Þórólfur: Erum að beita öllum ráðum í bókinni

Þórólfur Guðnason sótt­varna­læknir telur óráð­legt að rýmka reglur um hámarks­fjölda á sam­komum á næst­unni. Í dag er 500 manns leyfi­legt að koma saman og telur sótt­varna­læknir lík­legt að hann muni mæla með óbreyttum fjölda út ágúst. Hins vegar segir hann til skoð­unar að rýmka opn­un­ar­tíma vín­veit­inga­staða um næstu mán­aða­mót: Þeim er nú heim­ilt að hafa opið til klukkan 23.

Ekkert inn­an­lands­smit hefur greinst hér á landi í heila viku. Frá 15. júní, er landamæra­skimun hófst, hafa tæp­lega 25 þús­und far­þegar verið skimaðir. Tólf hafa greinst með virkt smit og beðið er eftir mótefna­mæl­ingu hjá tveimur. Tæplega fimm­tíu hafa greinst með gam­alt smit og því ekki taldir smit­andi.

Ellefu inn­an­lands­smit hafa greinst frá 15. júní og öll tengj­ast þau ferða­mönnum sem hingað hafa komið með veiruna. Á upp­lýs­inga­fundi almanna­varna í dag sagði sótt­varna­læknir að ennþá væri því mjög lítið smit til staðar í sam­fé­lag­inu. Tekist hefði að upp­ræta smit sem komu upp í tengslu við komu ferða­mann­anna.

Þórólfur sagði að áfram verði lögð áhersla á skimun við landa­mærin. „Við munum halda áfram á sömu braut.“

Hann fór svo yfir gagn­rýni sem komið hefur frá læknum, m.a. á Land­spít­al­anum, á landamæra­skimun­ina. Sagði hann mál­efna­lega gagn­rýni af hinu góða og að hún væri hjálp­leg.

Gagn­rýnin hefur að sögn Þórólfs verið marg­vís­leg og ekki eins­leit. Því sé erfitt að átta sig á hvort um eina rödd sé að ræða eða fleiri. Sagði hann meg­in­gagn­rýn­ina vera þá að nið­ur­stöður skimun­ar­innar gæfu til­efni til að hætta henni. Því væri hann ekki sam­mála.„Ef við hefðum ekki gert þetta þá hefðum við ekki vitað neitt. Ekki vitað hvort það væru margir eða fáir [smit­aðir] eða hvernig staðan væri og þá hefðum við haldið áfram að þrasa og ríf­ast um það án þess að hafa nokkra vit­neskju í hand­rað­anum. Ég held að þetta sé ómet­an­legt.“

Dæmin sýni að illa hefði getað farið ef ekki hefði verið ski­mað. Við skimun­ina hafi feng­ist þekk­ing sem yrði notuð til að taka ákvarð­anir um breyttar áherslur í fram­tíð­inni. „Við viljum halda áfram skimun út júlí og sjá hvort og hvaða ferða­menn eru að bera með sér veiruna.“ Til greina komi svo að hætta að skima fólk sem er að koma frá ákveðnum löndum.

Fjarri öllu lagi

Þórólfur sagði að ein­hverjir hafi sagt að kostn­aður sem falli á Land­spít­al­ann vegna skim­an­anna hlaupi á millj­örðum. „Þetta er tala sem er fjarri öllu lagi.“ Hann sagði kostnað spít­al­ans fyrst og fremst fel­ast í upp­færslu tækja­bún­aðar sem hafi verið tíma­bær fyrir löngu.

Þeirri gagn­rýni að það væri ekki hlut­verk spít­al­ans að taka þátt í skimunum á ein­kenna­lausum ein­stak­lingum vís­aði Þórólfur í reglur um að rann­sókn­ar­stofur spít­al­ans hafi hlut­verki að gegna fyrir landið allt. Einnig beri að stunda skimun fyrir smit­sjúk­dómum sem hafi þýð­ingu fyrir almanna­heill. „Alrangt“ væri að halda því fram að það sé ekki hlut­verk Land­spít­al­ans að taka þátt í þessum aðgerðum. „Ýmislegt í gagn­rýni lækna á Land­spít­ala er rétt­mætt en annað er bein­línis rangt.“

Einnig minnti sótt­varna­læknir á að frá og með 13. júlí verða Íslend­ingar og aðrir búsettir hér að fara í skimun við kom­una eins og nú er en svo í það sem kallað er „heim­komusmit­gát“ – sem er ákveðin útfærsla á sótt­kví – í 4-6 daga. Að þeim tíma loknum verður fólki boðið í aðra sýna­töku og ef nið­ur­staðan er nei­kvæð „eru ein­stak­lingar frjálsir ferða sinna,“ sagði Þórólfur. Þetta er að hans sögn gert til að tryggja að ein­stak­lingar sem fá nei­kvæða nið­ur­stöðu úr skimun séu ekki raun­veru­lega smit­aðir og geti smitað aðra eins og þegar hefur gerst.

Hins vegar sé ekki talin þörf á því að beita tvö­faldri skimun á hinn almenna ferða­menn, ekki frekar en var gert í mars og apríl. „Í mínum huga verður skimun á landa­mærum ennþá mik­il­væg í hlut­verki okkar að reyna að lág­marka áhætt­una á frek­ari far­aldri COVID-19. [...] Við erum að beita öllum ráðum í bók­inni til að lág­marka það að smit breið­ist út hér inn­an­lands.“