Rök gríma getur aukið sýkingarhættu – aðeins skal nota hverja grímu í 4 tíma

Frá hádegi í dag, föstu­dag, taka hertar aðgerðir vegna hraðrar útbreiðslu COVID-19 hér á landi síð­ustu daga gildi. Það verður aftur regla að halda 2 metra fjar­lægð en við aðstæður þar sem ekki er hægt að hafa tveggja metra fjar­lægð á að nota hlífð­ar­grímu sem hylur munn og nef.

Í leið­bein­ing­unum, sem birtar voru í gær­kvöldi, nokkrum klukku­tímum eftir að hertar aðgerðir voru kynntar, er ítrekað að þegar hægt sé að tryggja 2 metra á milli ein­stak­linga þurfi ekki að nota hlífð­ar­grímu „og ekki er mælt með almennri notkun grímu á almanna­færi“.

Þá er eft­ir­far­andi tekið skýrt fram að hlífð­ar­gríma kemur aldrei í stað almennra sýk­inga­varna sem alltaf skal við­hafa: hand­hreinsun, almennt hrein­læti og þrif á snerti­flötum. Þá kemur hlífð­ar­gríma ekki í stað 2 metra regl­unnar t.d. í versl­unum og skemmti­stöðum

Hlífð­ar­grímur á að nota hér á landi við eft­ir­far­andi aðstæður:

• Í öllu áætl­un­ar­flugi, inn­an­lands og milli landa.
• Í far­þega­ferjum ef ekki er hægt að hafa 2 metra fjar­lægð milli ein­stak­linga. Athugið að ekki er þörf fyrir grímu ef far­þegar sitja í eigin far­ar­tæki, lok­uðu, í ferj­unni.
• Í öðrum almenn­ings­sam­göngum, ef ekki eru gerðar ráð­staf­anir til að 2 metra fjar­lægð sé milli ein­stak­linga. Sér­stak­lega er mik­il­vægt að nota grímu í rútum frá flug­velli, eftir sýna­töku á landa­mærum og á lengri leiðum með hóp­ferða­bílum, en í inn­an­bæj­ar­sam­göngum þar sem ferð er gjarnan 15-30 mín­útur. Fyrst og fremst, ættu ein­stak­lingar í áhættu­hópum að nota grímu.
• Við þjón­ustu við ein­stak­linga sem krefst návígis, s.s. snyrt­ingu, nudd, sjúkra­þjálfun, við tann­lækn­ingar, við augn­lækn­ingar og við heima­hjúkrun.
• Í öllum öðrum aðstæðum gilda reglur um fjölda­tak­mark­anir og 2 metra fjar­lægð milli ein­stak­linga og geta hlífð­ar­grímur ekki komið í stað þess.

Ekki er gerð krafa um að börn fædd 2005 og síðar beri grímur.

Eiga að grípa dropa

Hlutverk hlífð­ar­grímu er að grípa dropa sem koma úr önd­un­ar­vegi þess sem ber hana svo þeir dreif­ist ekki um umhverfið. „Þetta gerir að verkum að notuð hlífð­ar­gríma er mjög menguð af örverum sem eru alla jafna í munn­vatni,“ segir í leið­bein­ing­unum. Því þarf að gæta ítrasta hrein­lætis við notkun grím­urnar, snerta þær sem minnst og skipta um grímu þegar hún er orðin rök eða skemmd á ein­hvern hátt. Alltaf þarf að þvo eða spritta hendur eftir snert­ingu við not­aðar hlífð­ar­grímur.

Æski­leg­ast er að nota einnota hlífð­ar­grímur sem hent er eftir notkun í almennt sorp og þvo hendur eða spritta eftir snert­ingu við grímuna. Æskilegt er að miða að hámarki við fjórar klukku­stundir upp­safn­aða eða sam­fellda notkun og henda þá grímunni.

Margnota grímur úr taui má einnig nota en nauð­syn­legt er að þær séu úr efni sem má þvo og þarf að lág­marki að þvo þær dag­lega. Sama gildir um margnota grímur og einnota grímur, þær meng­ast að utan og því á að snerta þær sem allra minnst og þvo eða spritta hendur á eftir. Nánari leið­bein­ingar um slíkar grímur eru vænt­an­legar.

Að lokum er áréttað:

• Ekki er mælt með almennri grímunotkun á almanna­færi

• Rök og skítug gríma gerir ekk­ert gagn og getur aukið sýk­ing­ar­hættu

• Einnota gríma, sem notuð er oftar en einu sinni, gerir ekk­ert gagn og getur aukið sýk­ing­ar­hættu

• Hlífð­ar­gríma, sem hylur ekki bæði nef og munn, gerir ekk­ert gagn

• Hlífð­ar­gríma, sem er höfð á enni eða undir höku, gerir ekk­ert gagn