Fjöldi þeirra sem sóttu um hæli á Íslandi í ár er nánast sá sami og í fyrra

Alls fengu 115 flótta­menn hæli á Íslandi á fyrstu ell­efu mán­uðum árs­ins. Það eru fimm fleiri en fengu hæli hér­lendis á öllu árinu 2016, þegar 110 manns fengu slíkt. Alls hafa 1.033 sótt um hæli hér­lendis það sem af er ári en þeir voru 1.130 í fyrra. Það stefnir því í að fjöldi hæl­is­leit­enda hér­lendis verði nán­ast sá sami 2017 og hann var árið 2016. Þetta kemur fram í tölum sem Útlend­inga­stofnun birti í gær.

[links]Af þeim 115 sem hafa fengið hæli hér­lendis það sem af er ári komu 25 frá Afganistan, 34 frá Írak og 13 frá Sýrlandi. Það þýðir að tæp­lega tveir af hverjum þremur sem fengið hafa hæli hér­lendis á fyrstu ell­efu mán­uðum árs­ins hafa komið frá þessum þremur löndum.

Þeim hæl­is­leit­endum sem eru í þjón­ustu sveit­ar­fé­laga eða Útlend­inga­stofn­unar hefur fækkað mikið á þessu ári. Þeir voru 820 í byrjun des­em­ber 2016 en 559 í byrjun yfir­stand­andi mán­aðar. Það þýðir að hæl­is­leit­endum sem eru á for­ræði ríkis eða sveit­ar­fé­laga hefur fækkað um tæpan þriðj­ung á einu ári. Þeir sem hafa sótt um hæli og bíða eftir að mál þeirra fái afgreiðslu fá fram­færslu­eyri. Hann er átta þús­und krónur fyrir ein­stak­ling á viku en 23 þús­und krónur hjá fjög­urra manna fjöl­skyldu. Auk þess fær hver full­orð­inn hæl­is­leit­andi 2.700 krónur í vasa­pen­ing á viku og for­eldrar fá við­bótar þús­und­ krónur fyrir hvert barn.

[adspot]Flestir þeirra sem sóttu um hæli hér­lendis á árinu 2017 komu frá Georgíu (286 manns) og Albaníu (251 manns). Bæði ríkin eru á lista yfir örugg ríki þar sem grund­vall­ar­mann­rétt­indi eru almennt talin virt. Þeim sem sækja um hæli frá þessum ríkjum er yfir­leitt ekki veitt hæli hér­lendis.

2,7 milljarðar til hælismála á næsta ári

Fjöldi hæl­is­leit­enda hér­lendis jókst mikið í fyrra. Í upp­gjöri rík­is­sjóðs vegna fyrstu sex mán­aða árs­ins 2017 kom fram að hrein útgjöld vegna rétt­inda ein­stak­l­inga hafi verið 2,2 millj­­­arðar króna sem var 1.251 millj­­­ónum meira en áætlað var. Þar sagði: „Í fjár­­­heim­ildum vegna árs­ins 2017 voru veru­­­lega van­á­ætl­­­aðar í fjár­­­laga­­­gerð fyrir árið 2017 í ljósi for­­­dæma­­­lausrar fjölg­unar hæl­­­is­um­­­sókna á síð­­­­­ustu mán­uðum árs­ins 2016. Kostn­aður vegna þess­­­ara umsókna hefur að mestu leyti fallið til á yfir­­­stand­andi ári.“ Hluti þess við­bót­ar­kostn­aðar var því vegna kostn­aðar sem féll til á árinu 2016 en hafði ekki verið gert ráð fyrir í fjár­lögum.

Ásmundur Frið­riks­son, þing­maður Sjálf­stæð­is­flokks­ins, skrif­aði grein í Morg­un­blaðið í októ­ber þar sem hann sagði að kostn­aður vegna hæl­is­leit­enda hér­lendis gæti farið í sex millj­arða króna á ári og jafn­vel í 220 millj­arða króna á ári miðað við sviðs­myndir sem settar hefðu verið fram.

Samkvæmt fjár­heim­ild til útlend­inga­mála í fjár­laga­frum­varpi árs­ins 2018 er reiknað með að heild­ar­fram­lög til hæl­is­mála verði um 2,7 millj­arðar króna á næsta ári, sem er helm­ingi lægri upp­hæð en lægri mörk þess bils sem Ásmundur nefndi í grein sinni.