Nátt­úruvá Trausti Valsson skipu­lags­fræð­ingur er þeirrar skoð­unar að betra væri ef höf­uð­borg­ar­svæðið hefði eina yfir­borg­ar­stjórn sem stýrði skipu­lags­málum. Þá telur hann að ekki væri búið að byggja á svæðum eins og Völlunum í Hafn­ar­firði, sem mögu­lega eru útsettir fyrir hraun­rennsli. Mynd: Golli
Viðtal Jarðhræringar við Grindavík

Víða byggt á hættusvæðum: Kostnaðarsamur hroki nútímamannsins

Skipu­lags­fræð­ing­ur­inn og arki­tekt­inn Trausti Valsson er orð­inn 78 ára gam­all, hættur að kenna við Háskóla Íslands fyrir bráðum ára­tug, en áfram hugs­andi og skrif­andi um það hvernig við höfum byggt upp umhverfi okkar. Hann segir við Heim­ild­ina að víða hér­lendis hafi verið byggt á hættu­legum stöðum, án þess að gætt hafi verið að því að kort­leggja marg­vís­lega nátt­úruvá.

Birtist fyrir 3 árum.

Grinda­vík er einn þess­ara hættu­legu staða þar sem byggð hefur risið án til­lits til nátt­úru­vár, segir Trausti Valsson, sem vonar að atburðir und­an­far­inna vikna og daga ýti við fólki í þessum efnum. „Það þurfa alltaf að koma upp ægi­legar hörm­ungar til að fólk kveiki á mál­efnum. Þá loks­ins er eins og þjóð­fé­lagið vakni,“ segir Trausti. Til marks um það segir hann að skolla­eyrum hafi verið skellt við snjó­flóða­hættu að miklu leyti, þar til 34 manns­líf töp­uð­ust í flóð­unum á Súðavík og Flateyri árið 1995. 

„Það er ein­kenni á nútíma­mann­inum, að hann hefur ofboðs­lega háar hug­myndir um sjálfan sig,“ segir Trausti. Þessi hroki nútíma­manns­ins segir hann að valdi því að lítið sé hlustað á reynslu sög­unnar og þjóð­fé­lags­ins. Mistök hafi því verið gerð varð­andi skipu­lag byggðar víða um land. Kostn­að­ar­söm mis­tök. Ofan­flóða­varna­átakið sem hófst í kjöl­far hörm­ung­anna fyrir vestan á tíunda ára­tugnum hefur kostað tugi millj­arða. Stóra aur­skriðan sem féll á …

Kjósa
146
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.
Efnisorð

Athugasemdir (4)

