Una heimsótti spítala þar sem 30 voru myrtir í dag

„Í dag var gerð árás á her­sjúkra­húsið í Kabúl, sem ég heim­sótti í síð­ustu viku til að hitta unga kven­lækna. Viðtalið mitt við dr. Sonia Baha birt­ist í morgun í til­efni Alþjóð­legs bar­áttu­dags kvenna og má sjá hér að neðan. Stuttu síðar réðst hópur manna með alvæpni og sprengju­vesti inn á sjúkra­húsið, klæddir í læknasloppa. ISIS lýsir yfir ábyrgð. Nýjustu fregnir herma að 30 séu látnir og 50 særðir,“ segir Una Sig­hvats­dóttir, fyrr­ver­andi frétta­kona sem starfar nú sem upp­lýs­inga­ful­trúi Atl­ants­hafs­banda­lags­ins í Afganistan.

Árásarmennirnir klæddir sem læknar

Í morgun réð­ust árás­ar­menn úr hryðju­verka­sam­tök­unum Íslamska ríkið á Sardar Daud Khan-sjúkra­húsið í Kabúl höf­uð­borg Afganistan. Menn­irnir dul­bjuggu sig sem lækna, voru klæddir í hvíta sloppa og sprengju­vesti og vopn­aðir hríð­skota­byssum. Talið er að alla­vega fjórir menn hafi framið sjálfs­morðsárás og vitni segja að árás­ar­mennrinir hafi skotið á alla sem urði á vegi þeirra. Læknir rétt náði að kom­ast undan með því að stökkva úr stiga þegar skotið var á hann og félaga hans. Aðrir leit­uðu skjóls á syllum utan á bygg­ing­unni.

Mikil átök áttu sér stað í og við spít­al­ann, en árás­ar­menn­irnir héldu spít­al­anum í helj­ar­g­reipum í um sex tíma áður en þeir voru yfir­bug­aðir af örygg­is­sveitum. Að minnsta kosti 30 voru drepnir í árásinni og 50 særðir voru fluttir á annað sjúkra­hús. Um 400 sjúk­lingar voru á sjúkra­hús­inu þegar árásin átti sér stað.

Hryðju­verka­sam­tökin Íslamska ríkið sendu frá sér yfir­lýs­ingu eftir að árásin hófst um að liðs­menn sam­tak­anna hefðu ráð­ist á sjúkra­húsið. Frétta­veita þeirra hefur birt myndir og mynd­skeið sem árás­ar­menn­irnir tóku. Ashraf Ghani, for­seti Afganistan, for­dæmdi árás­ina og sagði hana brjóta gegn mann­legum gildum, sjúkra­hús séu grið­ar­staðir og árásir á þá séu árásir á þjóð­ina.

Leggja líf sitt í hættu á hverjum degi

Una heim­sótti sjúkra­húsið fyrir viku síðan til þess að ræða við konur sem starfa þar sem læknar. Sjúkra­húsið er stærsta her­sjúkra­hús lands­ins, stað­sett skammt frá banda­ríska sendi­ráð­inu. Sjúkra­húsið var opnað aftur fyrir um ára­tug eftir að talí­banar lok­uðu því um ára­mótin, og árið 2009 voru fyrstu kon­urnar teknar inn í lækna­nám þar. Þá voru þær tíu af fjör­tíu stúd­entum. Í fyrra útskrif­uð­ust svo fyrstu kven­lækn­arnir. Í dag er heild­ar­fjöldi nem­enda 147 og þar af eru 30 stelpur.

Leggja líf sitt í hættu Í Afganistan þykir ekki sjálf­sagt að konur gangi mennta­veg­inn og velji sér starfs­frama, líkt og þessar konur hafa gert.

Mynd: Una Sig­hvats­dóttir

Heimsókn Unu var til þess að ræða við kon­urnar, vegna verk­efnis sem hún var að vinna við Alþjóð­lega kvenn­rétt­inda­dag­inn, sem er í dag. Verk­efnið fólst í því að taka við­töl við konur sem fylgja mark­miðum sínum og láta drauma sína ræt­ast.

Hún bendir á að óvíða í heim­inum sé verra að vera kona en í Afganistan, þar sem konur upp­skera líf­láts­hót­anir fyrir að velja sér starfs­frama. „Þær eru því­líkir naglar, þessar stelpur, sem leggja líf sitt í hættu með því einu að ákveða að mæta í vinnu og skóla á hverjum degi, til þess að bjarga lífi ann­arra,“ sagði Una á Facebook eftir heim­sókn­ina.

Vonar það besta

Konurnar sem hún ræddi við áttu það sam­eig­in­legt að hafa notið stuðn­ings fjöl­skyld­unnar til mennt­unar og starfs­frama:  „Það er lyk­il­at­riði. Konur geta ekk­ert gert hér án stuðn­ings fjöl­skyld­unnar. Ég spurði hvort það væri eitt­hvað í bak­grunni þeirra sem gerði að verkum að þær njóti stuðn­ings þrátt fyrir að svo víða í afgönsku sam­fé­lagi sé enn hörð mót­staða gegn sjálf­stæði kvenna. Mér var sagt að bak­grunnur þeirra væri fjöl­breyttur, sumar úr efna­meiri fjöl­skyldum en aðrar ekki. Rauði þráð­ur­inn væri sá að for­eldrar þeirra allra hefðu líka gengið mennta­veg­inn, væru upp­lýstir og vildu það sama fyrir dætur sínar. Menntun er lyk­ill­inn,“ sagði Una í umræðum um heim­sókn­ina. 

Viðtölin voru birt í morgun, þar á meðal við­tal við dr. Sonia Baha, ungan lækni á Sardar Daud Khan sjúkra­hús­inu. Sonia útskrif­að­ist sem læknir í fyrra eftir sjö ára nám og ætl­aði að sér­hæfa sig í skurð­lækn­ingum. Una veit ekki hver örlög hennar urðu í árásinni í dag og greindi frá því á Facebook í dag: „Ég veit ekki ennþá um afdrif Soniu eða hinna lækn­anna sem ég hitti. Vona það besta á meðan fregnir skýr­ast og hvet ykkur til að horfa á við­talið við þessa hug­rökku ungu konu.“