KSÍ vissi af fjórum frásögnum er vörðuðu kyn­bundið eða kyn­ferð­is­legt ofbeldi

Vit­neskja var innan KSÍ um alls fjórar frá­sagnir um að leik­menn eða aðrir sem starfa fyrir sam­bandið hefðu beitt kyn­bundnu eða kyn­ferð­is­legu ofbeldi árin 2010 til 2021. Þetta kemur fram í nið­ur­stöðum nefndar sem fengin var til að gera úttekt á við­brögðum og máls­með­ferð KSÍ vegna kyn­ferð­is­of­beld­is­mála sem tengst hafa leik­mönnum í lands­liðum Íslands. Í nefnd­inni sitja Kjartan Bjarni Björg­vins­son, hér­aðs­dóm­ari, Rán Ingv­ars­dóttir og Hafrún Krist­jáns­dóttir en þau kynntu nið­ur­stöð­urnar í beinni útsend­ingu á RÚV klukkan 14 í dag.

Nefndin telur ljóst að KSÍ hafi brugð­ist strax við þremur þess­ara frá­sagna. Ann­að­hvort með því að leik­mað­ur­inn sem átti í hlut hafi verið sendur heim úr lands­liðs­verk­efnum eða þannig að við­kom­andi hafi ekki starfað aftur fyrir hönd KSÍ.

Kjartan Bjarni hóf mál sitt á að segja að nefndin hefði fengið óheftan aðgang að skjala­söfnum KSÍ við vinnu sína og kannað hund­ruð skjala, tölvu­pósta og gagna sem ekki hefðu birst opin­ber­lega.

„Eðli máls­ins sam­kvæmt er ekki hægt að rann­saka hvort þögg­un­ar­menn­ing hafi ríkt um kyn­ferð­is­legt eða ann­ars­konar ofbeldi innan KSÍ eða hvort KSÍ hefði reynt að kveða slíkt niður án þess að ræða við sem flesta aðila sem hefðu mögu­lega vit­nesku um frá­sagnir af slíkum brotum.“

Talaði nefndin við yfir fimm­tíu ein­stak­linga sem tengj­ast KSÍ frá árinu 2010, suma oftar en einu sinni. Nefndin ræddi einnig við tugi ann­arra ein­stak­linga sem tengj­ast þess­ari atburða­rás sem nefndin hefur haft til athug­unar. Allir hafi verið vilj­ugir til að tala við nefnd­ina.

[adspot]

Í skýrslu úttekt­ar­nefnd­ar­innar eru gerðar athuga­semdir við að upp­lýs­ingar sem þáver­andi for­maður KSÍ, Guðni Bergsson, veitti fjöl­miðlum og almenn­ingi í ágúst síð­ast­liðnum um vit­neskju KSÍ af frá­sögn um ofbeld­is­mál hafi verið vill­andi enda hafi for­mað­ur­inn á sama tíma haft vit­neskju um frá­sögn starfs­manns KSÍ um alvar­legt kyn­ferð­is­of­beldi gagn­vart tengda­dóttur starfs­manns. Yfir­lýs­ing­arnar hafi heldur ekki sam­ræmst vit­neskju um eldri til­kynn­ingu frá árinu 2018 um kæru á hendur öðrum leik­manni vegna ofbeldis.

Formaðurinn sagði af sér

Málið hefur heldur betur valdið titr­ingi innan KSÍ en það hófst þegar Hanna Björg Vil­hjálms­dóttir skrif­aði grein í Vísi þar sem hún sak­aði KSÍ um þöggun varð­andi kyn­ferð­is­of­beldi af hendi lands­liðs­manna. Vís­aði hún til frá­sagnar ungrar konu af kyn­ferð­is­legu ofbeldi sem hún varð fyrir árið 2010 sem hún birti á sam­fé­lags­miðlum í byrjun maí en ger­end­urnir voru sagðir hafa verið lands­liðs­menn Íslands í fót­bolta. „Fleiri frá­sagnir eru um lands­liðs­menn sem eru sagðir beita konur ofbeldi – bæði kyn­ferð­is­legu og heim­il­is­of­beldi. Þetta virð­ist ekki hafa haft nein áhrif á vel­gengni þess­ara manna. Þeim er hampað og njóta mik­illa vin­sælda meðal þjóð­ar­inn­ar. Þögg­unin er alger, og KSÍ ber vita­skuld ábyrgð á henn­i,“ sagði meðal ann­ars í grein Hönnu Bjarg­ar.

