Jón Gnarr ætlar að verða „alþýðlegur og þjóðlegur“ forseti sem starfar með hjartanu

„Ég hef kom­ist að nið­ur­stöðu og hef ákveðið að bregð­ast við því ákalli og hvatn­ingu sem ég hef fengið og gefa kost á mér til emb­ættis for­seta Íslands í kom­andi kosn­ingum. Ég vona auð­vitað að ég hljóti umboð þjóð­ar­innar og held auð­vitað að ég sé rétti mað­ur­inn í starfið og verði góður og far­sæll for­seti. Ég hef margt fram að færa sem ég held að skipti máli.“ Þetta segir Jón Gnarr, leik­ari og fyrr­ver­andi borg­ar­stjóri Reykja­víkur, sem til­kynnti í kvöld að hann muni vera í fram­boði til emb­ættis for­seta Íslands 1. júní næst­kom­andi. 

Í mynd­bandsávarpi sem Jón birti á sam­fé­lags­miðlum sínum í kvöld, og tekið var upp í Jónshúsi í Kaup­manna­höfn í síð­ustu viku, greindi hann frá því að fjöldi fólks hefði skorað á hann að láta slag standa og fara í fram­boð. Það hafi líka gerst í aðdrag­anda for­seta­kosn­inga 2016, þegar fyrir lá að Ólafur Ragnar Grímsson ætl­aði sér að hætta. Jón sagði að hann hafi hug­leitt málið gaum­gæfi­lega þá, en kom­ist þá að þeirri nið­ur­stöðu að það væri ekki rétti tím­inn. Nú tæki hann þeim áskor­unum sem fram væru komnar af auð­mýkt og mjúku hjarta. „Forseti Íslands þarf að vera til­bú­inn að til­einka sér nýja lífs­hætti sem eru gjör­ó­líkir hefð­bundnu lífi. Að vera for­seti er ekki venju­legt starf heldur frekar lífs­stíll sem yfir­tekur hverja stund og hvern dag allan árs­ins hring. Ég þekki það ágæt­lega eftir að hafa verið borg­ar­stjóri Reykja­víkur á erf­iðum tíma í sögu borg­ar­innar. Það er heiður og upp­hefð, en líka fórn sem krefst ástríðu og eld­móðs sem getur aldrei verið knúin áfram af neinu öðrum en kær­leika fyrir landi og þjóð.“

Jón seg­ist bera mikla virð­ingu fyrir Alþingi Íslend­inga og að hann muni leit­ast eftir því að eiga gott sam­starf við stjórn­völd lands­ins hverju sinni. „Hjá fólk­inu í land­inu mun samt hugur minn verða og það munu verk mín sýna. Sem bóndi á Bessa­stöðum mun ég vinna að heil­brigði Íslands og leit­ast við að efla orð­spor og virð­ingu lands­ins. Ég verð umboðs­maður þjóð­ar­innar inn­an­lands en full­trúi hennar utan­lands.“

For­set­inn sé sam­ein­ing­ar­tákn þjóð­ar­innar, þurfi að þekkja þjóð­arsál­ina og geta sam­einað þjóð­ina. „Við Íslend­ingar höfum sýnt það í gegnum tíð­ina að þegar við stöndum saman þá getum við allt.“

Jón hefur opnað fram­boðs­síðu þar sem hægt er að styrkja fram­boðið og ger­ast með­mæl­andi.

Ræddi við frú Vigdísi

Í sam­tali við Heim­ild­ina segir Jón að  grund­vallar­á­stæðan fyrir því að hann vilji gefa kost á sér nú  sé sú að hafi alltaf haft með­fædda þörf fyrir því að vera til gagns. „Að leggja mitt að mörkum til lands­ins sem ég elska. En þetta er líka ákveðin ævin­týra­þrá. Prófa eitt­hvað nýtt. Fara á ein­hvern nýjan vett­vang. Gera nýja hluti í mínu einka­lífi. “ 

Jón seg­ist hafa rætt við fjöl­marga um hvort hann eigi að bjóða sig fram nú. Fyrr­ver­andi for­seta, vini og vanda­menn, eig­in­konu sína Jógu og börnin sín. Á meðal þeirra sem hann ræddi við var frú Vigdís Finn­boga­dóttir, sem gegndi emb­ætti for­seta Íslands frá 1980 til 1996. 

Maður fólks­insJón Gnarr seg­ist alls ekki vera akademískur eins og sumir fram­bjóð­endur. Hann myndi frekar starfa með sam­líðan með fólk­inu í land­inu og taka ákveðna afstöðu í nátt­úru­verndar- og lofts­lags­málum.

