Samfylkingin segir framgöngu Samherja óafsakanlega og vill raunverulegar aðgerðir

Sam­fylk­ingin segir fram­göngu Samherja gagn­vart kjörnum full­trúum, stjórn­mála­mönnum, fjöl­miðla­fólki og öðrum sem fyr­ir­tækið telur til and­stæð­inga sinna óaf­sak­an­lega

Í ályktun sem sam­þykkt var ein­róma á flokks­stjórn­ar­fundi flokks­ins í dag er skorað á rík­is­stjórn Katrínar Jak­obs­dóttur að grípa til raun­veru­legra aðgerða í ljósi afhjúpanna í Sam­herj­a­mál­inu. „Frekar en að gefa út inni­halds­rýra afsök­un­ar­beiðni ættu stjórn­endur fyr­ir­tæk­is­ins að skamm­ast sín fyrir fram­göngu starfs­fólks sem fylgist með ferðum fjöl­miðla­fólks, reynir að hafa áhrif á lýð­ræð­is­legt val í stjórn Blaða­manna­fé­lags­ins og á fram­boðs­lista hjá stjórn­mála­flokkum, og vandar um fyrir ráð­herrum og þing­mönnum sem nýta stjórn­ar­skrár­var­inn rétt sinn á Alþingi.“

[adspot]Í álykt­un­inni segir að hjá Samherja starfi fjöldi harð­dug­legs fólks, fyr­ir­tækið hafi skapað mikil verð­mæti úr þeim auð­lindum sem það hefur öðl­ast rétt til að nýta og útvegað mörgum störf við veiðar og vinnslu víða um land. „Hins vegar skortir fyr­ir­tækið og stjórn­endur þess alla auð­mýkt gagn­vart því að það er þjóðin sjálf sem er eig­andi auð­lind­ar­innar sem fyr­ir­tækið hefur fengið að hag­nýta. Fyr­ir­tæki verða að starfa í sátt við sam­fé­lög, fylgja lögum og reglum og greiða fullt gjald til eig­and­ans fyrir nýt­ing­una. Komi upp grunur um lög­brot af hálfu svo umsvifa­mik­illa fyr­ir­tækja, er nauð­syn­legt að tryggja að lög­reglu­yf­ir­völd, sak­sókn­ara­emb­ætti og aðrar eft­ir­lits­stofn­anir búi yfir nægi­lega rúmum fjár­heim­ildum til að geta hafið rann­sóknir án atbeina póli­tískt kjör­inna yfir­boð­ara.“

[links]Flokks­stjórn­ar­fundur Sam­fylk­ing­ar­innar skorar á rík­is­stjórn­ina að beita sér fyrir því að bundin verði í lög vernd fyrir fjöl­miðla­fólk sem verður fyrir árásum af hálfu stór­fyr­ir­tækja. Eins að lög verði sett um að starfs­fólk eft­ir­lits­stofn­ana verði varið fyrir ásókn af því tagi sem beitt hefur verið gagn­vart starfs­fólki Seðla­banka Íslands. „Ekki síst telur Sam­fylk­ingin löngu tíma­bært að bundið verði í stjórn­ar­skrá rétt­mætt eign­ar­hald þjóð­ar­innar á sjáv­ar­auð­lind­inni og kveðið á um að ein­ungis sé hægt að úthluta sam­eig­in­legum gæðum á grund­velli tíma­bund­inna rétt­inda sem fullt gjald komi fyrir.“

Í nið­ur­lagi álykt­un­ar­innar segir að Sam­fylk­ingin telji nauð­syn­legt að við stjórn lands­ins verði valin rík­is­stjórn sem sé reiðu­búin að standa að sókn gegn sér­hags­munum og að nýt­ing á sam­eig­in­legum auð­lindum taki í miklu meira mæli mið af hags­munum almenn­ings en tíðkast hafi hjá núver­andi rík­is­stjórn­ar­flokkum.

Namibía og skæruliðadeildir

Í nóv­em­ber 2019 birtu Kveikur, Stundin, Al Jazeera og Wikileaks umfjöllun um starfs­hætti Samherja í Namibíu. Þar komu fram upp­lýs­ingar sem bentu til þess að mút­greiðslur hefðu verið greiddar fyrir aðgang að kvóta, að stór­felld skatta­snið­ganga hefði átt sér stað og hún hefði leitt af sér pen­inga­þvætti. Málið er til rann­sóknar í Namibíu og á Íslandi, þar sem sex núver­andi og fyrr­ver­andi starfs­menn Samherja eru með stöðu sak­born­ings við rann­sókn máls­ins.

Kjarninn og Stundin opin­ber­uðu nýverið að innan Samherja hafi verið starf­andi hópur fólks sem skil­greindi sig sem skæru­liða­deild fyr­ir­tæk­is­ins. Hlutverk þeirra var að ráð­ast gegn þeim sem fjöll­uðu um fyr­ir­tækið með gagn­rýnum hætti. Samherji baðst nýverið afsök­unar og sagð­ist hafa gengið of langt.

Kristján Þór Júl­í­us­son, sjáv­ar­út­vegs- og land­bún­að­ar­ráð­herra og þing­maður Sjálf­stæð­is­flokks­ins, sagði í við­tali við 200 mílur, fylgi­blaði Morg­un­blaðs­ins um sjáv­ar­út­veg, í dag að honum þætti ákaf­lega dap­urt, svo ekki væri fastar að orði kveðið, að horfa upp á þá stöðu sem hafi byggst upp í kringum Samherja. „Ég sagði það strax þegar þetta mál hófst að for­svars­menn þess yrðu að ganga fram fyrir skjöldu og greina þessa stöðu og gera hreint fyrir sínum dyrum. Ég held að flestir sem fylgj­ast með þess­ari umræðu geti verið sam­mála um að það hafi fyr­ir­tæk­inu ekki tek­ist enn þann dag í dag.“

Í við­tal­inu sagði Kristján Þór að sér þyki vont hvernig umræðan um Samherja smiti út frá sér og hafi áhrif á heila atvinnu­grein, sjáv­ar­út­veg­inn. „Eins frá­bærum árangri og íslenskur sjáv­ar­út­vegur hefur náð á und­an­förnum árum og ára­tugum, þá felur þessi staða í sér að hún veikir til­trú fólks til sjáv­ar­út­vegs­ins sem er mjög slæmt.“