Bjarni segist ætla að kynna hugmyndir um endurskipulagningu lífeyriskerfisins

Bjarni Bene­dikts­son, for­maður Sjálf­stæð­is­flokks­ins, vill leggja líf­eyr­is­kerfið á Íslandi til hliðar í þeirri mynd sem það er nú og byggja upp nýtt frá grunni. Hann seg­ist vera að leggja loka­hönd á hug­myndir í þá veru og að hann ætli sér að kynna þær innan tíðar.

Þetta kom fram í við­tali við Bjarna í þætt­inum Bítið á Bylgj­unni í morgun.

Bjarni sagði þar að það þyrfti að sætta sig við að of margir væru ekki að ljúka starfsævi sinni með rík líf­eyr­is­rétt­indi og því þyrfti að hugsa kerfið upp á nýtt. „Nota skatt­kerfið ann­ars vegar til að styðja við þessa hópa, auka svig­rúm til atvinnu­þátt­töku án skerð­inga, og hins vegar að hætta að líta á þetta sem bætur heldur stuðn­ings­kerfi sem byggir á rétt­indum.“

Vísaði í breytingarnar 2016

Í við­tal­inu sagði Bjarni að kerf­inu hefði verið breytt veru­lega árið 2016, þegar hann var fjár­mála­ráð­herra líkt og nú, og að nú væri kom­inn sá tíma­punktur að ráð­ast þyrfti í enn rót­tæk­ari breyt­ingar.

[adspot]Þær breyt­ingar sem Bjarni vísar í að hafi verið gerðar fólust í því að sam­komu­lag var gert um að sam­ræma opin­bera og almenna líf­eyr­is­kerfið með þeim hætti að opin­berir starfs­menn myndu ekki njóta lengur betri líf­eyr­is­rétt­inda en þeir sem starfa á einka­mark­aði. Í stað­inn áttu þeir að fá betur borgað og meiri launa­hækk­anir næsta ára­tug­inn til að jafna stöðu opin­berra starfs­manna og ann­arra í launa­þróun.

Með því að sam­ræma líf­eyr­is­kerfin átti loks að vera hægt að nálg­ast kjara­samn­inga heild­rænt og vinna skipu­lega að því að koma í veg fyrir að höfr­unga­hlaup launa­hækk­ana myndi grafa undan því mark­miði að bæta kjör íslenskra launa­manna.

Í sam­komu­lag­inu var sömu­leiðis fjallað um að launa­kjör opin­berra starfs­manna yrðu jöfnuð við þau sem tíðkast á almennum mark­aði. Samkvæmt sam­komu­lag­inu átti launa­jöfn­unin að nást innan ára­tugar en iðgjöld áttu að hækka á móti í almenna kerf­inu í 15,5 pró­sent.

Á móti áttu opin­berir starfs­menn að sam­þykkja stór­tækar breyt­ingar á líf­eyr­is­rétt­inda­vinnslu sinni. Stærstu breyt­ing­arnar voru þær að líf­eyr­i­s­töku­aldur var hækk­aður úr 65 í 67 ár, sjóðs­söfnun myndi byggja á föstum iðgjöldum og ávinnsla rétt­inda yrði ald­urstengd.

Sam­hliða yrði ábyrgð launa­greið­enda, ríkis og sveit­ar­fé­laga, á sjóð­unum afnumin.

Loforð sem ekki hefur verið efnt

Í svari við fyr­ir­spurn Kjarnans, sem send var til fjár­mála- og efna­hags­ráðu­neyt­is­ins í sept­em­ber 2016, kom fram að laun opin­berra starfs­manna væru um það bil 16 pró­sent lægri en starfs­manna á almennum vinnu­mark­aði á þeim tíma.

[links]Það var því launa­mun­ur­inn sem þurfti að vinna upp næsta ára­tug­inn umfram almennar launa­hækk­anir.

Svarið byggði á sam­an­burði Hagstofu Íslands á launa­mun opin­berra starfs­manna og þeirra sem starfa á almennum vinnu­mark­aði. Sá fyr­ir­vari var þó gerður á því að launa­sam­an­burð­ur­inn væri erf­iður og aðilar sam­komu­lags­ins töldi sig ekki geta byggt frek­ari vinnu um launa­sam­an­burð á grunni nið­ur­stöðu Hag­stof­unnar. Því varð ofan á að byggja þyrfti vinn­una á „betri for­sendum og ræð­ast frekar á milli aðila.“

Kjarninn greindi frá því í byrjun júní að nú, þegar fimm ár eru liðin frá því að sam­komu­lagið var gert, væri langt í land að laun opin­berra starfs­manna séu í takti við laun á almenna mark­aðnum.