Svört skýrsla OECD um menntun Íslendinga

Ný skýrsla OECD, Efnahags- og fram­fara­stofn­unar Evrópu, um efna­hags­horfur á Íslandi dregur mynd af hruni í menntun íslenskra barna sem mun verða þjóð­fé­lag­inu dýr­keypt þegar fram í sækir. Fjallað er horfur í íslenska hag­kerf­inu í dag í nýrri stöðu­skýrslus­sem kemur út á tveggja ára fresti.

Í skýrsl­unni er sér­stak­lega lýst áhyggjum af „minnk­andi grunn­færni“ íslenskra barna í PISA-könn­unum, sem eru sam­ræmd könn­ar­próf í Evrópu.

„Meira en 40 stiga lækkun á með­al­tals­ein­kunn Íslands í PISA frá 2006 til 2022 gæti dregið úr fram­leiðni um meira en 5% til lengri tíma litið,“ segir í skýrsl­unni.

Innflytjendur mun verr staddir

Lélegur árangur í menntun inn­flytj­enda vekur sér­stakar áhyggjur skýrslu­höf­unda. 

„Munurinn á PISA-ein­kunnum nem­enda með inn­flytj­enda­bak­grunn og inn­fæddra nem­enda er einn sá mesti á Íslandi innan OECD-ríkj­anna. Meira en helm­ingur inn­flytj­enda­nem­enda skortir lesskiln­ing til að geta haldið áfram í námi eða farið út á vinnu­markað. Aukinn stuðn­ingur við börn inn­flytj­enda, einkum með auknu íslensku­námi, myndi stuðla að betri árangri í skóla og á vinnu­mark­aði.“

Eitt af því sem OECD varar við er lítil yfir­sýn yfir árangur í námi, meðal ann­ars vegna þess að ekki eru til staðar sam­ræmd próf.

„Mikið dreif­stýrt skóla­kerfi Íslands hefur marga kosti, en ríkið hefur tak­markað eft­ir­lit með frammi­stöðu skóla og nem­enda. Sam­an­burð­ar­gögn um inn­leið­ingu stefnu og náms­fram­vindu vantar. Inn­leið­ing sam­ræmdra prófa, sem áætluð er, mun hjálpa til við að meta betur árangur nem­enda og skóla og styðja mark­viss inn­grip þar sem þeirra er þörf.“

Sömu­leiðis er aðal­námskrá gagn­rýnd.

„Aðal­námskráin er til­tölu­lega víð­tæk og óskýr. Hún var ein­földuð að ein­hverju leyti árið 2024 sem hluti af inn­leið­ingu Mennta­stefnu Íslands 2030. Þó gæti aukin áhersla á kjarna­greinar hjálpað til við að efla grunn­færni eins og læsi og stærð­fræði. Þar að auki ætti nýtt kerfi sam­ræmdra prófa og mats að vera vel sam­ræmt námskránni.“

OECD mælir meðal ann­ars með kjara­bótum fyrir kenn­ara.

„Hærri laun eða við­bót­ar­laun við erf­iðar aðstæður, í tengslum við bætt mat á kenn­urum, gætu hjálpað til við að laða að hæf­ari kenn­ara.“

Skýrslu OECD má í heild lesa hér.