Sextán greinst í seinni sýnatöku – meira en Þórólfur átti von á

„Enn erum við að sjá nokkur [inn­an­lands] smit á hverjum degi en virkum smitum í heild fer heldur fækk­andi,“ sagði Þórólfur Guðnason, sótt­varna­læknir á upp­lýs­inga­fundi land­læknis og almanna­varna í dag. Enn eru flestir sem grein­ast í sótt­kví eða um 60 pró­sent að með­al­tali. Sama afbrigði veirunnar er enn að smit­ast manna á milli hér á landi og staðan er áfram sú að ekki tekst alltaf að finna aug­ljós tengsl milli smit­aðra. Frá 15. júní hafa tæp­lega 220 greinst inn­an­lands og í dag eru rúm­lega 600 manns í sótt­kví.

Fjöldi þeirra sem er að grein­ast á landa­mærum hefur hins vegar heldur auk­ist und­an­farið þrátt fyrir að ferða­mönnum hafi fækkað á sama tíma. Milli 15. júní og 19. ágúst var hlut­fall far­þega með virk smit 0,04 pró­sent. Síðan þá hefur það hækkað upp í 0,3 pró­sent. „Það hefur tífald­ast,“ sagði Þórólfur um virku smitin. Spurður hvort að hann hefði áhyggjur af þess­ari þróun sagði hann að ef lítið væri gert hefði hann vissu­lega áhyggjur. „Ef þessi þróun heldur áfram og við slökum á skimunum þá munum við fá fleiri smit hérna inn.“

Ekki sé skyn­sam­legt að slaka á tak­mörk­unum inn­an­lands og við landa­mærin sam­tímis. „Þetta er bara eins og að fara yfir stór­fljót. Við verðum að feta okkur áfram.“

Þórólfur sagði að mögu­lega væri fjölgun smit­aðra á landa­mær­unum að end­ur­spegla útbreiðslu far­ald­urs­ins erlendis eða að hingað væri að koma fólk frá öðrum svæðum en fyrr í sumar.´

[adspot]

Um 100 hafa sam­tals greinst með virk smit við landa­mærin frá því að skimun við þau hófst um miðjan júní. Þar af hafa 84 greinst í fyrri sýna­töku og sextán í þeirri seinni, þ.a. fólk sem var nei­kvætt í þeirri fyrri. Þórólfur sagði þetta hærra hlut­fall en hann hafði fyr­ir­fram búist við. Um 60 pró­sent þeirra sem greinst hafa á landa­mærum eru með lög­heim­ili á Íslandi. Af þeim sextán sem greinst hafa jákvæðir í seinni sýna­töku er um þriðj­ungur með íslenskt rík­is­fang og búsettur hér, þriðj­ungur erlendir ein­stak­lingar með tengsl hér og sama hlut­fall svo af hefð­bundnum erlendum ferða­mönnum.

[links]Þórólfur greindi frá til­lögum sínum um til­slak­anir á tak­mörk­unum inn­an­lands á fundi dags­ins, m.a. að tveggja metra reglan yrði að eins metra reglu og að fjölda­tak­mörk­unum yrði breytt úr 100 manns í 200. Von er á aug­lýs­ingu heil­brigð­is­ráð­herra um breyttar reglur fljót­lega, jafn­vel í dag.

Hann sagði einnig frá því að í und­ir­bún­ingi væri end­ur­skoðun á skimunum á landa­mærum. Frá 19. Ágúst hefur sú regla verið í gildi að allir sem koma til lands­ins þurfa að fara í tvær sýna­tökur með 4-6 daga milli­bili og vera í sótt­kví þeirra á milli. „Ég tel að menn þurfi að skoða áfram­hald­andi fyr­ir­komu­lag á landa­mærum í ljósi þeirrar reynslu sem við höfum fengið,“ sagði Þórólfur en hann mun senda heil­brigð­is­ráð­herra til­lögur sínar í næstu viku.

Veiran ekki vægari en áður

Á fund­inum benti Þórólfur á að ekk­ert hefði komið fram, hvorki hér né erlendis, sem styddi þá kenn­ingu að veiran væri væg­ari núna en í vetur. Skýr­ing­una á minni veik­indum nú megi lík­lega finna í sam­setn­ingu sjúk­linga­hóps­ins – yngra fólk er nú að smit­ast en í fyrstu bylgj­unni. Spurður um þá gagn­rýni, sem m.a. hefur komið fram í leið­urum Frétta­blaðs­ins um að aðgerðir við landa­mærin væru of harðar svar­aði Þórólfur: „Ég bendi á það að við erum með lítið smit út af þessum aðgerðum sem við höfum verið að grípa til. Það er ástæðan. Við erum að sjá aukna útbreiðslu í mörgum löndum og á mörgum svæðum er verið að grípa til harð­ari aðgerðir en áður.“ Hann sagð­ist stundum líkja þess­ari umræðu við bólu­setn­ing­ar­sjúk­dóma: „Við erum ekki að sjá neina bólu­setn­ing­ar­sjúk­dóma og hvers vegna erum við þá að bólu­setja?“

Þórólfur vill að hægt verði farið í aflétt­ingu tak­mark­ana og segir ekki skyn­sam­legt að draga úr tak­mörk­unum á landa­mærum og inn­an­lands sam­tímis. „Hvar liggur hættan? Í mínum huga er hún sú að við fáum mikið af veiru inn erlendis frá. Menn þurfa að finna jafn­vægi á milli þessa að gera of mikið og of lítið. Þartil­bær stjórn­völd verða að leggja mat á það.“