Guðni Bergs­son, þáver­andi for­maður KSÍ, sagði í sam­tali við fjöl­miðla dag­ana 25. og 26. ágúst að sam­bandið hefði ekki fengið inn á sitt borð til­kynn­ingar um að leik­menn lands­liða Íslands hefðu und­an­farin ár beitt ein­hvers konar ofbeldi. „Við höfum ekki fengið neinar til­kynn­ingar né ábend­ingar um slíkt inn á okkar borð síðan ég tók við for­mennsku en hins vegar erum við með­vituð um frá­sagnir á sam­fé­lags­miðl­u­m,“ sagði hann við Frétta­blað­ið.

Mynd: Skjáskot/RÚV

[links]Í Kast­ljós­við­tali á RÚV end­ur­tók Guðni þá stað­hæf­ingu að engar kvart­anir eða til­kynn­ingar um kyn­ferð­is­brot hefðu komið inn á borð KSÍ. „Okkur er mjög umhugað um öryggi okkar iðk­enda og almenn­ings og hegðun okkar iðk­enda gagn­vart umhverf­inu. Við höfum vissu­lega ekk­ert farið var­hluta af þeirri umræðu sem hefur verið upp á síðkastið og und­an­farin ár, við tökum mið af því, en við verðum að fá ein­hvers konar til­kynn­ingu eða eitt­hvað slíkt, frá vitnum eða þolend­um, og ef það ger­ist gætum við þess að þol­and­inn fái ákveðna aðstoð og hjálp og við tökum á því af ábyrgð og festu, og við stöndum svo sann­ar­lega gegn öllu ofbeldi, ekki síst kyn­bundnu og kyn­ferð­is­of­beldi, við gerum það.“

Guðni sagði enn fremur að gagn­rýni á KSÍ vegna þessa væri ómak­leg. Eftir krísufund stjórnar KSÍ vegna máls­ins í lok ágúst sagði Guðni af sér for­mennsku eftir að hafa gegnt emb­ætt­inu síðan árið 2017.

Framganga stjórnar og framkvæmdastjóra beri ekki einkenni þöggunar

Úttekt­ar­nefndin telur ekki til­efni til að full­yrða að fram­ganga stjórnar, fram­kvæmda­stjóra eða ann­arra starfs­manna KSÍ um málið beri ein­kenni þögg­unar og/eða nauðg­un­ar­menn­ingar umfram „það sem almennt ger­ist í íslensku sam­fé­lagi“.

Fyrir liggur að stjórn­ar­fólk, fram­kvæmda­stjóri KSÍ og starfs­fólks sem kom að mál­inu hafi gert „veru­legar athuga­semdir við þær yfir­lýs­ingar sem for­maður þáver­andi lét frá sér,“ að því er fram kemur hjá nefnd­inni.

Að öðru leyti telur nefndin ekki for­sendur til þess að segja að fyrir hendi séu atvik í for­mann­s­tíð Guðna Bergs­sonar sem beri sér­stök ein­kenni þögg­unar og nauðg­un­ar­menn­ingar. Úttekt­ar­nefndin hafi til dæmis engin gögn fundið eða aðrar vís­bend­ingar fengið sem gefa til kynna að KSÍ hafi boðið kær­anda í ákveðnu máli sem kom til kasta KSÍ í mars 2018 þagna­skyldu­samn­ing eða komið með öðrum hætti að slíkum til­boðum.

Úttekt­ar­nefndin gerir þó athuga­semd við að Geir Þor­steins­son þáver­andi for­maður KSÍ hafi árið 2016 leitað til almanna­teng­ils í kjöl­far þess að hann frétti af því að lög­regla hafi verið kölluð að dval­ar­stað lands­liðs­manns með grun­semd um heim­il­is­of­beldi. „Rétt er þó að taka fram að nefndin telur sig þó ekki hafa stað­reynt að Geir hafi haft vit­neskju um ofbeldi,“ sagði Kjartan Bjarni að lokum.