Hafa þurft að grípa til ráðstafana til að afstýra lyfjaskorti vegna hamsturs

Í nokkrum til­vikum hefur þurft að grípa til fyr­ir­byggj­andi ráð­staf­ana svo ekki kæmi til lyfja­skorts hér­lendis vegna hamst­urs. Það á til dæmis við um malar­íu­lyfið Plaquenil sem að ein­hverju marki hefur verið notað sem til­rauna­með­ferð við COVID-19, en í því til­viki var afgreiðsla lyfs­ins til að mynda tak­mörkuð við 30 daga skammt og ávísun lyfs­ins bundin við til­teknar sér­greinar.

Þetta kemur fram í svari Lyfja­stofn­unar við fyr­ir­spurn Kjarnans.

Í svar­inu segir að hingað til hafi svo til alveg tek­ist að koma í veg fyrir lyfja­skort hér­lendis sem hefði getað leitt af COVID-19 far­aldr­inum. Þar komi margt til.

„Lyfja­stofnun fór þegar í lok jan­úar í víð­tækar aðgerðir sem mið­uðu að því að tryggja lyfja­ör­yggi í land­inu eins og hægt væri. Þær fólust meðal ann­ars í því að greina birgða­stöðu lyfja í land­inu og þar skipti máli mikið og náið sam­starf við lyfja­fyr­ir­tæki, inn­flutn­ings­að­ila og dreif­ing­ar­fyr­ir­tæki. Einnig þurfti að tryggja og treysta allar flutn­ings­leiðir lyfja til lands­ins með hlið­sjón af ferða­tak­mörk­unum víðs vegar,“ segir í svar­inu.

Þá nefnir Lyfja­stofnun sam­starf evr­ópskra lyfja­stofn­ana undir hatti Lyfja­stofn­unar Evrópu (EMA) „sem alla­jafna er mikið og gott, en var eflt í tengslum við COVID-19; einn sér­fræði­hópur EMA sinnir lyfja­ör­yggi og lyfja­skorti, og hefur sá hópur átt reglu­bundna síma­fundi þar sem sér­stak­lega er fylgst með fram­vindu mála vegna far­ald­urs­ins. Í erlendu sam­vinn­unni er síðan sér­stak­lega þétt og náið sam­starf við nor­rænu syst­ur­stofn­an­irnar, en stærsti hluti þeirra lyfja sem fluttur er til Íslands kemur frá Norð­ur­löndum, einkum Danmörku.“

Margir óvissuþættir tengjast faraldrinum

Fram kemur hjá stofn­un­inni að álag í vinnu við að koma í veg fyrir lyfja­skort hafi vissu­lega verið meira í tengslum við far­ald­ur­inn en í venju­legu árferði. En í góðri sam­vinnu við lyfja­fyr­ir­tæki, erlendar syst­ur­stofn­anir og aðrar inn­lendar heil­brigð­is­stofn­anir hafi tek­ist að greiða úr þeim vanda­málum sem upp hafa komið í tengslum við COVID-19.

Hvað varðar stöðu lyfja­birgða í nán­ustu fram­tíð séu engar sér­stakar vís­bend­ingar um að komið geti til lyfja­skorts hér­lendis vegna COVID-19. Hins vegar sé því ekki að leyna að margir óvissu­þættir teng­ist far­aldr­inum, til að mynda eft­ir­spurn eftir lyfjum í öðrum löndum og fram­leiðslu­geta lyfja­fyr­ir­tækja og flutn­ings­mögu­leikar í löndum sem eru stór­tæk í lyfja­fram­leiðslu, eins og til dæmis Indland; þar séu enn í gangi harðar aðgerðir til að hefta útbreiðslu far­sótt­ar­innar.