Umsóknarferlið flókið og kerfið óliðlegt

Audrius Saka­laus­kas sótti um rík­is­borg­ara­rétt fyrir ári síðan og fékk neitun síð­asta vor. Hann er 23 ára og hefur verið búsettur á Íslandi í tæp 18 ár, eða frá því hann var 5 ára gam­all, en hann flutti hingað til lands frá Litháen með fjöl­skyldu sinni.

Audrius er mennt­aður í raf­virkjun og er að ljúka meist­ara­námi í sömu grein. Hann er búinn að reka sitt eigið fyr­ir­tæki í tæpt ár og seg­ist vera búinn að mynda góð tengsl í þeirri atvinnu­grein.

Í sam­tali við Kjarnann gagn­rýnir hann umsókn­ar­ferlið í heild sinni, hvernig staðið sé að upp­lýs­inga­gjöf og hversu ólið­legt kerfið sé. Hann seg­ist hafa fengið neitun vegna þess að þegar hann var yngri þá fékk hann nokkrar umferð­ar­sektir, sem geri hann að „síend­ur­teknum afbrota­manni“, sam­kvæmt Útlend­inga­stofnun.

[adspot]

Líf hans er á Íslandi

Audrius sótti sem sagt um rík­is­borg­ara­rétt á síð­asta ári og íhugar hann nú hvort hann eigi að leggja umsókn að nýju fyrir Alþingi. Alþingi hefur heim­ild til að veita íslenskan rík­is­borg­ara­rétt með lögum. Uppfylli umsækj­andi ekki skil­yrði sem sett eru fyrir veit­ingu íslensks rík­is­borg­ara­réttar í lögum getur hann óskað eftir að umsókn hans verði lögð fyrir Alþingi. Umsóknir eru lagðar fyrir þingið tvisvar á ári, á vor­mán­uðum og í des­em­ber­mán­uði.

Í því ferli þyrfti hann að afla allra gagna á nýjan leik. Hann gagn­rýnir að umsókn­ar­ferlið sé ekki raf­rænt og segir hann að það hafi tekið heil­mik­inn tíma frá vinnu.

Ástæðan fyrir því að hann sótti um rík­is­borg­ara­rétt er sú að líf hans er á Íslandi, konan hans og fjöl­skylda býr hér á landi og seg­ist hann vera meiri Íslend­ingur en Lithái. Hann seg­ist jafn­framt veigra sér við að ferð­ast til útlanda, þar sem hann ótt­ist að þurfa að gegna her­skyldu í Litháen, en þar í landi var her­skylda tekin upp að nýju árið 2015 eftir vax­andi hern­að­ar­um­svif­ Rússa í ná­grenni Eystra­salts­ins.

Tekur ábyrgð á eigin gjörðum

Audrius seg­ist bera fulla ábyrgð á hraða­sektum sínum og að hann hafi verið ungur og vit­laus á þeim tíma sem hann fékk þær. Útlend­inga­stofnun hafi aftur aftur á móti sagt honum að reyna að sækja um rík­is­borg­ara­rétt, þrátt fyrir það. Hann hafi því eytt miklum tíma í umsókn­ina, þar sem hann þræddi fjölda stofn­ana, sem end­aði með synjun.

Faðir Audri­usar kom hingað til lands og vann sem múr­ari en fjöl­skylda hans fylgdi honum ári seinna. „Við lifum fínu lífi,“ segir Audrius en hann á einn eldri bróður sem býr hér með íslenskri konu. Hann segir að bróðir hans búi við aðrar aðstæður en hann sjálfur, þar sem hann er kom­inn yfir þrí­tugt og þurfi ekki að hafa áhyggjur af her­skyldu í Litháen.

Hægt að gera kerfið skilvirkara

Audrius seg­ist alltaf hafa skilað sínu til sam­fé­lags­ins, borgað sína skatta og að hann líti á sig sem virkan þjóð­fé­lags­þegn. Litháen leyfir ein­ungis einn rík­is­borg­ara­rétt og vill Audrius ger­ast Íslend­ingur þar sem hann hefur búið hér á landi lung­ann úr ævi sinni.

Hans gagn­rýni snýr þá að mestu leyti að umsókn­ar­ferl­inu sjálfu, þar sem hann telur að hægt væri að gera kerfið mun skil­virkara og betra fyrir fólk að fóta sig í. Hann hafi ítrekað fengið mis­vísandi upp­lýs­ingar, hann hafi til að mynda verið beð­inn um saka­vott­orð frá Litháen þrátt fyrir að hafa farið þaðan ein­ungis fimm ára gam­all. Síðar kom í ljós að þess var ekki þörf.

Audrius seg­ist skilja vel álagið á starfs­fólk­inu hjá Útlend­inga­stofnun og að ekki sé við það að sakast. Hann spyr sig ein­fald­lega af hverju ferlið þurfi að vera svona langt og flókið, þegar hægt væri að ein­falda það með til að mynda raf­rænni útfærslu.