3,4 milljörðum minna í bankaskatt á fyrri hluta árs miðað við sama tíma í fyrra

Í árs­hluta­reikn­ingum stóru við­skipta­bank­anna þriggja; Arion banka, Íslands­banka og Lands­bank­ans kemur fram að banka­skattur á fyrri hluta þessa árs nemi alls 2,3 millj­örðum króna, sam­an­borið við rúma 5,7 millj­arða króna á sama tíma­bili í fyrra. Greiðslur bank­anna vegna banka­skatts lækka því um 3,4 millj­arða króna milli tíma­bila eða um 60 pró­sent. Bank­arnir þrír birtu allir árs­hluta­upp­gjör sín í vik­unni.

Banka­skattur er sér­stakur skattur sem lagður er á heild­ar­skuldir fjár­mála­fyr­ir­tækja. Í fyrra var frum­varp um lækkun banka­skatts sam­þykkt. Skatt­ur­inn var þá 0,376 pró­sent og átti að lækka niður í 0,145 pró­sent í þremur áföngum á árunum 2021 til 2024. Í kjöl­far kór­ónu­veiru­far­ald­urs­ins var lækk­un­inni flýtt og gjald­hlut­fallið er því komið niður í 0,145 pró­sent vegna skulda í árs­lok 2020. Breyt­ing­una má glöggt sjá í árs­hluta­reikn­ingum bank­anna.

Hlutfall bankaskatts af rekstrarkostnaði lægst hjá Arion

Arion banki var sá eini af stóru við­skipta­bönk­unum þremur sem skil­aði hagn­aði á fyrri helm­ingi árs­ins en upp­gjör bank­ans var birt síð­ast­lið­inn mið­viku­dag. Hagnaður bank­ans á fyrri hluta árs­ins nam rúm­lega 2,7 millj­örðum króna sam­an­borið við rúm­lega 3,1 millj­arð á sama tíma­bili í fyrra. Á fyrri hluta þessa árs leggj­ast 655 millj­ónir á bank­ann í formi banka­skatts sam­an­borið við rúm­lega 1,8 millj­arð í fyrra.

Í árs­hluta­reikn­ingi bank­ans er banka­skatt­ur­inn ekki flokk­aður sér­stak­lega með rekstr­ar­kostn­aði líkt og gert er hjá hinum bönk­unum. Inni í þeim flokki er launa­kostn­aður og annar rekstr­ar­kostn­aður, sem er til að mynda hús­næð­is­kostn­aður, afskriftir, kostn­aður vegna tölvu­kerfa, kostn­aður vegna aðkeyptrar þjón­ustu og fram­lag í trygg­inga­sjóð inni­stæðu­eig­enda og fjár­festa.

Rekstr­ar­kostn­aður á fyrri helm­ingi árs­ins nam 12,6 millj­örðum króna sam­an­borið við tæpa 13,5 millj­arða í fyrra og hefur hann því lækkað um tæpan millj­arð. Ef banka­skatt­ur­inn er lagður saman við rekstr­ar­kostn­að­inn og hlut­fall banka­skatts­ins af heild­inni skoðað, þá sést að hlut­fall banka­skatts­ins af kostn­aði á fyrri helm­ingi árs­ins var 4,9 pró­sent. Í fyrra nam þetta sama hlut­fall tæpum 11,9 pró­sentum.

Helmingur af lækkun rekstrarkostnaðar tilkominn vegna lækkunar bankaskatts

Íslands­banki birti upp­gjör sitt líka á mið­viku­dag. Afkoma bank­ans var nei­kvæð um sem nemur 131 milljón króna á fyrri helm­ingi árs­ins, sam­an­borið við 4,7 millj­arða hagn­aði á sama tíma­bili í fyrra. Á fyrri helm­ingi árs­ins nemur reikn­aður banka­skattur 758 millj­ónum króna sam­an­borið rúman 1,8 millj­arð á sama tíma í fyrra.