Skráðu þig inn til að skrifa athugasemd eða kjósa.
  • JÞM
    Jóhann Þór Magnússon skrifaði
    19. janúar 2024 17:34
    Þessu tengt – aðeins um hitaveitur og náttúruvá og aðrar hremmingar. Ræða þarf hvers konar hreysi er verið að byggja á Íslandi í dag og hve erfitt getur því verið að bregðast við náttúruvá. Vegna lélegra einangrunar húsa, sem ræðst af úreltri byggingareglugerð, þá eru hús á Íslandi mjög viðkvæm fyrir truflun á hitaveiturekstri. Þetta sést í Grindavík. Eftir fáeinna daga bilun hitaveitu þá þarf að rýma hús vegna kulda. Í Skandinavíu eru ný hús mun betur einangruð, þrefalt gler, loftskipti með varmaskiptum og jafnvel varmadælur notaðar. Orka sem þarf til upphitunar nýrra húsa í Skandinavíu er því innan við helmingur af því sem þarf hér. Fyrir bragðið er mjög viðráðanlegt að halda hita á Skandinavísku húsunum þó t.d. hitaveita bregðist svo lengi sem rafmagn er á húsunum. Viðgerð á rafdreifingu er alla jafna mun fljótlegri en viðgerð á alvarlegri bilun hitaveitu. Ekki þyrfti því að rýma heilu hverfin við bilun í hitaveitu ef hús væru samkvæmt Skandinavískri byggingareglugerð. Ef alvarleg bilun verður í marga daga í hitaveitu á höfuðborgarsvæðinu (mjög ólíklegt) t.d. vegna náttúruhamfara eða bilunar í búnaði hitaveitu eða virkjunar, þá gæti þurft að rýma 10-20 sinnum fjölmennari hverfi en Grindavík. Sjáið þið fyrir ykkur hvernig það mundi ganga? En það eru fleiri hliðar á þessu máli. Betur einangruð hús eru mun notalegri, t.d. rúðugler og útveggir ekki eins kalt, loftskipti mun meiri og loftgæði betri. Heilsufar íbúa því betra. Þessir kumbaldar sem verið er að byggja hér eru því úreltir. Svo þarf einnig að horfa til þess að notkun heits vatns á höfuðborgarsvæðinu tvöfaldast á um 40 árum. Sækja þarf vatnið dýpra og lengra með hverju ári svo verðið mun óhjákvæmilega hækka. Á endanum, í fjarlægri framtíð, gæti því líka sjálfbærni hitaveitunnar verið ógnað af þessari orkusóun. Illa einangruð, orkufrek hús, með slæmum loftgæðum, eins og verið er að byggja hér munu einnig smám saman falla í verði m.a. vegna hækkandi hitunarkostnaðar. Þessi vandamál hafa oft verið rædd í þröngum hópum fagfólks en umræðan hefur ekki náð til almennings. Það er mjög stórt hagsmunamál íbúa að byggingareglugerð verði uppfærð til nútímans, til samræmis við þróuð lönd eins og Skandinavíu. Byggingarkostnaður mundi hækka óverulega og ef sparnaður vegna minni heitvatnsnotkunar er tekinn með í dæmið, þá er kostnaðurinn nær enginn vegna byggingar betri húsa.
    24
    • Orri Olafur Magnusson skrifaði
      21. janúar 2024 14:41
      Athyglisverður pistill. Hingað til hef ég staðið í þeirri trú að nýjustu fjölbýlishúsin á höfuðborgarsvæðinu væru a m k sómasamlega vel einangruð . Sú er þó ekki raunin ef trúa má því sem greinarhöfundur heldur fram. Vegna þess að ég fylgist grannt með fréttunum frá meginlandi Evrópu, einkum Þýskalandi þar sem ég átti heima nær hálfa ævina, get ég staðfest fullyrðingu höfundar varðandi ( gömlu), illa einangruðu húsin sem byggð voru eftir stríð og allt fram á vora daga þ e síðustu aldamót : Þessar fasteignir eru orðnar illseljanlegar nema með gríðarlegum afslætti, 25 % til 40% af ásettu verði
      1
  • Steinþórunn Karólína Steinþórsdóttir skrifaði
    19. janúar 2024 15:20
    Góð grein og fróðleg
    8
  • GJI
    Gísli Jónas Ingólfsson skrifaði
    19. janúar 2024 11:23
    Góð grein. Mikið af góðum greinum í Heimildinni.
    18
Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Heimildin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir. Hægt er að láta vita af athugasemdum með því að smella á Tilkynna.
Tengdar greinar

Jarðhræringar við Grindavík

Íbúum leyft að dvelja næturlangt í Grindavík þótt lögreglan mæli ekki með því
FréttirJarðhræringar við Grindavík

Íbúum leyft að dvelja næt­ur­langt í Grinda­vík þótt lög­reglan mæli ekki með því

Frá og með morg­un­deg­inum verður íbúum og fólki sem starfar hjá fyr­ir­tækjum í Grinda­vík heim­ilt að fara í bæinn og dvelja þar næt­ur­langt. Í nýlegri frétta­til­kynn­ingu lög­reglu­stjór­ans á Suð­ur­nesjum er greint frá þessu. Íbúar eru þó varaðir við að inn­viðir bæj­ar­ins séu í lama­sessi og sprungur víða. Bærinn sé því ekki ákjós­an­legur staður fyrir fjöl­skyldur og börn.
Tímabært að verja Reykjanesbraut
FréttirJarðhræringar við Grindavík

Tímabært að verja Reykja­nes­braut

Þor­valdur Þórð­ar­son eld­fjalla­fræð­ingur segir að það sé tíma­bært að huga að vörnum fyrir Reykja­nes­braut­ina og aðra inn­viði á Suð­ur­nesjum. Atburða­rásin á fimmtu­dag, þegar hraun rann yfir Grinda­vík­ur­veg og hita­vatns­leiðslu HS Veitna, hafi verið sviðs­mynd sem búið var að teikna upp. Hraun hafi runnið eftir gam­alli hraun­rás og því náð meiri hraða og krafti en ella.
Í Grindavík er enn 10. nóvember
VettvangurJarðhræringar við Grindavík

Í Grinda­vík er enn 10. nóv­em­ber

Það er nógu leið­in­legt að flytja, þegar maður velur sér það sjálfur, hvað þá þegar maður neyð­ist til þess. Og hvernig velur maður hvað eigi að taka með sér og hvað ekki, þegar maður yfir­gefur stórt ein­býl­is­hús með tvö­földum bíl­skúr fyrir litla íbúð með lít­illi geymslu? Fjöl­skyldan á Blómst­ur­völlum 10 í Grinda­vík stóð frammi fyrir þeirri spurn­ingu síð­ast­lið­inn sunnu­dag.

Nýtt efni

Mest lesið undanfarið ár