„Þurfum að fara í miklu róttækari aðgerðir gagnvart heimilum í landinu og fólkinu sjálfu“

Logi Ein­ars­son, for­maður Sam­fylk­ing­ar­innar, segir að rekja megi bætur í hluta­bóta­leið­inni og skil­yrði fyrir brú­ar­lán­unum til til­lagna stjórn­ar­and­stöð­unnar en ekki – eins og komið hafi fram í yfir­lýs­ingum fjöl­margra ráð­herra – að frum­kvæði rík­is­stjórn­ar­innar. Þó sé ekki hlustað á allt sem stjórn­ar­and­staðan segir.

Þetta kom fram í máli Loga í óund­ir­búnum fyr­ir­spurna­tíma á Alþingi í morgun en hann spurði Katrínu Jak­obs­dóttur for­sæt­is­ráð­herra hvenær von væri á frek­ari aðgerðum í þágu fyr­ir­tækja og fólks, hvort rík­is­stjórnin myndi leggja til hækkun á barna­bótum og auka fram­lag til vaxa- og hús­næð­is­bóta til að auka hús­næð­is­ör­yggis fólks og hvort hún myndi beita sér fyrir hækkun grunnatvinnu­leys­is­bóta.

„Rík­is­stjórnin hefur kynnt eitt­hvað sem hún kall­aði stærstu efna­hags­að­gerðir Íslands­sög­unnar – fyrir utan að vera auð­vitað ýkjur – þá blikna þær í sam­an­burði við björg­un­ar­pakka nágranna­ríkj­anna. Þrátt fyrir að vand­inn hér sé mikið meiri vegna gríð­ar­legs umfangs ferða­þjón­ust­unnar,“ sagði hann.

Logi telur að stjórn­völd þurfi að hugsa um fleira en fyr­ir­tæki. „Við þurfum að fara í miklu rót­tæk­ari aðgerðir gagn­vart heim­ilum í land­inu og fólk­inu sjálfu.“ Hann sagði jafn­framt að barna­bóta­auk­inn hefði verið ágætis leið en þó væri ein­ungis einu pró­senti af heild­ar­upp­hæð björg­un­ar­pakk­ans varið í hana og þar fyrir utan væru engar sér­stakar aðgerðir að finna til að hjálpa ein­stak­lingum og fjöl­skyldum – engar aðgerðir sem sneru til að mynda að hús­næð­is­ör­yggis eða heim­il­is­rekstri.

„Atvinnu­lausir ein­stak­lingar eru í sér­stak­lega erf­iðri stöðu núna og því kemur á óvart að ekk­ert hafi til dæmis heyrst um að til standi að hækka atvinnu­leys­is­bætur,“ sagði Logi.

Fagnar því hvernig vinna í nefndum hefur gengið

For­sæt­is­ráð­herr­ann sagð­ist ekki vilja „fara í kritur“ um það hver sagði hvað fyrst. „Ég hef litið á það sem sam­vinnu­verk­efni í nefndum þings­ins að vinna úr þeim til­lögum sem stjórn­völd eru að vinna gríð­ar­lega hratt og leggja inn til þings­ins.“

Þá ítrek­aði Katrín fyrri orð sín að hún fagn­aði því hvernig vinna í nefndum hefði gengið. „Ég fagna því hvernig vinna í nefndum hefur gengið og held ég að það sé óþarfi að fara í ein­hverjar kritur um það,“ sagði hún.

Hlutabótaleiðin líklega mikilvægasta aðgerðin

Katrín sagði enn fremur að aðgerðir stjórn­valda yrðu end­ur­metnar mjög reglu­lega vegna þess að óvissan væri mikil og að ekki væri nokkur rík­is­stjórn núna, sem væri að eiga við þennan far­aldur, sem gæti sagt með vissu að hún væri komin með end­an­legan pakka. „Það er bara ekki þannig í raun­veru­leik­anum.“

Þegar þau í rík­is­stjórn­inni kynntu sínar aðgerðir þá hefði það verið svo að þær skipt­ust í bein rík­is­út­gjöld, brú­ar­lán til atvinnu­lífs og síðan færslu fjár­muna til fólks og fyr­ir­tækja. „Ég vil ítreka það að sú leið sem við getum kallað hluta­bóta­leið er lík­lega það mik­il­væg­asta fyrir fólkið í land­inu núna, því það sem er að ger­ast núna er tekju­fall hjá fyr­ir­tækjum og mik­il­væg­asta verk­efnið okkar er að tryggja það að fólk haldi afkomu sinni með því að halda vinn­unni, með því að halda ráðn­ing­ar­samn­ingi við fyr­ir­tæki.“

Ekki svo ólíkar aðgerðir

Hvernig þau væru að setja fram sínar aðgerðir í rík­is­stjórn­inni væri ekki ósvipað því hvernig nágranna­löndin væru að gera. „Þó er fram­setn­ingin ólík, til dæmis til­taka Danir sér­stak­lega áhrif sveiflu­jöfn­unar á hag­kerfið upp á 2,5 pró­sent af lands­fram­leiðslu sem við gerum ekki þótt sjálf­virkir sveiflu­jafn­arar á Íslandi séu mjög miklir, þ.e.a.s. ann­ars vegar vegna tekju­falls og hins vegar vegna auk­inna útgjalda,“ sagði Katrín.

Þá svar­aði hún Loga varð­andi hækkun atvinnu­leys­is­bóta á þann hátt að það hefði verið hún sem beitti sér fyrir því að bætur yrðu hækk­aðar árið 2018 í sam­vinnu við verka­lýðs­hreyf­ing­una, ásamt því sem greiðslur úr ábyrgð­ar­sjóði launa hefðu þá einnig verið hækk­aðar.