Millitekjufólk lendir í sama hópi og milljarðamæringar á tekjuvef ríkisstjórnarinnar

Tekju­hæstu 10 pró­sent hjóna á miðjum aldri hafa aukið ráð­stöf­un­ar­tekjur sínar tvö­falt meira en hjón í öllum öðrum tekju­hópum í upp­sveiflu und­an­far­inna ára. Þetta sýnir Tekju­sagan.is, gagna­grunnur rík­is­stjórn­ar­innar um lífs­kjara­þróun. Vefurinn er þó vart not­hæfur til sam­an­burðar á kjörum milli­tekju­fólks og hátekju­fólks, enda er hæsta tekju­tí­undin afar ósam­stæður hópur.

Sterkur grundvöllur
Sterkur grund­völlur „Ég tel að með Tekju­sög­unni séum við komin með styrkan grund­völl undir umræður um kjara­mál,“ segir Katrín Jak­obs­dóttir for­sæt­is­ráð­herra. Mynd: Heiða Helgadóttir

Tekju­hæstu 10 pró­sent hjóna á miðjum aldri (50 til 65 ára) hafa aukið ráð­stöf­un­ar­tekjur sínar að með­al­tali rúm­lega tvö­falt meira en hjón í öllum öðrum tekju­hópum á tíma­bil­inu 2012 til 2017. Með­al­ráð­stöf­un­ar­tekjur hjóna á þessum aldri, með og án barna, juk­ust um 5 til 6 pró­sent á ári yfir tíma­bilið en hjá tekju­hæsta hópnum var aukn­ingin í kringum 10 pró­sent. 

Þetta má sjá á Tekju­sög­unni.is, vef sem rík­is­stjórn Íslands setti í loftið um miðjan jan­úar þar sem hægt er að bera saman lífs­kjara­þróun hópa með ein­földum hætti. 

Á vefnum er ekki boðið upp á sam­an­burð á skatt­byrði en með því að slá upp­gefnum tölum inn í Excel má greina örlitla lækkun með­al­skatt­byrði (tveggja pró­milla lækkun) milli áranna 2016 og 2017 sem dreifð­ist nokkuð jafnt á tekju­hópa. Ef rýnt er í skatt­byrði hjóna og sam­búð­ar­fólks á miðjum aldri sem ekki hefur barn á sínu fram­færi kemur í ljós að skatt­byrði tekju­hæstu tíund­ar­innar minnk­aði úr 29,8 pró­sentum í 27,6 pró­sent milli áranna 2016 og 2017 meðan með­al­skatt­byrði allra tekju­tí­unda sama hóps dróst aðeins saman um 5 pró­mill.   

Sterkur grundvöllur undir kjaraumræðuna

Katrín Jak­obs­dóttir for­sæt­is­ráð­herra hefur lýst Tekju­sög­unni.is sem mik­il­vægu inn­leggi í sam­ráð stjórn­valda og aðila vinnu­mark­að­ar­ins vegna yfir­stand­andi kjara­við­ræðna.

„Það er þörf á áreið­an­legum og óum­deildum gagna­grunni með launa­töl­fræði sem allir hafa aðgang að til að hægt sé að leggja mat á launa­þróun auk áhrifa skatta og bóta með óum­deildum og áreið­an­legum hætti. Ég tel að með Tekju­sög­unni séum við komin með styrkan grund­völl undir umræður um kjara­mál,“ segir Katrín í til­kynn­ingu á vef for­sæt­is­ráðu­neyt­is­ins. 

„Tekju­sagan gerir okkur kleift að sjá hvernig lífs­kjör mis­mun­andi hópa hafa þró­ast“

„Það er lyk­il­at­riði fyrir stjórn­völd að hafa aðgang að áreið­an­legum upp­lýs­ingum þegar kemur að stefnu­mótun og ákvarð­ana­töku. Tekju­sagan gerir okkur kleift að sjá hvernig lífs­kjör mis­mun­andi hópa hafa þró­ast, hvaða hópum hefur vegnað vel og hvaða hópar þurfa sér­staka athygli.“

Meðaltöl tekjutíunda borin saman

Á Tekju­sög­unni.is er stuðst við með­al­töl þar sem völdum hópum er skipt niður í 10 jafna hópa eftir atvinnu­tekjum. Hafa verður í huga að fjár­magnstekjum er afar mis­jafnt skipt á Íslandi sem ann­ars staðar. Árið 2016 rann tæpur helm­ingur allra fjár­magnstekna til tekju­hæsta 1 pró­sents­ins á Íslandi og eins og Stundin greindi frá í síð­asta blaði var tekju­hæsta 0,1 pró­sent Íslend­inga með 60 millj­arða í heild­ar­tekjur árið 2016, þar af 86 pró­sent fjár­magnstekjur. Þessi ójafna dreif­ing fjár­magnstekna gerir að verkum að skipt­ing í tekju­tí­undir gefur afar ófull­komna mynd af lífs­kjörum tekju­hæsta fólks­ins á Íslandi. 

