Stríðið á Gaza er hafið á ný eftir skamm­vinnt vopna­hlé. Á meðan á vopna­hléinu stóð skipt­ust Ísra­els­ríki og Hamas á gíslum, sem lýsa harð­ræði, myrkri og vannær­ingu.

Í árás Hamas á Ísrael þann 7. októ­ber síð­ast­lið­inn, sem var upp­hafið að nýjasta stríð­inu í langri átaka­sögu Ísraels og Palest­ínu, voru teknir 240 gíslar. Nú þegar 105 af þessum gíslum hefur verið sleppt af Hamas, og 240 palest­ínskum föngum sleppt úr ísra­elskum fang­elsum ríkir aftur óvissa um fram­haldið, hvort og hvenær fleiri gíslum verði sleppt.

Flúði skothríð í Gaza-borg á Disney-náttfötum

Laus úr haldiÍrsk-ísra­elska stúlkan Emily Hand hvíslar eftir að hafa verið þögul í haldi Hamas í fimm­tíu daga, sem hún taldi vera heilt ár.

Mynd: IDF

Emily Hand, 9 ára gömul írsk-ísra­elsk stúlka, gisti heima hjá vin­konu sinni þegar þeim tveimur, ásamt móður vin­kon­unnar, var rænt. Henni var sleppt úr haldi 25. nóv­em­ber á öðrum degi vopna­hlés­ins. Faðir hennar, Thomas Hand, sagði tár­votur frá upp­lifun hennar í við­tali við CNN. Emily, ásamt vin­konu hennar, Hilu, og móður Hilu, Raayu, var haldið vikum saman ofanjarðar í Gaza-borg og þær reglu­lega fluttar hús úr húsi, á flótta undan sprengjuregni og götu­bar­dögum sem stig­mögn­uð­ust þegar leið á stríðs­á­tökin. Emily var vannærð, föl og illa á sig komin and­lega þegar henni var sleppt og er enn þögul og í áfalli, að sögn föður hennar. Fyrst um sinn gat hún aðeins talað með svo lágu hvísli að hann þurfti að leggja eyra sitt alveg við munn hennar til að hann heyrði í henni og hvíslar enn svo lágt að illa heyr­ist í henni. Emily á að hafa lært eitt orð í arab­ísku á meðan að gísl­ingu hennar stóð, orð sem þýðir „hafðu hljóð“. Þegar pabbi hennar spurði hana hversu lengi hún hefði verið í haldi fékk hann átak­an­legt svar. Hún hélt að liðið væri heilt ár.

Á þeim fimm­tíu dögum sem liðu þurfti Emily að hlaupa undan kúlna­hríð í gegnum umsetna Gaza-borg á Disney-nátt­fötum. Hún létt­ist um þrjú kíló. „Ég geri hvað sem þarf til að fá Emily aftur eins og hún var. Hún er ekki lengur með mjúkar kinnar en hún er aftur farin að brosa og nú er hún örugg,“ sagði pabbi hennar í fyrsta við­tal­inu eftir að hann end­ur­heimti hana.

Barinn af fólki í Gaza

Tólf ára gömlum dreng, Eitan Yahalomi, var sleppt úr haldi mánu­dag­inn 27. nóv­em­ber. Að sögn ætt­ingja hans var Eitan bar­inn af óbreyttum borg­urum á Gaza þegar að hann var færður þangað af Hamas. Þau segja liðs­menn Hamas hafa neytt hann til að horfa á hrylli­leg mynd­bönd af morðum sem Hamas framdi 7. októ­ber. Börnum hafi iðu­lega verið hótað með vopnum ef þau grétu og einnig hafi Hamas-liðar sagt mörgum þeirra að fjöl­skyldur þeirra hefðu verið myrtar og heim­ilum þeirra tor­tímt og þannig reynt að skelfa þau til hlýðni.

„Mig lang­aði til að trúa því að það yrði farið vel með Eitan. Greini­lega ekki. Þetta fólk er skrímsli,“ sagði móð­ur­systir hans í við­tali við franska fjöl­miðla. Pabbi hans er enn í haldi.

Svaf á plaststólum

Meðlimum Munder fjöl­skyld­unnar, Ruti, 78 ára, dóttir hennar Keren, 54 ára og dótt­ur­sonur Ohad, 9 ára, var sleppt úr haldi 24. nóv­em­ber. Sonur Ruti, Roee, var myrtur á degi árásar Hamas og eig­in­maður hennar, Abraham, sem einnig er 78 ára, er enn haldið í gísl­ingu. Ruti segir frá harka­legri með­ferð, henni hafi verið haldið í súr­efn­islitlu her­bergi og gert að sofa á plast­stólum í þá tæpa tvo mán­uði sem henni var haldið í gísl­ingu. 

Gísl­arnir fengu nóg að borða fyrst um sinn segir frændi Ruti, þó að mat­ar­vistir hafi farið þverr­andi þegar á leið. Fanga­verðir úr röðum Hamas hafi þó snætt sama mat í sama magni með gísl­unum, að hans sögn.

„Sumt er hægt að segja að hafi verið sann­gjarnt,“ sagði frændi hennar á blaða­manna­fundi í London. „Þau borð­uðu með gísla­töku­mönn­unum, sem bjuggu til mat og allir borð­uðu sama mat­inn. Þeir reyndu að gefa þeim eins mik­inn mat og mögu­legt var, en það varð sífellt erf­ið­ara að útvega hann eftir því sem vik­urnar liðu og hveiti varð torfundn­ara. Þeir létu þau fá spila­stokk til að eyða tím­anum, þannig að það var ein­hver mann­gæska þarna.“

Aðrir gíslar bera merki um harka­lega með­ferð. Eldra fólk er vannært og með greini­lega áverka eftir að hafa verið dregið milli staða í hand­járnum. Þá voru mörg þeirra geymd neð­an­jarðar í djúpum göngum Hamas undir Gaza svæð­inu meiri­hluta tím­ans í haldi og þurftu að mestu að dúsa þar í niða­myrkri vikum saman. Einnig voru margir gísl­anna lús­ugir eftir vist sína í göng­unum.

Fang­elsuð Palest­ínu­kona frelsuðManal Dudeen faðmar börnin sín eftir að hafa verið sleppt úr ísra­elsku fang­elsi í vik­unni.

Mynd: AFP

Palestínskir fangar beittir ofbeldi

Ísrael bauð fram frelsun palest­ínskra fanga gegn því að gíslum yrði sleppt. Úr hópi 300 þeirra sem Ísrael bauð upp á að yrðu valin fengu 240 frelsun. Þau bera mörg hver ísra­elskum yfir­völdum slæma sög­una. Mikill fjöldi þeirra eru börn og hátt í 80% þess­ara 300 voru ekki fundin sek um neina glæpi. Fangar í ísra­elskum fang­elsum bera einnig vitni um harð­ræði úr fanga­vist sinni og segj­ast hafa verið barðir hrotta­lega með kylfum og hundum sigað á þá dag­inn eftir árás­ina 7. októ­ber í hefnd­ar­að­gerðum Ísra­els­hers. Þá hafa sam­tök aðgerð­ar­sinna vakið athygli á því að fang­els­is­yf­ir­völd Ísraela neit­uðu föngum um lækn­is­að­stoð í viku hið minnsta eftir árás Hamas, jafn­vel þeim föngum sem urðu fyrir miklum bar­smíðum.