Í árs­hluta­reikn­ingi er banka­skatt­ur­inn flokk­aður undir rekstr­ar­gjöld ásamt launa­kostn­aði, fram­lagi í trygg­inga­sjóð inni­stæðu­eig­enda og fjár­festa og öðrum rekstr­ar­kostn­aði. Heild­ar­rekstr­ar­kostn­aður á fyrri hluta árs­ins nam rétt tæpum 12,8 millj­örðum í ár sam­an­borið við tæpa 14,8 millj­arða á sama tíma í fyrra. Rekstr­ar­kostn­aður bank­ans lækkar um tæpa tvo millj­arða, inni í þeim tölum er banka­skatts­lækk­unin sem nemur tæp­lega 1,1 millj­arði. Hlutfall banka­skatts­ins í heild­ar­rekstr­ar­kostn­aði bank­ans fer úr 12,3 pró­sentum í fyrra niður í 5,9 pró­sent í ár.

Lækkun rekstrarkostnaðar öll vegna lækkunar bankaskatts hjá Landsbanka

Lands­bank­inn birti upp­gjör sitt á fimmtu­dag. Bankinn tap­aði 3,3 millj­örðum á fyrri hluta þessa árs sam­an­borið við 11,1 millj­arðs hagnað á sama tíma í fyrra. Banka­skattur fyrir fyrri helm­ing árs­ins nemur 875 millj­ónum sam­an­borið við tæpan 2,1 millj­arð í fyrra.

Í til­kynn­ingu frá bank­anum til kaup­hallar vegna upp­gjörs­ins er sér­stak­lega tekið fram að rekstr­ar­kostn­aður bank­ans hafi lækkað. Í til­kynn­ing­unni segir: „Rekstr­ar­kostn­aður bank­ans lækk­aði um 1,1 millj­arð króna á milli tíma­bila og nam 13,2 millj­örðum króna á fyrri helm­ingi árs­ins 2020, sam­an­borið við 14,3 millj­arða króna á sama tíma­bili árið áður, sem er lækkun um 8%. Þar af var launa­kostn­aður 7,6 millj­arðar króna sam­an­borið við 7,4 millj­arða króna árið áður. Annar rekstr­ar­kostn­aður var 4,6 millj­arðar króna sam­an­borið við 4,9 millj­arða króna á sama tíma­bili árið áður.“

Lækkun rekstr­ar­kostn­aðar bank­ans á tíma­bil­inu er því öll til­komin vegna lækk­unar banka­skatts­ins. Laun og launa­tengd gjöld hækk­uðu milli ára um 277 millj­ónir en annar rekstr­ar­kostn­aður lækk­aði um 226 millj­ónir milli ára. Þannig rekstr­ar­kostn­aður, annar en banka­skattur hækk­aði um 51 milljón milli ára. Banka­skatt­ur­inn lækk­aði um 1,2 millj­arða en rekstr­ar­kostn­aður í heild lækk­aði um rúman 1,1 millj­arð. Hlutfall banka­skatts­ins af heild­ar­rekstr­ar­kostn­aði bank­ans á fyrri hluta árs­ins var 6,6 pró­sent en á sama tíma­bili í fyrra var hlut­fall hans af heild­ar­rekstr­ar­kostn­aði 15 pró­sent.

Lækkun bankaskatts hefur leitt til vaxtalækkana

[links]

Hús­næð­is­vextir hafa lækkað mikið upp á síðkastið, sér­stak­lega vegna stýri­vaxta­lækk­unar Seðla­bank­ans. En banka­skattur hefur einnig haft áhrif til lækk­unar vaxta. Í lok mars reið Arion banki á vaðið og til­kynnti um vaxta­lækkun í kjöl­far lækk­unar banka­skatts. Í til­kynn­ingu frá bank­anum kom fram að áform stjórn­valda um að lækka banka­skatt hafi skapað svig­rúm til breyt­inga á vöxtum. Lands­bank­inn til­kynnti svo um vaxta­lækkun vegna lækk­unar banka­skatts í fyrri hluta apríl.

Vegna stýri­vaxta­lækk­unar hafa vextir allra bank­anna þriggja lækkað síðan þá. Vaxta­kjör bank­anna urðu nýlega hag­stæð­ari heldur en vaxta­kjör líf­eyr­is­sjóða í fyrsta sinn í mörg ár. Mest er ásóknin í óverð­tryggð lán með breyti­legum vöxtum þessa dag­ana og bjóða bank­arnir þrír upp á mjög svipuð vaxta­kjör á þeim lánum. Hjá Íslands­banka og Lands­banka eru vextir á slíkum lánum 3,50 pró­sent en hjá Arion Banka eru vext­irnir 3,54 pró­sent. Hægt er að bera saman láns­kjör bank­anna hjá Aur­björgu.