Jafn­að­ar­sam­fé­lagiðÍslend­ingar búa við meiri tekju­jöfnuð en flestar þjóðir ef miðað er við Gini-stuð­ul­inn. Engu að síður eykst hlut­deild hátekju­hópanna í heild­ar­tekjum lands­manna með hverju árinu sem líður.

Sem dæmi má nefna að heild­ar­mán­að­ar­tekjur ein­stæðs manns sem til­heyrir tekju­hæstu tíund­inni voru sam­kvæmt Tekju­sög­unni.is tæpar 1,3 millj­ónir árið 2016, þar af 220 þús­und króna fjár­magnstekjur. Þetta er með­al­talið, en sam­kvæmt stað­tölum rík­is­skatt­stjóra, þar sem skatt­greið­endum er raðað eftir 100 tekju­bilum, þurfti ein­stak­lingur ekki að þéna nema 8 millj­ónir króna árið 2016 (666 þús­und krónur á mán­uði) til að til­heyra hæstu tekju­tí­und ein­stæð­inga. Hjón þurftu að þéna 22,2 millj­óna árs­tekjur (1.851 milljón á mán­uði) til að til­heyra hæstu tekju­tí­und hjóna. Þess skal þó getið að í stað­tölum rík­is­skatt­stjóra eru allir skatt­greið­endur með­taldir, ekki aðeins þeir sem eru á aldr­inum 25 til 64 ára eins og á Tekju­sög­unni, og hefur það áhrif til lækk­unar. Engu að síður gefur þetta vís­bend­ingar um að það þarf engar ofur­tekjur til að til­heyra tekju­hæsta hópnum á vefnum. 

Ef rýnt er í upp­lýs­ingar sem Stundin birt í síð­asta blaði um allra tekju­hæstu Íslend­ing­ana má sjá að ein­stak­lingur sem til­heyrði tekju­hæsta 0,1 pró­sent­inu fékk að með­al­tali 184,2 millj­ónir árið 2016, eða sem sam­svarar 15,3 millj­ónum á mán­uði. Tveir tekju­hæstu Íslend­ing­arnir fengu meira en 3 millj­arða (3000 millj­ónir eða 250 millj­ónir á mán­uði) og auk þeirra voru fjórir með meira en millj­arð í árs­tekjur. Þessir ofur­ríku ein­stak­lingar til­heyra sama tekju­hópnum, sam­kvæmt Tekju­sög­unni.is, og milli­tekju­fólk sem er með rétt yfir milljón á mán­uði. 

Tekju­hæstu tíund­irnar eru þannig afar ósam­stæður hópur. Ein­stæður smiður eða háskóla­kenn­ari getur  hæg­lega fallið í sama tekju­hóp og fjár­sterk­ustu útgerð­ar­eig­endur lands­ins. Lög­reglu­kona og arkítekt með tvö börn eru vís til að lenda í sama hópnum og fjöl­skyldur sem þéna hund­ruð millj­arða í fjár­magnstekjur á ári hverju. Tekju­sagan.is hefur því tak­markað nota­gildi þegar kemur að sam­an­burði á kjörum hópanna sem hafa það best og verst á Íslandi.  

Vildi sýna aðra mynd

Með því að bera ein­ungis saman aukn­ingu á ráð­stöf­un­ar­tekjum tekju­tí­unda er dregin upp sú mynd að lífs­kjör allra hópa hafi batnað álíka mikið und­an­farin ár. Að þessu leyti styður fram­setn­ingin og aðferða­fræðin við mál­flutn­ing sem Bjarni Bene­dikts­son, for­maður Sjálf­stæð­is­flokks­ins, hefur haldið á lofti, bæði sem

Kjósa
0
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Veistu meira?

