Tíu staðreyndir um íslenskan hlutabréfamarkað 2016

Miklar svipt­ingar voru á íslenskum hluta­bréfa­mark­aði í ár. Styrking krónu lækk­aði mark­aðsvirði stórra fyr­ir­tækja um tugi millj­arða og heild­ar­virði skráðra félaga dróst saman. Eina konan hvarf af for­stjóra­stóli og valdir fengu að hagn­ast vegna aðgengis.

  1. Úrvals­vísi­tala íslensku Kaup­hall­ar­innar svo­kall­aða, sem er sam­sett af þeim átta félögum sem hafa mestan selj­an­leika á Nasdaq Iceland, lækk­aði um níu pró­sent á árinu 2016. Heild­ar­vísi­tala hluta­bréfa lækk­aði um 6,7 pró­sent.

  2. Veltan með hluta­bréf jókst hins vegar umtals­vert. Heild­ar­við­skipti með þau voru 559 millj­arðar króna á árinu sem var að líða en 392 millj­arðar króna á árinu 2015. Aukn­ingin nemur því 41 pró­sentum. Mest voru við­skipti með bréf Icelandair Group (140,1 millj­arður króna), Marel (70,4 millj­arðar króna) og Haga (52,6 millj­arða króna).

  3. Mark­aðsvirði skráðra hluta­bréfa var sam­tals 993 millj­arðar króna í lok árs 2016, sem er fimm pró­sent lægra en í lok árs 2015. Þetta var staðan þrátt fyrir að tvö félög hafi verið nýskráð á markað á árinu, Skelj­ungur á Aðal­markað og Iceland Seafood Interna­tjonal á First North mark­að­inn.

  4. N1, sem rekur elds­neyt­is­stöðvar víða um land, hækk­aði mest á árinu. Alls hækk­uðu bréf félags­ins um 84 pró­sent. Næst mesta hækkun var á bréfum í Eim­skipta­fé­lagi Íslands, en þau hækk­uðu um 37 pró­sent.

  5. Félög sem eru fyrst og síð­ast með tekjur í öðrum gjald­miðli hafa hrunið í verði í Kaup­höll­inni sam­hliða mik­illi styrk­ingu krón­unnar, þrátt fyrir að rekstur þeirra allra sé afar stöð­ugur. Hluta­bréf í Icelandair, stærsta ferða­þjón­ustu­fyr­ir­tæki lands­ins, hafa til að mynda lækkað um 34,7 pró­sent á einu ári. Mark­aðsvirði fyr­ir­tæk­is­ins er nú um 115 millj­arðar króna. Í lok apríl síð­ast­lið­ins var það um 189 millj­arðar króna. Því hefur mark­aðsvirði Icelandair lækkað um 74 millj­arða króna á á um átta mán­uðum.

  6. Bréf í Össuri einnig lækkað mikið. Mark­aðsvirði Össurar nú um ára­mótin er um 173 millj­arðar króna en var um 210 millj­arðar króna í lok árs 2015. Því hefur mark­aðsvirðið lækkað um 31 millj­arð króna á einu ári, eða 17,9 pró­sent.

  7. Mesta hlut­falls­lega lækk­unin varð þó á bréfum sjáv­ar­út­vegs­ris­ans HB Granda, eina skráða sjáv­ar­út­vegs­fyr­ir­tæki lands­ins. Mark­aðsvirði félags­ins er nú um 47,1 millj­arður króna. Í lok árs 2015 var það 74,5 millj­arðar króna. Því hefur virðið lækkað um 27,4 millj­arða króna á einu ári, eða um 36,7 pró­sent.

  8. Í lok ágúst var til­kynnt um að stjórn Vátrygg­inga­fé­lags Íslands (VÍS) hefði samið við Sig­rúnu Rögnu Ólafs­dótt­ur, for­stjóra félags­ins, um að láta af störf­um. Þess í stað var Jakob Sig­urðs­son, fyrr­ver­andi for­stjóri Promens, ráð­inn í starf­ið. Sig­rún Ragna var eina konan sem stýrði skráðu félagi á Íslandi. Nú er því eng­inn kona í slíku starfi, en alls eru 17 félög skráð á aðal­markað Kaup­hallar Íslands.

  9. Valdir við­skipta­vinir Arion banka, sem fengu að kaupa fimm pró­sent hlut í Sím­anum af bank­anum skömmu fyrir útboð haustið 2015 á verði sem reynd­ist lægra en nið­ur­staða útboðs­ins, máttu selja bréf sín þann 15. jan­úar 2016. Virði bréf­anna hafði þá hækkað um yfir 400 millj­ónir króna á þeim rúmu þremur og hálfum mán­uðum sem liðnir voru frá kaupum þeirra. Arion banki við­ur­kenndi í októ­ber 2015 að gagn­rýni á sölu bréf­anna til vild­ar­við­skipta­vin­anna hefði verið rétt­mæt. Ekki hefur feng­ist upp­gefið hverjir það voru sem fengu að kaupa þessi bréf.

