Undir lokin á kvik­mynd­inni Amadeus (1984) fyllist aldr­aða tón­skáldið Salieri anda­gift eftir að hafa játað syndir sínar, morðið á sjálfum Mozart, fyrir presti. „Ég mun tala fyrir þína hönd, faðir“, segir hann prest­inum eftir játn­ing­una: „Ég tala fyrir alla með­al­menn heims­ins. Ég er þeirra tals­maður og vernd­ar­dýr­lingur.“ Meðan hann er færður í gegnum geð­veikra­hælið sem hann er vistaður á lyftir hann tveimur fingrum á loft og hrópar til sjúk­ling­anna: „Með­al­menni hvaðanæva að! Ég veiti ykkur aflausn! Ég veiti ykkur aflausn!“

Salieri var auð­vitað aðeins með­al­menni að hæfi­leikum ef miðað var við sjálfan Mozart og þar deilir hann hlut­skipti með okkur öllum. Lausn Salieris var að stuðla að dauða keppi­nautar síns, nokkuð sem gerði hann að allt öðru en með­al­manni, sér­stak­lega á hinu sið­ferð­is­lega sviði. En það er ekki öllum gefið að fá svo auð­velda lausn á með­al­mennsku sinni. Hvað ef það er eng­inn Mozart sem skyggir á mann heldur eitt­hvað miklu óræð­ara, ein­hver ímynd sem maður hefur af sjálfum sér, sem maður veit ekki hvaðan kom en alltaf gerir mann að ómerk­ingi í sam­an­burði?

Rétt eins og Amadeus fjallar Men eftir Sigrúnu Páls­dóttur um með­al­mann í heimi klass­ískrar tón­listar, upp­gjaf­arflautuleik­ar­ann Baldvin, og ferða­lag hans í gegnum heim ann­arra með­al­manna sem engu að síður hafa eign­ast auð og völd langt handan við það sem ekki bara þau sjálf, heldur nokkur mann­eskja á skilið. Baldvin hefur í upp­hafi bókar lagt flaut­una á hill­una í bili og tekið að sér starf sem hann ætti, lífs­skoð­ana sinna vegna, ekki að líta við: Menn­ing­ar­blaða­maður á eina eft­ir­lif­andi dag­blaði Íslands sem er í eigu gjör­spilltra pen­inga­afla sem Baldvin hefur ímug­ust á. En Baldvin á von á barni og þarf að greiða leigu, og þarf ekki menn­ingin ein­hvers staðar að vera, jafn­vel þótt henni sé haldið uppi af djúpum vösum ætt­gengrar spill­ingar sem nær bæði inn í við­skipta­líf og stjórn­mál og raunar þurrkar mörkin á milli þeirra út? Baldvin sann­færir sig nokkuð auð­veld­lega um að svo sé og er það aðeins eitt dæmið af mörgum um grá­glettnar, vafa­samar sið­ferð­is­legar mála­miðl­anir í bók­inni.

Dag einn fær blaða­mað­ur­inn Baldvin það verk­efni að taka hátíð­ar­við­tal við konu sem er sjaldn­ast kölluð annað en Men, sem er skamm­stöfun á nafni hennar. Talið er að Men eigi dag­blaðið gjör­spillta á bak við tjöldin en hefur lítið látið til sín frétt­ast síðan árið 2003, þegar hún, sem utan­rík­is­ráð­herra ákveð­ins ónefnds stjórn­mála­flokks, kom Íslandi á lista hinna „vilj­ugu þjóða“ sem studdu inn­rás Banda­ríkj­anna í Írak. Skemmst er frá því að segja að við­talið fer ekki eins og það átti að gera og í því miðju ratar (eða hrapar) Baldvin alveg óvart ofan í sjálft hjarta íslenskrar spill­ingar. Sú spill­ing er auð­vitað ein­stök: svo hjá­kát­leg, svo grát­leg, svo barna­leg, svo mis­heppnuð, svo full af inni­stæðu­lausum þótta.

Men fjallar þannig meist­ara­lega um „þá sýnd­ar­mennsku sem límdi saman póli­tík, pen­inga og list­sköpun í þessu þjóð­fé­lagi“, eins og það er orðað í bók­inni, en algjör­lega án þess að predika eða rausa. Eins og les­endur fyrri bóka Sigrúnar kann­ast við er stíll­inn knappur og beinn. Höfundur tekur sér enga yfir­burða­stöðu yfir umfjöll­un­ar­efni sínu heldur gefur í skyn að list­sköpun á þessu landi geti vart losað sig úr þeim sam­fé­lags­lega vef sem henni er búin, sér­stak­lega ekki fyrir „móralska með­al­menn“ eins og Baldvin (og við erum jú flest eins og Baldvin). 

Lesendur fyrri bóka Sigrúnar munu kann­ast við ýmis­legt í Men, til dæmis skelfi­leg skakka­föll sem henda karakt­er­ana upp úr engu; til­vilj­unin leikur lík­lega stærra hlut­verk í bókum Sigrúnar en flestra ann­arra íslenskra höf­unda. Þó sker Men sig úr höf­und­ar­verk­inu að því leyti að hún er drep­fyndin. Þannig end­ur­speglar hún ágæt­lega þetta bless­aða land okkar þar sem menn kom­ast til met­orða og í álnir í gegnum aula­hrolls­vald­andi blöndu af með­virkni, frænd­hygli og hend­ingu. Það sem sam­einar okkur er með­al­mennskan, stundum yfir­skyggð af sann­fær­ingu um eigin yfir­burði. Hver ætti að veita okkur aflausn? Salieri myndi fórna höndum.