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Heimildin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.
Tengdar greinar

Ríkisstjórn Katrínar

FréttirRíkisstjórn Katrínar

„Ég hef miklu meiri áhyggjur af vinstr­inu á Íslandi heldur en VG“

Drífa Snædal sagði eft­ir­minni­lega árið 2017 að það yrði „eins og að éta skít í heilt kjör­tíma­bil“ fyrir Vinstri græn að fara í rík­is­stjórn­ar­sam­starf með Sjálf­stæð­is­flokknum. Staða hennar gamla flokks í dag kemur henni ekki á óvart. „Fyrir vinstrið í fram­tíð­inni þá þarf það nátt­úr­lega að hafa afleið­ingar fyrir flokk að miðla málum svo hressi­lega að það er ekk­ert eftir af hug­sjón­unum,“ segir Drífa.
GreiningRíkisstjórn Katrínar

Sambúðin sem sært hefur VG nán­ast til ólífis

Vinstri græn sungu hástöfum á lands­fundi sínum fyrir rúmu ári: „Það gæti verið verra.“ Nú hefur það raun­gerst. Flokk­ur­inn skrapar botn­inn í fylg­is­mæl­ingum og hefur ekki sam­mælst um nýja for­ystu eftir brott­hvarf eins vin­sælasta stjórn­mála­manns lands­ins og flokk­ur­inn skrapar botn­inn í fylg­is­mæl­ingum. Hvort flokk­ur­inn sé nægi­lega sterkur til að spyrna sér upp og forða sér frá útrým­ingu á eftir að koma í ljós.

21 mín. lestur

GreiningRíkisstjórn Katrínar

Róttækur hug­sjóna­flokkur verður að borg­ara­legum valda­flokki

Vinstri græn hafa á síð­ustu fimm og hálfu ári tapað trausti og trú­verð­ug­leika, gefið afslátt af mörgum helstu stefnu­málum sínum og varið hegðun og aðgerðir sem flokk­ur­inn tal­aði áður skýrt á móti. Samhliða hefur rót­tækt fólk úr gras­rót­inni yfir­gefið Vinstri græn, kjós­enda­hóp­ur­inn breyst, hratt gengið á póli­tíska inn­eign Katrínar Jak­obs­dóttur og fylgi flokks­ins hrunið. Þetta er fórn­ar­kostn­aður þess að kom­ast að völdum með áður yfir­lýstum póli­tískum and­stæð­ingum sínum.

10 mín. lestur

ÚttektRíkisstjórn Katrínar

Stjórn­ar­sátt­mál­inn er stefna Fram­sókn­ar­flokks­ins

Ný rík­is­stjórn Katrínar Jak­obs­dóttur er miðju­sækin íhalds­stjórn, að mati Eiríks Berg­manns Ein­ars­sonar stjórn­mála­fræð­ings. Gera á allt fyrir alla, að mati Stefaníu Ósk­ars­dóttur stjórn­mála­fræð­ings. Sum þeirra mála sem ekki náðu fram að ganga á síð­asta kjör­tíma­bili ganga aftur í sátt­mál­anum en ann­arra sér ekki stað.

Mest lesið

1
Innlent

Hætta á að lánin hækki þó íbúða­verð lækki

Már Wolfgang Mixa hag­fræði­pró­fessor segir að stór hluti eigin fjár íbúða­eig­enda gæti þurrkast út á kom­andi mán­uðum. Verð­tryggðar fast­eigna­skuldir hækki í verð­bólgu­tíð sam­hliða því að íbúða­verð gæti lækkað. Hann leggur til að verð­tryggð hús­næð­is­lán fylgi íbúða­verði en ekki vísi­tölu neyslu­verðs. Þá myndu bank­arnir bera hluta áhætt­unnar.

Mest lesið

Mest lesið í vikunni

Mest lesið í mánuðinum

3
Viðtal

Íslenskur læknir varpar nýju ljósi á lífs­hættu­legan með­göngu­sjúk­dóm

Nítján ára gömul lá Silja Rut Ragn­ars­dóttir nær dauða en lífi á skurð­ar­borði Land­spít­al­ans eftir alvar­legt til­felli með­göngu­eitr­unar. Íslenskur vís­inda­maður í Banda­ríkj­unum, Jóhann Elí Guð­jóns­son húð­læknir, leiðir braut­ryðj­andi rann­sóknir sem varpa nýju ljósi á hvers vegna sjúk­dóm­ur­inn kemur fram. Hann telur mögu­legt að þróa lyf við sjúk­dómnum sem bjargað gæti manns­lífum.
6
Viðtal

Ást­leysið er sárt

Nánd er nær­ing, nauð­syn­leg eins og matur. Tæpur helm­ingur fólks elst upp í óör­uggum tengslum sem geta komið niður á tengslum og ást­ar­sam­böndum á full­orð­ins­árum, jafn­vel ógnað heilsu, enda er „tengsla­myndun ein af grunn­for­sendum far­sældar“, að sögn klíníska sál­fræð­ings­ins Guð­brands Árna Ísberg. Í bók sinni, Í augum þínum verð ég til, fjallar hann um getu okkar til að mynda tengsl og ást­ina í öllum sínum myndum.

Mest lesið í mánuðinum

Mest lesið undanfarið ár