og mannvirkjastofnun (HMS) hefur til þessa samþykkt áform byggingaraðila um byggingu alls 950 íbúða sem teljast hagkvæmar í skilningi laga um hlutdeildarlán. Þar af hafa áform um 362 hagkvæmar íbúðir á höfuðborgarsvæðinu verið samþykkt af HMS.
Þetta kemur fram í nýrri skýrslu HMS um stöðu og þróun húsnæðismarkaðs á Íslandi, sem kynnt var á húsnæðisþingi sem fram fer í dag. Þar eru birtar töflur um vænt meðalsöluverð þessara hagkvæmu íbúða og meðalstærð þeirra.
Þegar horft er á landið allt eru langflestar samþykktar íbúðir með tveimur svefnherbergjum, eða nærri helmingur allra þeirra íbúða sem eru í áformunum sem samþykkt hafa verið. Meðalstærð íbúðanna er 79,1 fermetri og meðalverð 36,7 milljónir eða um 460 þúsund krónur á fermetra.

Í annarri töflu er vikið að höfuðborgarsvæðinu sérstaklega, en þar eru íbúðirnar að meðaltali minni og dýrari. Meðalsöluverð þeirra 183 tveggja svefnherbergja íbúða sem samþykktar hafa verið á höfuðborgarsvæðinu er þannig 43,25 milljónir króna en þegar horft er yfir landið allt er meðalverð hagkvæmrar íbúðar í sama stærðarflokki 37,3 milljónir króna.

Í skýrslu HMS segir að skipulag sveitarfélaga og lóðaframboð eigi stóran þátt í hagkvæmri uppbyggingu íbúða. „Íþyngjandi skilmálar geta sett hönnuðum ákveðin takmörk við að ná fram sem hagkvæmastri hönnun og við val á lausnum á byggingarreitnum,“ segir í umfjöllun í skýrslunni.
Þar segir einnig að mikilvægt sé að „auka skilvirkni í afgreiðslu skipulagsyfirvalda svo ekki verði óþarfa tafir á framleiðslu íbúða,“ og að tafir í afgreiðslu geti leitt til „hærri fjármagnskostnaðar en nauðsynlegt er sem leiðir til hærra íbúðaverðs og þar með hærri húsnæðiskostnaðar fyrir almenning.“[links]
Einnig er sagt mikilvægt að lóðaframboð sveitarfélaga sé „gott og fjölbreytt,“ þar sem skortur á lóðum geti leitt til hærri stofnkostnaðar íbúða þar sem eftirspurn er mikil.
Óuppfyllt íbúðaþörf á landinu á milli 3.200 til 4.850 íbúðir nú
Ný íbúðaþarfagreining frá HMS er einnig í skýrslunni, en þar er lagt mat á hversu mikil óuppfyllt íbúðaþörf sé á Íslandi í dag. Með óuppfylltri íbúðaþörf er átt við að framboð íbúða sé ekki í samræmi við undirliggjandi þörf heimilanna miðað við mat á íbúafjölda, heimilisgerð og aldurssamsetningu, en ekki að samsvarandi íbúafjöldi sé húsnæðislaus eða í húsnæðishraki.
Núna í upphafi árs er það mat HMS að óuppfyllt íbúðaþörf á Íslandi sé á bilinu 3.200-4.850 íbúðir og er hún því að lækka um 1.700 íbúðir á milli ára.
„Helstu ástæður fyrir því eru þær að útreiknaður fjöldi heimila, miðað við mannfjöldatölur Hagstofunnar og áætlaða heimilasamsetningu, eykst talsvert minna en fjölgun húsnæðis á milli ára, en fjölgun húsnæðis nam rúmlega þrjú þúsund íbúðum í lok árs 2020 á landinu öllu miðað við um 1.900 heimili.
Byggingarmagn ársins 2020 náði því að vinna upp talsvert af óuppfylltu íbúðaþörfinni á því ári og vegna COVID-19 faraldursins hefur talsvert dregið úr fólksfjölgun miðað við síðustu ár, en á móti því kemur að fjöldi íbúða sem voru áður alfarið í skammtímaleigu hafa bæst við framboð íbúðarhúsnæðis og lækka þar með þörfina þó nokkuð.
Óvíst er hversu hratt markaður fyrir skammtímaleiguhúsnæði til ferðamanna mun vaxa á ný á næstu árum vegna töluverðrar óvissu í efnahagsmálum og áframhaldandi baráttu við farsóttina. Auk þess hefur mikið verið fjárfest í uppbyggingu hótela á síðustu árum sem mun líklega draga eitthvað úr þörf fyrir íbúðir í skammtímaleigu þegar ferðamannaiðnaðurinn tekur aftur við sér,“ segir um þetta í skýrslunni frá HMS.
1.900 íbúðir á ári til ársins 2040
Búist er við að óuppfyllt íbúðaþörf aukist á ný á allra næstu árum. „Til ársins 2040 þarf líklega um 36 þúsund íbúðir í heild til að mæta metinni undirliggjandi íbúðaþörf landsins. Þetta samsvarar að meðaltali um 1.900 íbúðum á ári. Ef tímabilið er stytt um 10 ár, þ.e. stefnt yrði að því að óuppfyllt íbúðaþörf yrði upprætt árið 2030 þyrftu um 2.970 íbúðir að bætast við íbúðastofninn á ári að meðaltali á tímabilinu 2021-2030,“ segir í skýrslu HMS.
Veistu meira? Láttu okkur vita
Það tókst ekki að sækja formið. Reyndu aftur eftir augnablik.












































Athugasemdir