Skora á dómsmálaráðherra að skipa nýjan vararíkissaksóknara

Stígamót skora á Áslaugu Örnu Sig­ur­björns­dóttur dóms­mála­ráð­herra að skipa nýjan vara­rík­is­sak­sókn­ara í ljósi „læka“ hans á sam­fé­lags­miðlum.

Þetta kemur fram í yfir­lýs­ingu frá Stíga­mótum sem sam­tökin sendu á fjöl­miðla í dag.

„Í fyrra­dag birti hæsta­rétt­ar­lög­maður og for­seti dóm­stóla KSÍ lög­reglu­skýrslur, með per­sónu­grein­an­legum gögnum úr skýrslu­töku konu sem var að kæra ofbeldi. Enn og aftur bregst rétt­ar­vörslu­kerfið brota­þolum ofbeldis þar sem gögn úr kerf­inu kom­ast í hendur manna sem nýta þau til að rægja og draga úr trú­verð­ug­leika þol­anda,“ segir í yfir­lýs­ing­unni.

Þarna vísa Stígamót í færslu Sigurðar G. Guð­jóns­sonar hæsta­rétt­ar­lög­manns á Facebook sem hann birti í fyrra­dag. Þar segir hann meðal ann­ars að Stígamót hafi valið lið „til að þókn­ast konu sem sakað hafði lands­liðs­mann um ofbeldi aðfara­nótt laug­ar­dags um miðja sept­em­ber 2017, en gert við hann sátt í maí 2018 og fengið bætur sér til handa og fé í sjóði Stíga­móta“.

Birtir hann með færsl­unni myndir af fyrr­nefndri lög­reglu­skýrslu.

Konur sem kæra ofbeldi eiga yfir höfði sér ógnina um að verða kærðar fyrir rangar sakargiftir

Í yfir­lýs­ingu Stíga­móta er bent á að Sigurður sé fag­að­ili sem starfar innan kerf­is­ins sem lög­maður og birti hann lög­reglu­skýrslur í máli sem hann hefur enga beina aðkomu að. Þá kemur fram hjá Stíga­mótum að í ofaná­lag hafi vara­rík­is­sak­sókn­ari, Helgi Magnús Gunn­ars­son, „lækað“ færsl­una „en hann gegnir emb­ætti sem hefur úrslita­vald um það hvort ofbeld­is­mál fái áheyrn dóm­ara eður ei. Stundum er talað um að fólk innan kerf­is­ins sé vel­viljað og allir séu að gera sitt besta – það sé bara flókið að ná fram sak­fell­ingum og sanna brot. Þessi fram­ganga vara­rík­is­sak­sókn­ara sýnir á hinn bóg­inn alvar­legan við­horfs­vanda hátt­setts emb­ætt­is­manns í kerf­inu og gefur ekki von um að menn­ing sem leyfir sér að gera lítið úr brota­þolum ofbeldis verði upp­rætt á næst­unni – og það í kerf­inu sem á einmitt að vernda þessa sömu brota­þola,“ segir í yfir­lýs­ing­unni.

[links]Þá kemur fram hjá Stíga­mótum að brotala­mir rétt­ar­kerf­is­ins séu mörgum kunnar en „alltaf skulu finn­ast nýjar leiðir til að nýta það gegn þolendum ofbeldis. Stígamót hafa vakið athygli á nið­ur­fell­ing­ar­hlut­falli nauðg­un­ar­mála en yfir 70 pró­sent þeirra eru felld niður og kom­ast því aldrei í dóm­sal. Mál átta kvenna eru nú til með­ferðar hjá Mann­rétt­inda­dóm­stól Evrópu einmitt af því að málin þeirra voru felld niður í íslensku rétt­ar­kerfi án þess að fá við­un­andi með­ferð eða að tekið væri nægt til­lit til sönn­un­ar­gagna. Þau fáu mál sem kom­ast frá sak­sókn­ara­emb­ættum og fyrir dóm eru oft gríð­ar­lengi í með­förum kerf­is­ins sem skilar sér í mild­uðum dómi í Lands­rétti fari svo að yfir­höfuð sé sak­fellt í mál­inu. Konur sem kæra ofbeldi eiga alltaf yfir höfði sér ógn­ina um að verða kærðar fyrir rangar sak­ar­giftir sé málið þeirra fellt niður og ef þær voga sér að segja upp­hátt hver beitti þær ofbeldi dettur kæra fyrir meið­yrði í hús.“

Skora á stjórnmálaflokka að leggja fram tillögur um hvernig megi tryggja að réttarkerfið verndi fólk gegn ofbeldi

Stíga­móta segja að það sé ekk­ert skrýtið við það að konur kæri ekki ofbeldið sem þær voru beittar eða að þær segi ekki frá því. Rétt­ar­vörslu­kerfið passi vel upp á það. „Alltaf skulu finn­ast nýir og nýir angar þess sem nýttir eru á ein­hvern hátt gegn brota­þola – til þess að hræða, þagga og lít­ils­virða. Þessu verður að linna.“

Stígamót skora enn fremur á alla stjórn­mála­flokka í fram­boði að leggja fram til­lögur um hvernig megi tryggja að rétt­ar­kerfið verndi fólk gegn ofbeldi en sé ekki verk­færi í höndum þeirra sem beita því og hjálp­ar­kokka þeirra. Og á alla fram­bjóð­endur til stjórnar KSÍ að gera upp við sig hvort þeim finn­ist eðli­legt að „maður gegni trún­að­ar­störfum fyrir hreyf­ing­una sem gengur fram með þessum hætti gegn brota­þola ofbeldis“.