Þriðjungur ungra kvenna með óheilbrigt viðhorf gagnvart mat

Tvöfalt fleiri konur hafa óheil­brigt við­horf til matar­æðis heldur en karlar. 22 pró­sent kvenna hafa svokölluð hamlandi fæðu­við­horf, en ell­efu pró­sent karla. Óheil­brigð við­horf til matar eru algeng­ust meðal yngri kvenna á aldr­inum 18 til 29 ára, en 36 pró­sent þeirra falla undir skil­grein­ing­una, en aðeins 15 pró­sent karla á sama aldri. Tæplega 40 pró­sent kvenna sem eru ósáttar við eigin lík­ams­þyngd hafa óheil­brigt við­horf gagn­vart mat og 23 pró­sent karla. Þetta kemur fram í rann­sókn um við­horf Íslend­inga til eigin matar­æðis sem birt var í nýjasta tölu­blaði Lækna­blaðs­ins.

Líðan og við­horf fólks í tengslum við eigið matar­æði hefur lítið verið rann­sakað meðal full­orð­inna Íslend­inga. Fram kemur í ágripi rann­sókn­ar­innar að í flestum vest­rænum sam­fé­lögum sé mikil áhersla lögð á granna og stælta lík­ama en á sama tíma þyngj­ast alltaf fleiri og fleiri. Slíkt getur haft slæm sál­fræði­leg áhrif, valdið kvíða og stuðlað að hamlandi við­horfum í tengslum við mat og fæðu­val. Ein ástæðan fyrir óheil­brigðu við­horfi gagn­vart fæðu gæti verið tengd fyrri reynslu af megr­un­ar­kúrum.

Þær Ólöf Dröfn Sig­ur­björns­dóttir lýð­heilsu­fræð­ingur, Jóhanna Eyrún Torfa­dóttir, nær­ingar- og lýð­heilsu­fræð­ingur, Anna Sigríður Ólafs­dóttir nær­ing­ar­fræð­ingur og Laufey Stein­gríms­dóttir nær­ing­ar­fræð­ingur gerðu rann­sókn­ina og var hún birt í nýjasta tölu­blaði Lækna­blaðs­ins.

Fram kemur í blað­inu að end­ur­tekin megrun geti orðið að við­var­andi ástandi og leitt til óheil­brigðs við­horfs til eigin matar­æðis. Slíkt getur valdið kvíða og van­líðan ásamt átrösk­unum og öðrum alvar­legum kvillum. Eins og áður segir eru konur í yfir­þyngd eru tvö­falt lik­legri til að hafa óheil­brigð við­horf gagn­vart mat heldur en konur í kjör­þyngd. Hins vegar er hættan á því þre­föld meðal karla í yfir­þyngd sam­an­borið við karla í kjör­þyngd.

Rann­sóknin byggir á könnun Land­lækn­is­emb­ætt­is­ins árið 2007 sem var lögð fyrir 5.861 ein­stak­ling á aldr­inum 18 til 79 ára. Í grein­inni er vitnað í skýrslu frá árinu 2012 þar sem fram kom að tæp 42 pró­sent kvenna hafi reynt að létta sig og tæp átta pró­sent á aldri­enum 18 til 44 ára hafi verið með átröskun á ein­hverjum tíma­punkti.

Í þeirri rann­sókn kom fram að helm­ingur kvenna er ósáttur við eigin lík­ams­þyngd og 35 pró­sent karla. Um 30 pró­sent beggja kynja fær sam­visku­bit þegar borðuð eru sæt­indi og meira en helm­ingur telur sig þurfa að hafa stjórn á því hvað er borðað.

Samkvæmt nið­ur­stöðum rann­sókn­ar­innar er sú ályktun dregin að hamlandi við­horf til eigin matar­æðis eru algeng­ari meðal kvenna en karla. Eftir því sem fólk er yngra, óánægð­ara með eigin lík­ams­þyngd og ofþyngd sýnir meiri tengls við hamlandi fæðu­við­horf hjá báðum kynjum. Há lík­ams­þyngd, óánægja með eigin lík­ams­þyngd, ungur aldur og það að vera kona eykur lík­urnar á hamlandi fæðu­við­horfum. Þetta end­ur­speglar nið­ur­stöður sam­bæri­legra rann­sókna sem gerðar hafa verið erlendis.