Megnið af greiðslum Samherja eftir að uppljóstrarinn hætti

Rann­sak­endur á Íslandi telja að meintar mútu­greiðslur Samherja til namibískra áhrifa­manna hafi verið nær tvö­falt hærri en upp­haf­lega var talið, eða hátt í 3 millj­arðar króna á tíma­bil­inu 2012 til 2019 en ekki 1,5 millj­arður eins og áður var talið.

Þetta kom fram í Spegl­inum á RÚV í gær.

For­svars­menn Samherja hafa varpað ábyrgð á greiðsl­unum á fyrr­ver­andi fram­kvæmda­stjóra Samherja í Namibíu, Jóhannes Stef­áns­son. En sam­kvæmt rann­sak­endum fór megnið af greiðsl­unum fram eftir að Jóhannes hætti, eða ríf­lega 2 millj­arðar króna, og í sumum til­fellum í gegnum félög sem hann stýrði aldrei eða voru ekki starf­andi þegar hann lét af störfum.

„Samherji hefur engin við­brögð við þess­ari frétt“

„Samherji hefur engin við­brögð við þess­ari frétt,“ sagði í svari Samherja við umfjöllun Speg­ils­ins. „Við horfum til fram­tíðar og sem íslenskt fyr­ir­tæki í dag ein­beitum við okkur að rekstr­inum hér á landi og þeim áskor­unum sem honum fylgja.“

Jóhannes steig fram sem upp­ljóstr­ari árið 2019 þegar Kveikur, Stundin (fyr­ir­renn­ari Heim­ild­ar­innar), Al Jazeera og Wikileaks fjöll­uðu um Sam­herj­a­málið sem varð­aði meintar mútu­greiðslur Samherja til að kom­ast yfir fisk­veiði­heim­ildir í Namibíu og flókið net félaga sem vakti grun­semdir um skattaund­an­skot.

Hér­aðs­sak­sókn­ari lauk í sumar rann­sókn á mál­inu en níu Íslend­ingar hafa rétt­ar­stöðu sak­born­ings sam­kvæmt upp­lýs­ingum Heim­ild­ar­innar. Beðið er þess að sak­sókn­ari taki ákvörðun um ákærur í mál­inu.

Vörpuðu ábyrgð á uppljóstrarann

„Það er alveg ljóst að fyrr­ver­andi fram­kvæmda­stjóri stýrði starf­sem­inni frá A til Ö,“ sagði Björgólfur Jóhanns­son, sem tók tíma­bundið við sem for­stjóri Samherja þegar málið kom fyrst upp. „Það var allt of lítil vit­neskja um það innan yfir­stjórnar Samherja hvað var í gangi í Namibíu. Það voru í raun engin svona tæki til staðar sem gáfu ein­hver ljós um það að það væri eitt­hvað í ólagi.“

Þor­steinn Már Bald­vins­son, fyrr­ver­andi for­stjóri Samherja, hefur sömu­leiðis vísað ábyrgð­inni á Jóhannes. „Mistök Samherja eru að hafa ekki haft betra eft­ir­lit með rekstr­inum í Namibíu og þar af leið­andi betri yfir­sýn.“

Tveir namibískir ráð­herrar sögðu af sér út af mál­inu, Bern­hardt Esau sjáv­ar­út­vegs­mála­ráð­herra og Sacky  Shangala dóms­mála­ráð­herra.

Í Namibíu er búist við því að rétt­ar­höld í mál­inu þar­lendis hefj­ist upp úr ára­mótum. Tíu hafa verið ákærð í namibíska hluta máls­ins.