Kostnaður vegna hlutabótaleiðar og uppsagnarstyrkja gæti orðið 60 milljarðar

Í sviðs­mynda­grein­ingu sem Við­skipta­ráð og Samtök atvinnu­lífs­ins hafa látið vinna gerir grunn­s­viðs­myndin ráð fyrir að halli á rekstri rík­is­sjóðs í ár verði 330 millj­arðar króna. Þar af verði áhrif efna­hags­sam­dráttar á rekstur hans nei­kvæð um 230 millj­arða króna og að aukin útgjöld í fjár­auka­lögum gæti orðið 40 millj­arðar króna.

Þá reikna Við­skipta­ráð og Samtök atvinnu­lífs­ins með að kostn­aður vegna hluta­bóta­leið­ar­innar svoköll­uðu og þeirrar ákvörð­unar stjórn­valda að greiða hluta launa starfs­manna sumra fyr­ir­tækja í upp­sagn­ar­fresti muni kosta skatt­greið­endur um 60 millj­arða króna á yfir­stand­andi ári.

Hluta­bóta­leiðin var kynnt til leiks sem grund­vall­ar­að­gerð stjórn­valda til að takast á við yfir­stand­andi efna­hags­á­stand í mars síð­ast­liðnum. Hún átti að hafa það mark­mið að við­halda ráðn­ing­ar­sam­bandi hjá fyr­ir­tækjum sem eru nú með litlar eða engar tekjur. Samkvæmt lög­unum um leið­ina átti Atvinnu­leys­is­trygg­inga­sjóður að greiða frá 25 pró­sent og allt að 75 pró­sent af launum þeirra sem gera slíka samn­inga. Upp­haf­lega átti hluta­bóta­leiðin að gilda til 1. júní.

[adspot]Ákveðið var að fram­lengja hana í lok síð­asta mán­aðar. Hún verður með óbreyttu sniði út júní en eftir það verður hún í boði með breyttu sniði – hámarks­greiðslur úr opin­berum sjóðum verða þá 50 pró­sent af greiddum launum í stað 75 pró­sent – og nán­ari skil­yrðum út ágúst.

[links]Samhliða því að þessi ákvörðun var kynnt, þann 28. apríl, var greint frá því að fyr­ir­tækjum sem orðið hafa fyrir umfangs­miklu tekju­tapi verði gef­inn kostur á að sækja um stuðn­ing úr rík­is­sjóði vegna greiðslu hluta launa­kostn­aðar á upp­sagn­ar­fresti til að tryggja rétt­indi launa­fólks og koma í veg fyrir fjölda­gjald­þrot fyr­ir­tækja. Frumvarp vegna þessa er ekki komið fram og því liggur opin­ber kostn­að­ar­grein­ing á úrræð­inu ekki fyrir.

Næstu daga var á fimmta þús­und manns sagt upp í hóp­upp­sögnum. Sem stendur þiggja hátt í 60 þús­und manns bætur frá Vinnu­mála­stofnun vegna þess að þau eru atvinnu­laus að öllu leyti eða hluta. Stofn­unin greiddi út um tólf millj­arða króna um síð­ustu mán­aða­mót, sem er meira en hún greiddi út í bætur allt árið 2018, þegar sam­an­lagðar greiðslur voru ell­efu millj­arðar króna