Þið munið hann Milan

Nú er Milan Kundera allur, 94 ára gam­all. En hvernig orti hann sjálfur um dauð­ann? Til dæmis svona, í Bókinni um hlátur og gleymsku, sem kost­aði hann tékkóslóvakíska rík­is­borg­ara­rétt­inn: „Við hugsum um óend­an­leika stjarn­anna en skeytum engu um óend­an­leik­ann sem er fólg­inn í feðrum okkar.“

Fyrsta skáld­saga hans var Brand­ar­inn, en kvik­mynda­út­gáfa hennar kom út skömmu síðar og var lyk­il­mynd vors­ins í Prag, þótt hún hafi verið frum­sýnd stuttu eftir að það var yfir­staðið. Og aðal­leik­ari mynd­ar­innar, stór­leik­ar­inn Josef Somr, var fimm árum yngri en Kundera og fylgir honum út í eilífð­ina, lést síð­asta vetur.

Í List skáld­sög­unnar fjallar hann um bók­menntir og tón­list, sem og blaða­mennsku. „Það er nóg að fletta banda­rískum eða evr­ópskum stjórn­mála­tíma­ritum, sama hvort þau eru til hægri eða vinstri, allt frá Time tíl Spiegel: Þau hafa öll sama lífs­við­horf sem end­ur­spegl­ast í sama efn­is­yf­ir­liti, sömu föstu lið­unum, sams konar blaða­mennsku, sama orða­forða og stíl, sama listasmekk og sama gild­is­mati.“

Fyrsta þýð­ingin á Svaninum eftir Guðberg var á tékk­nesku og Vera, eft­ir­lif­andi eig­in­kona Kundera, las bók­ina og mælti með. Milan elskaði bók­ina líka og kom því til leiðar að hún yrði þýdd á frönsku – og skrif­aði m.a. þetta um hana: „Níu ára: mörk æsku og ung­lings­ára. Aldrei hef ég séð eins skýru ljósi varpað á þau mörk og í þess­ari skáld­sögu.“