Vilja vísa veiðigjaldafrumvarpi frá

Önnur umræða um veiði­gjalda­frum­varp rík­is­stjórn­ar­innar hófst á Alþingi í dag.

Þingmenn Sjálf­stæð­is­flokks, Jón Gunn­ars­son og Njáll Trausti Frið­berts­son, vilja að mál­inu verði vísað aftur til rík­is­stjórnar. Vísa þeir til þeirrar nið­ur­stöðu Skatts­ins að frum­varpið muni afla rík­is­sjóði meiri tekna en fyrri áætl­anir gerðu ráð fyrir.

„Mat atvinnu­vega­ráðu­neyt­is­ins á áhrifum frum­varps­ins mið­aði við að veiði­gjaldið myndi hækka um 7–8 millj­arða kr. en ekki 12,6 millj­arða kr. líkt og útreikn­ingar Skatts­ins sýnir,“ segir í áliti þeirra tveggja í fyrsta minni­hluta atvinnu­vega­nefndar. „Í til­kynn­ingu frá ráðu­neyt­inu, dags. 16. júní sl., kemur fram að útreikn­ingar Skatts­ins séu réttir en ekki þeir sem lágu til grund­vallar við gerð frum­varps­ins. Liggur því fyrir að þær for­sendur sem lágu að baki frum­varp­inu eru brostnar.“

„For­sendur sem lágu að baki frum­varp­inu eru brostnar“

Atvinnu­vega­ráðu­neyti, fjár­mála- og efna­hags­ráðu­neyti, Skatt­ur­inn og Fiski­stofa sendu á mánu­dag frá sér sam­eig­in­lega yfir­lýs­ingu til að útskýra þetta mis­ræmi í útreikn­ingum. Inn í til­tekna útreikn­inga hafi vantað ákveðnar for­sendur frá Fiski­stofu, sem leitt hafi til skekkju í nið­ur­stöðu.

„Atvinnu­vega­ráðu­neytið og starfs­fólk þess hefur upp á síðkastið sætt alvar­legum ásök­unum í tengslum við þetta mál, m.a. um að hafa reynt að afvega­leiða lög­gjafann og að hafa óeðli­leg afskipti af starf­semi stofn­anna rík­is­ins,“ sagði í til­kynn­ing­unni. „Slíkar ásak­anir eru litnar mjög alvar­legum augum og vísa ráðu­neytin þeim alfarið á bug.“

Málið unnið of hratt

Bergþór Ólason úr Mið­flokki og áheyrn­ar­full­trúi nefnd­ar­innar, Þórarinn Ingi Pét­urs­son úr Fram­sókn­ar­flokki, vilja að veiði­gjalda­frum­varp­inu verði vísað frá og næsta mál á dag­skrá tekið fyrir.

„Annar minni hluti atvinnu­vega­nefndar telur nauð­syn­legt að und­ir­búa betur og greina nánar áhrif fyr­ir­hug­aðra breyt­inga á fyr­ir­komu­lagi veiði­gjalda,“ segir í nefnd­ar­á­liti þeirra tveggja. „Að mati 2. minni hluta er ljóst að núver­andi frum­varp þarfn­ast mun ítar­legri grein­ingar á mögu­legum áhrifum þess á atvinnu­líf, sam­keppn­is­hæfni sjáv­ar­út­vegs og þjóð­ar­búið í heild sinni. Einkum þarf að tryggja að þær breyt­ingar, sem frum­varpið felur í sér, séu í fullu sam­ræmi við stjórn­ar­skrána, sér­stak­lega jafn­ræð­is­reglu 65. gr. og með­al­hófs­reglu stjórn­skip­un­ar­réttar sem felst í 72. gr. stjórn­ar­skrár­innar um frið­helgi eign­ar­réttar.“

Telja þeir málið hafa verið unnið of hratt. „Annar minni hluti telur enn fremur full­kom­lega ótækt að boð­aðar breyt­ingar á nýju fyr­ir­komu­lagi veiði­gjalda taki gildi 1. nóv­em­ber 2025,“ segir í álit­inu. „Slíkur hraði á máls­með­ferð sé í engu sam­ræmi við alþjóð­legar kröfur um fyr­ir­sjá­an­leika og gagn­sæi skatt­kerf­is­breyt­inga og þar með tekju­öfl­unar ríkja. Þá gangi slík máls­með­ferð gegn ákvæðum laga um opin­ber fjár­mál.“

Athuga­semd: Í fyrri útgáfu frétt­ar­innar stóð að veiði­gjöld mundu hækka um 12,6 millj­arða á ári ef frum­varpið yrði sam­þykkt. Þessu er haldið fram í minni­hluta­á­liti þing­manna Sjálf­stæð­is­flokks, en sam­kvæmt upp­lýs­ingum frá Skatt­inum sem þing­menn­irnir vísa í hefðu veiði­gjöld árið 2024 orðið rúm­lega 7,5 millj­örðum hærri ef breyt­ing­arnar hefðu verið gengnar í gegn.