Stjórnvöldum heimilt að takmarka mannréttindi

Til að bregð­ast við hættu­leg­um smit­sjúk­dóm­um eins og Covid-19 hafa stjórn­völd vítt svig­rúm til að tak­marka rétt­indi fólks og fyr­ir­tækja. Kröf­ur um að stjórn­völd rann­saki af­leið­ing­ar ráð­staf­anna sinna aukast þó eft­ir því sem lengra líð­ur á.

Stjórnvöldum heimilt að takmarka mannréttindi
Vítt svigrúm stjórnvalda Páll Hreinsson telur að stjórnvöld hafi vítt svigrúm til að takmarka réttindi í baráttunni gegn Covid-19. Mynd: Heiða Helgadóttir

Stjórnvöld hafa vítt svigrúm til að takmarka mannréttindi sem varin eru af stjórnarskrá og mannréttindasátttmála Evrópu, sem lið í að bregðast við til verndar lífi og heilsu manna í baráttu við hættulega smitsjúkdóma eins og COVID-19. Hið sama á við um réttindi einstaklinga og fyrirtækja samkvæmt ákvæðum EES-samningsins.

Þetta kemur fram í álitsgerð Dr. Páls Hreinssonar, forseta EFTA-dómsdólsins, sem unnin er að beiðni íslenskra stjórnvalda, um valdheimildir sóttvarnalæknis og heilbrigðisráðherra til opinberra sóttvarnaraðgerða.

Í þágu brýnna almannahagsmuna

Í álitsgerðinni kemur fram að margar sóttvarnarráðstafanir takmarki óhjákvæmilega mannréttindi. Um þessi réttindi gildi að jafnaði að víkja megi frá þeim í þágu brýnna almannahagsmuna, til að mynda verjast farsóttum til verndar lífi manna og heilsu þeirra. Stjórnvöldum sé ekki aðeins heimilt að grípa til ráðstafna við slíkar aðstæður heldur hvíli á þeim frumkvæðisskylda til að bregðast við farsóttum með virkum úrræðum til verndar lífi og heilsu manna.

Því verði að telja að stjórnvöld hafi töluvert svigrúm til þess að meta hvernig best sé að mæta slíkum faraldri, án þess að lögð sé sú skylda á stjórnvöld að byrja fyrst á vægari úrræðum. „Væri það gert afbrigðalaust væru mannslíf og heilsa almennings sett í hættu,“ segir í álitsgerðinni.

Hafa verði í huga að COVID-19 sé nýr smitsjúkdómur og þekking af mjög skornum skammti. Eftir því sem lengra líði verði hins vegar að ætla að kröfur aukist um að stjórnvöld rannsaki betur og afli upplýsinga um virkni þeirra ráðstafana sem gripið hefur verið til. Þá þurfi jafnframt að afla upplýsinga um það tjón sem slíkar aðgerðir hafa valdið. Með því ættu ráðstafanir að geta orðið markvissari.

Kjósa
0
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Heimildin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.

Mest lesið

Katla sem breytti heilbrigðiskerfinu
1
ViðtalLífið á Grensás

Katla sem breytti heil­brigðis­kerf­inu

Eng­inn á Ís­landi hef­ur lif­að af jafn al­var­leg­an mænusk­aða og Katla Guðna­dótt­ir sem lenti í dul­ar­fullu bíl­slysi 22 ára göm­ul. Hún er föst á Grens­ás­deild þar sem kerf­ið hef­ur ekki af­greitt beiðni henn­ar um heima­þjón­ustu. Bar­átta henn­ar hef­ur þeg­ar skil­að for­dæma­lausri ákvörð­un í heil­brigð­is­ráðu­neyt­inu en oft líð­ur henni eins og fólki hefði þótt það auð­veld­ara ef hún hefði ekki lif­að slys­ið af.
Borgþór Arngrímsson
4
PistillEitt og annað

Borgþór Arngrímsson

Tromp á hendi Trumps?

Danski her­inn hef­ur ár­um sam­an mátt búa við nið­ur­skurð, sem bæði hef­ur bitn­að á tækj­um og mann­skap. Slæm­ur að­bún­að­ur og lé­leg laun hafa orð­ið til þess að færri sækj­ast eft­ir her­mennsk­unni. Ný­lega varð danski flot­inn að af­lýsa leið­angri til Græn­lands vegna þess að ekki var hægt að manna leið­ang­urs­skip­ið. Slík­ar frétt­ir skaða ímynd flot­ans og geta ver­ið vatn á myllu Banda­ríkja­for­seta.

Mest lesið

Mest lesið í vikunni

Katla sem breytti heilbrigðiskerfinu
6
ViðtalLífið á Grensás

Katla sem breytti heil­brigðis­kerf­inu

Eng­inn á Ís­landi hef­ur lif­að af jafn al­var­leg­an mænusk­aða og Katla Guðna­dótt­ir sem lenti í dul­ar­fullu bíl­slysi 22 ára göm­ul. Hún er föst á Grens­ás­deild þar sem kerf­ið hef­ur ekki af­greitt beiðni henn­ar um heima­þjón­ustu. Bar­átta henn­ar hef­ur þeg­ar skil­að for­dæma­lausri ákvörð­un í heil­brigð­is­ráðu­neyt­inu en oft líð­ur henni eins og fólki hefði þótt það auð­veld­ara ef hún hefði ekki lif­að slys­ið af.

Mest lesið í mánuðinum

Mest lesið í mánuðinum

Nýtt efni

Mest lesið undanfarið ár