Í upphafi var gert ráð fyrir brú, með landfyllingum beggja vegna, fyrirmyndir þeirrar hugmyndar voru Eyrarsundsbrúin milli Danmerkur og Svíþjóðar og Stórabeltisbrúin milli Sjálands og Fjóns. Eftir að ráðherrarnir höfðu undirritað samkomulagið þurftu ríkisstjórnir og þjóðþing beggja landa að staðfesta það. Árið 2011, þremur árum eftir að ráðherrarnir undirrituðu samkomulagið skiluðu tvö ráðgjafafyrirtæki skýrslum varðandi fyrirhugaðan ,,akveg“. Niðurstaða beggja fyrirtækjanna var að æskilegra væri að leggja göng í stað þess að brúa. Rökin voru þau að göng hefðu minni áhrif á umhverfið, þau yrðu óháð veðri, sem skipti miklu máli því vindasamt er á sundinu og því mætti búast við að brú yrði lokað margsinnis á ári hverju. Breytt tækni gerði að verkum að tiltölulega litlu munaði á kostnaði á göngum og brú. Allt mælti semsé með göngum og brúarhugmyndin lögð á hilluna eftir að stjórnmálamenn höfðu kynnt sér skýrslurnar.
Undirbúningurinn
Eftir miklar umræður, bæði á danska þinginu og því þýska, var samþykkt, í febrúar 2011, að ráðast í verkefnið sem fékk heitið ,,Femern tengingin“. Þá fyrst var hægt að hefjast handa við undirbúning þessarar miklu framkvæmdar, gera nákvæma fjárhagsáætlun, afla tilskilinna leyfa o.s.frv. Allt slíkt tekur langan tíma og því ljóst að gangagerðinni yrði ekki hespað af. Þegar þjóðþing landanna tveggja höfðu samþykkt verkefnið (og sett sérstök framkvæmdalög) var tilkynnt að ef allt gengi að óskum yrði hægt að aka um göngin árið 2020. Síðar kom í ljós að þarna hafði bjartsýnin borið raunsæið ofurliði.
Einskonar hólkur á botninum
Eins og áður var á minnst hefur ný tækni við lagningu neðansjávarganga gert að verkum að kostnaðurinn við að leggja göng er nánast sá sami og að byggja brú, með uppfyllingum beggja vegna. Aðferðin við gangagerðina er sú að steyptir verða 89 ,,bútar“, hver um sig um það bil 200 metra langur, 40 metra breiður og 9 metra hár. Hver ,,bútur“ vegur um það bil 73.500 tonn. ,,Bútarnir“ verða steyptir á landi, væntanlega í Rødby á Lálandi, og dregnir fljótandi,á réttan stað, þar verður þeim sökkt með því að hleypa vatni inn í sérstaka botntanka. Þeir verða svo festir saman og mynda þannig hin 18 kílómetra löngu göng, lengstu göng í heimi á hafsbotni. Í göngunum verða tvær akreinar í hvora átt auk lestarganga. Innheimt verður sérstakt gangagjald (líkt og gert er við brýrnar yfir Eyrarsund og Stórabelti).
Kannski í gagnið árið 2028
Ljónin í vegi þessarar miklu framkvæmdar reyndust bæði fleiri og fyrirferðarmeiri en hinir bjartsýnu ráðherrar gerðu ráð fyrir þegar samkomulagið frá árinu 2008 var endanlega staðfest 2011.
Mjög fljótlega varð ljóst að göngin yrðu ekki tekin í notkun árið 2020, danski samgönguráðherrann sagði snemma árs 2013 að vonandi yrði hægt að opna göngin árið 2022. Nú er talað um að árið 2028 verði göngin tilbúin og komin í gagnið. Ótalmargt hefur orðið þess valdandi að verkinu seinkar jafn mikið og nú er útlit fyrir. Samninga- og útboðsmál hafa reynst mun flóknari og tímafrekari en talið var í upphafi. Í því sambandi er rétt að hafa í huga að verkefni af þessu tagi á sér ekki hliðstæðu, en danski samgönguráðherrann sagði nýlega í viðtali að ,,þótt margir væru óþolinmóðir væri mikilvægara að allir kubbar í þessu mikla púsluspili lægju á endanum á réttum stað“.
Gjöld og tekjur
Framkvæmdin er sú stærsta sem Danir hafa nokkru sinni ráðist í en þeir fjármagna verkið að stærstum hluta en fá í staðinn tekjurnar af gangagjaldinu sem áður var nefnt. Samkvæmt nýjustu útreikningum mun kostnaðurinn við gerð ganganna nema um það bil 64 milljörðum danskra króna (um það bil 1060 milljörðum íslenskum). Það er mun hærri upphæð en fyrst var gert ráð fyrir. Þótt ákveðin óvissa ríki um endanlegan kostnað við gangagerðina er óvissan um tekjuhliðina þó mun meiri. Enginn veit hversu margir bílar og lestir koma til með að fara um göngin. Þetta veldur dönskum stjórnvöldum áhyggjum. Ef svo færi að færri noti göngin en spár gera ráð fyrir myndi hluti reikningsins vegna lagningar ganganna enda hjá skattgreiðendum. Dönskum skattgreiðendum vel að merkja.
Leynilega könnunin
Fyrirtækin Femern A/S og Sund og Bælt (sem annast rekstur Stórabeltis- og Eyrarsundsbrúnna) létu fyrir rúmu ári vinna yfirgripsmikla könnun varðandi hugsanlega umferð um nýju göngin. 56 þúsund bílstjórar sem að jafnaði aka um Stórabeltisbrúna og forsvarsmenn flutningafyrirtækja voru spurðir hvort þeir myndu nota Femern tenginguna þegar hún kemst í gagnið. Þrátt fyrir að Danska ríkisútvarpið og fleiri danskir fjölmiðlar hafi margsinnis óskað eftir að fá upplýsingar um niðurstöður þessarar könnunar hefur það ekki tekist. Samgönguráðuneytið hefur ekki heldur fengið að sjá niðurstöðurnar. Þegar spurt hefur verið um ástæður þess að niðurstöðum könnunarinnar er haldið leyndum er skýringin sú að aðferðinni við könnunina hafi verið ,,ábótavant“. Femern fyrirtækið hefur tilkynnt að nú sé unnið að nýrri umferðarkönnun, niðurstöður hennar eiga að liggja fyrir um næstu áramót. ,, Þetta sniglast áfram“ sagði danskur ráðherra nýlega í viðtali þegar rætt var um göngin.
Munu gjörbreyta samgöngunum
Göngin munu gjörbreyta samgöngum milli Danmerkur og Þýskalands. Um það eru allir sammála. Danski samgönguráðherrann, Ole Birk Olesen sagði nýlega í viðtali að vissulega hefði verið æskilegt að verkið hefði ekki dregist jafn mikið og raun hefur orðið en þegar spurt var hvort kannski væri óraunhæft að ráðast í svo stórt verkefni svaraði ráðherrann ,,Femern göngin munu vissulega hvíla á sandi en ákvörðunin um að leggja þau, var ekki byggð á sandi“.
Veistu meira? Láttu okkur vita
Það tókst ekki að sækja formið. Reyndu aftur eftir augnablik.
Ýttu á + við höfund, fréttamál eða greinaröð til að fylgja því og fá tölvupóst þegar eitthvað nýtt kemur, einn á dag í mesta lagi. Því sem þú fylgir stjórnarðu á Minni síðu.
Athugasemdir