Seðlabankinn hefur teiknað upp sviðsmyndir af áfallinu fyrir íslenskt efnahagslíf vegna COVID-19 faraldursins, sem sýnir allt að 5% samdrátt í landsframleiðslu, eða neikvæðan hagvöxt sem því nemur.

Ásgeir Jónsson seðlabankastjóri sló hins vegar bjartan tón á blaðamannafundi bankans í morgun.

Seðlabankinn telur sig ekki geta spáð fyrir um ástandið í núverandi aðstæðum. Þess í stað eru dregnar upp sviðsmyndir, sem ekki eru spár. „Þetta er í sjálfu sér ekki spá, það er bara verið að athuga hvernig áfallið kemur í gegn,“ sagði Ásgeir.

Allt að 7% atvinnuleysi á árinu

Í dekkri sviðsmyndinni er gert ráð fyrir að atvinnuleysi verði 7%, en ekki 4,2% eins og spáð hafði verið fyrir faraldurinn, en mildari sviðsmyndin sýnir 5,7% atvinnuleysi að meðaltali innan ársins. Í sviðsmyndinni er gert ráð fyrir að aðgerðir stjórnvalda við að halda fólki í vinnu beri árangur. Atvinnuleysi getur orðið töluvert meira en 7% innan ársins, þar sem talan er meðaltal fyrir árið.

Þá er gert ráð fyrir að verðbólga minnki um 0,4% frá fyrri spá, úr 1,9% í 1,5%, vegna lækkunar á verði hrávöru á heimsmarkaði og minni vexti launa.

Þórarinn G. Pétursson, aðalhagfræðingur Seðlabankans, skoraði á fólk að halda í vonina. „Þótt efnahagshorfur séu að versna verulega og þær séu dökkar, megum við ekki missa alla von. Þjóðarbúskapurinn mun ná sér aftur á strik þegar þessi óáran gengur yfir. Allar þessar sviðsmyndir sem við erum að skoða gera ráð fyrir að hagvöxtur muni verða ágætur aftur strax á næsta ári.“

Einkaneysla lækkar samkvæmt sviðsmyndunum um allt að 3,8% í stað þess að vaxa um 2,4%, eins og gert hafði verið ráð fyrir áður. Ásgeir Jónsson seðlabankastjóri gerir hins vegar ráð fyrir því að sparnaðurinn skili sér aftur með frestaðri neyslu.

Þjóðin sparar í sóttkví

Ásgeir sagði í morgun að peningarnir, sem fólk sparaði, hyrfu ekki.

„Við skulum hafa í huga að þegar í rauninni öll þjóðin er komin í sóttkví, að þeir peningar sem sparast þegar fólk hættir að fara út að borða, þegar fólk hættir að láta eftir sér, fara til útlanda eða eitthvað álíka, þeir hverfa ekki. Þeir sparast. Þetta er um færslu á neyslu að ræða.“

Hann taldi fyrirséð að hagvöxtur tæki við sér að nýju og að fólk myndi eyða þeim peningum sem það hefði sparað í sóttkví og samkomubanni.

„Ef það kemur einhver tími þar sem einhver getur ekki eytt peningum, peningarnir hverfa ekki, þeir koma aftur, inn í kerfið. Það er ekkert sem segir mér neitt annað en að fólk haldi áfram að ferðast, fólk haldi áfram að láta eftir sér, um leið og þetta er gengið yfir. Þannig að einhverju leyti, þótt það sé samdráttur núna, þá er þetta færsla á neyslu. Samdrátturinn núna kemur fram í auknum hagvexti aðeins síðar, þegar peningarnir fara aftur út í kerfið.“