Aðeins 40% Íslendinga telja sig hafa aðgengi að húsnæði á viðráðanlegum kjörum á meðan 76% Dana telja sig gera það. Þessar niðurstöður stinga í stúf við verð á húsnæðismarkaði í löndunum tveimur í hlutfalli við laun, en kostnaðarbyrði íbúðarhúsnæðis er töluvert hærri í Danmörku. Þetta kemur fram í nýbirtum markaðspunktum greiningardeildar Arion banka.
Samkvæmt greiningardeildinni hefur hlutfall Íslendinga sem telja sig hafa aðgengi að húsnæði á viðráðanlegum kjörum fækkað nokkuð á síðustu tveimur árum, eða úr 46% niður í 40%. Á sama tíma hefur raunverð íbúðarhúsnæðis hækkað hratt, en frá fyrsta ársfjórðungi ársins 2012 hefur raunverð íbúðarhúsnæðis hækkað um 28%. Hækkunin í Danmörku hefur ekki verið jafnhröð, en á sama tímabili hefur íbúðarhúsnæði þar í landi hækkað um 18% að raunvirði.
Hvers vegna í ósköpunum svona ligeglad?
Hins vegar blasir önnur mynd við þegar íbúðarverð í hlutfalli við laun er borið saman í löndunum tveimur. Þar hefur kostnaðarbyrði íbúða í Danmörku aukist um rúm 20% frá fyrsta ársfjórðungi ársins 2014 á meðan hún hefur aukist um rúm 10%. Skuldir danskra heimila sem hlutfall af ráðstöfunartekjum eru einnig mun hærri en hjá íslenskum heimilum, ef marka má tveggja ára tölur frá Seðlabanka Íslands.
Ef litið er á hlutfall heimila með íþyngjandi húsnæðiskostnað kemur Danmörk einnig mun verr út en Ísland og hinar Norðurlandaþjóðirnar. Samkvæmt OECD voru um 50% danskra heimila sem tilheyrðu tekjulægsta fimmtungnum með íþyngjandi húsnæðiskostnað, samanborið við 30% á Íslandi árið 2015. Þótt munurinn sé mikill áréttar greiningardeildin að erfitt sé að leggja of mikið traust á tveggja ára gamlar tölur, staðan gæti verið um margt öðruvísi núna.
Greiningardeildin furðar sig á stöðunni, en í greininingunni segir: „Hvers vegna í ósköpunum eru skuldum vafðir Danir þá svona ligeglade þegar kemur á húsnæðismarkaðnum?“ Svo virðist sem svör við þeirri spurningu séu ekki að finna í hefðbundnum mælikvörðum um skuldsetningu og húsnæðiskostnað heimilanna heldur virðast aðrir þættir ráða ferðinni, samkvæmt greiningunni.
Veistu meira? Láttu okkur vita
Það tókst ekki að sækja formið. Reyndu aftur eftir augnablik.












































Athugasemdir