Mynd: Golli

Aðspurður um hvernig for­seti hann yrði, og hvað aðskilji hann frá öðrum fram­bjóð­endum sem hafa þegar til­kynnt um fram­boð, segir Jón að hann myndi verða „alþýð­legur og þjóð­legur“ for­seti. „Það er fólk sem er komið í fram­boð sem er akademískt. Ég er það það alls ekki. Ég myndi starfa með hjart­anu. Með sam­líðan með fólk­inu í land­inu og leggja meg­in­á­herslu á að vera í sam­ein­ing­ar­hlut­verki gagn­vart þjóð­inni. Eitt sem ég myndi vilja gera er að leggja aukna áherslur á barna­menn­ingu. Svo myndi ég vilja stíga fastar niður, og taka ákveðna afstöðu í nátt­úru­verndar- og lofts­lags­málum. Friðar- og mann­rétt­inda­mál hafa líka verið mér mjög hug­leikin og ég beitti mér umtals­vert í þeim þegar ég var borg­ar­stjóri í Reykja­vík. Mér finnst mörg sókn­ar­tæki­færi í þeim fyrir Ísland í heim­inum þar sem saga okkar og menn­ing byggir mjög mikið á frið­ar­gildum. Að leysa ágrein­ing með sam­tali, mann­virð­ingu og ein­stak­lings­frelsi.“

Er merkilegra að kunna stærðfræði en að vera fyndinn?

Jón er greindur með ofvirkni og athygl­is­brest. Hann segir það hafa verið hluta af per­sónu­legu mann­rétt­inda­bar­áttu að tala fyrir rétti allra til að vera leita að lífs­ham­ingj­unni á sínum for­sendum. „Við erum ekki undir mis­kunn ann­ars fólks komin sem leyfa okkur að gera hluti. Við eigum rétt á að leita að okkar lífs­ham­ingju hver sem við erum, hverjar sem hindr­anir okkar eru, þá eigum við rétt á að leita að ham­ingju þrátt fyrir það. Í minni per­sónu­legu hug­mynda­fræði og lífs­sýn þá tel ég mik­inn styrk­leika fel­ast í hinum svoköll­uðu veik­leikum. Á sama hátt og mér finnst oft hrein snilld fel­ast í því sem í fljótu bragði getur sýnst sem mis­tök. Ég hef þurft að takast á við mína bresti og veik­leika og reyna að nýta þá sem styrk­leika. Mér hefur tek­ist það á svo margan hátt.“

Í stað­inn fyrir að velta sér upp úr ein­hverjum veik­leika þá vil hann frekar leggja áherslu á ein­hvern styrk­leika sem hann hafi, sem sé ekki alltaf í sam­ræmi við ríkj­andi gild­is­mat. „Ég hef til dæmis aldrei verið góður í stærð­fræði. Ég bara er það ekki. En ég er mjög fynd­inn. Sem barn var þetta ekki eitt­hvað sem skóla­kerfið var að gefa mikið fyrir. Það var bara skýr afstaða full­orðna fólks­ins og skóla­kerf­is­ins að stærð­fræði væri tölu­vert mikið merki­legri og mik­il­væg­ari en að vera fynd­inn. Síðan hef ég farið í gegnum lífið og ég get ekki sagt að ég hafi orðið neitt betri í stærð­fræði. En ég er fynd­inn og hef gert allskyns fyndna hluti. Mér hefur tek­ist að vera hluti af alls­konar flók­inni stærð­fræði í leið­inni. Þetta er ekki eins­leitt. Það er svo margt í raun­veru­leika okkar sem er sagt og fólk hugsar ekki almenni­lega út í það. 

Eins og að segja að eitt­hvað sé mála­miðlun. Hvað er að því? Er það ekki bara annað orð yfir lýð­ræði? Að tala hluti niður sem nei­kvæða en svo þegar þeir eru skoð­aðir þá eru þeir ekk­ert nei­kvæðir. Alveg eins og með mitt póli­tíska brölt. Allt í einu trana ég mér fram á hið póli­tíska  svið með minn flokk. Á ákveð­inn hátt mátti segja að þetta hafi verið hug­rekki, en þetta er líka á ákveð­inn hátt heimska. Að vita ekk­ert hvað þú ert að fara út í, en fara samt út í það. Það er líka svo stór hluti af því að vera með ofvirkni og athygl­is­brest. Að vaða áfram í hugs­un­ar­leysi. Sem er líka svo stór hluti af sköp­un­ar­gáfu.“