Þegar fjöllin gengu og fólkið dó í hrönnum

Það var laust fyrir klukkan 10 að kvöldi 16. des­em­ber 1920. Hátt uppi í fjalls­hlíð í Haiyuan-hér­aði í Kína var hellir, þar sem hafði lengi verið manna­byggð. Fjöllin á þessum slóðum umkringja djúpa dali og þau eru gljúp og sund­ur­sprungin og í sumum þorpum bjuggu fleiri íbúar í hellum en húsum. Sá til­tekni hellir sem hér er nefndur til sögu var hins vegar nokkuð frá öðrum manna­bú­stöðum, enda vildu þeir 300 menn sem höfðu safn­ast inn í hann þetta kvöld fá að vera í friði.

Við hell­is­munn­ann var korn­ungur varð­maður sem gætti þess vand­lega að engir væru að snigl­ast við hell­inn sem ekki ættu þangað erindi, en það var reyndar lítil hætta á því. Það var kalt í lofti, hiti nálægt frost­marki og ill­yrmis­legur vindur gnauð­aði og blés þurrum leir og fok­mold úr gróð­ur­lít­illi fjalls­hlíð­inni. Það var orðið dimmt en rykið í vind­inum jók á myrkrið.

Dyra­vörð­ur­inn heyrði …