  10. Páll Harð­ar­son, for­stjóri Kaup­hallar Íslands, skrif­aði grein á Kjarnann 3. apríl 2016 þar sem hann fjall­aði um stöðu atvinnu­lífs­ins á Íslandi. Þar sagði hann að það sem öðru fremur ræður efna­hags­legri vel­megun þjóðar séu þær leik­reglur sem atvinnu­líf hennar býr við og hversu ákveð­ið þeim leik­reglum er fram­fylgt. Þrátt fyrir marg­vís­legar aðgerðir sem ráð­ist var í eftir hrun og sem hafa miðað að því að stuðla að bættum stjórn­ar­háttum fari því þó fjarri að at­vinnu­lífið hafi end­ur­heimt traust almenn­ings. Skoðun Páls á því hvað stæði þar í vegi er skýr:

„Að mínu mati ber opin­ber umræða þess ­merki að almenn­ingi er ekki ljóst hvaða skoðun er ríkj­andi í atvinnu­líf­inu á þeim vafasömu starfs­háttum sem við­geng­ust fyrir hrun. Þar með hlýtur að ríkja vafi á því í huga fólks að atvinnu­lífið rýni mark­visst eigin starfs­hætti. Umræða um þá dóma sem fallið hafa í málum tengdum hrun­inu ein­kenn­ist af harðri gagn­rýn­i á ákæru­valdið og dóm­stóla af hálfu þeirra sem hafa verið sak­felld­ir. Fæst­ir, ef nokkrir, virð­ast telja sig hafa gert nokkuð rangt. Á meðan aðrir blanda sér­ ekki í umræð­una er hættan sú að litið verði á þessa sömu menn sem málsvara við­skipta­lífs­ins. Að mínu mati má færa sterk rök fyrir því að for­svars­menn í ís­lensku við­skipta­lífi eigi að láta sig þessa umræðu varða til þess að ekki ­leiki nokkur vafi á við­horfi meg­in­þorra atvinnu­lífs­ins á við­skipta­háttum í að­drag­anda hruns­ins. Alvar­leg lög­brot voru fram­in. Afleitir við­skipta­hættir kostuð­u gríð­ar­lega fjár­muni og mikla þján­ingu. Stór­kost­leg mark­aðs­mis­notkun átti sér­ ­stað. Trú á mark­aðs­hag­kerfið og hið frjálsa fram­tak hefur beðið hnekki. ­Starfs­um­hverfi atvinnu­lífs­ins hefur laskast af þessum sök­um. Mikið er í húfi. Þörf er á skýrum skila­boð­um.“

Kjósa
0
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Veistu meira?

Athugasemdir

Skráðu þig inn til að skrifa athugasemd eða kjósa.
Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Heimildin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir. Hægt er að láta vita af athugasemdum með því að smella á Tilkynna.

Mest lesið

Mest lesið

Mest lesið í vikunni

Mest lesið í mánuðinum

3
Viðtal

Íslenskur læknir varpar nýju ljósi á lífs­hættu­legan með­göngu­sjúk­dóm

Nítján ára gömul lá Silja Rut Ragn­ars­dóttir nær dauða en lífi á skurð­ar­borði Land­spít­al­ans eftir alvar­legt til­felli með­göngu­eitr­unar. Íslenskur vís­inda­maður í Banda­ríkj­unum, Jóhann Elí Guð­jóns­son húð­læknir, leiðir braut­ryðj­andi rann­sóknir sem varpa nýju ljósi á hvers vegna sjúk­dóm­ur­inn kemur fram. Hann telur mögu­legt að þróa lyf við sjúk­dómnum sem bjargað gæti manns­lífum.
5
Viðtal

Ást­leysið er sárt

Nánd er nær­ing, nauð­syn­leg eins og matur. Tæpur helm­ingur fólks elst upp í óör­uggum tengslum sem geta komið niður á tengslum og ást­ar­sam­böndum á full­orð­ins­árum, jafn­vel ógnað heilsu, enda er „tengsla­myndun ein af grunn­for­sendum far­sældar“, að sögn klíníska sál­fræð­ings­ins Guð­brands Árna Ísberg. Í bók sinni, Í augum þínum verð ég til, fjallar hann um getu okkar til að mynda tengsl og ást­ina í öllum sínum myndum.

Mest lesið í mánuðinum

Mest lesið undanfarið ár