Ofönduðu í mörgum reifum – MAST ítrekað borist ábendingar um bæinn

„Þegar á hlaðið var komið blöstu við mér kindur sem voru í nokkrum reifum. Flest féð var greini­lega ómeð­höndlað, t.d. hvað varðar orma­lyf. Þær voru svartar að aftan af skít. Það er hásumar og átak­an­legt að sjá þær ofanda í hit­anum vegna mjög slæmrar van­hirðu.“

Þannig lýsir ein­stak­lingur sem lætur sig vel­ferð dýra miklu varða aðkomu að bæ í Grímsnes- og Grafn­ings­hreppi nýverið. Hann segir ástandið hafa verið jafnslæmt á bænum í fyrra. „Þetta verður að stöðva og ljóst er að dýrin eru sann­ar­lega i neyð hjá þessum eig­anda.“

Illa hirtKind­urnar við bæinn eru í mörgum reifum og að auki margar ataðar eigin skít.

Mynd: Aðsend

Sig­ur­borg Daða­dóttir yfir­dýra­læknir hjá Mat­væla­stofnun (MAST) segir í skrif­legu svari til Heim­ild­ar­innar að und­an­farin miss­eri hafi ítrekað borist ábend­ingar um þennan til­tekna bæ. Flestar snúi þær að drasl­ara­gangi, lélegri umhirðu „og nú síð­ast því sem þú lýsir“.

Árið 2021 komu að sögn Sig­ur­borgar tvær ábend­ingar, báðar sam­hljóða og voru um sama efni, þ.e. drasl­ara­gang og plast­mengun. „Farið var í eft­ir­lit og það sann­reynt, en MAST gerði þá ekki athuga­semdir varð­andi dýrin sjálf,“ segir hún. Fram komi í gögnum að Heil­brigð­is­eft­ir­lit Suð­ur­lands hafði afskipti af ábú­anda vegna drasl­ara­gangs enda falli það undir þeirra mál­efna­svið.

Árið 2022 barst ein ábend­ing um bæinn og fjall­aði hún um van­hæfi bónd­ans og almennt umhirðu­leysi. Enn á ný var farið í eft­ir­lit, „en ekki tókst að sann­reyna umkvört­un­ar­efnið, ekk­ert fé var aðgengi­legt til að skoða enda það allt úti og fjarri bæ,“ segir Sig­ur­borg.

Ákveðið var þá að fylgja mál­inu eftir með reglu­bundnu eft­ir­liti þegar fé væri á húsi.

Í ár var farið í slíkt eft­ir­lit og nokkur frá­vik voru skráð er varða dýra­vel­ferð. Frestur bónd­ans til úrbóta renni út í nóv­em­ber.

„Tvær ábend­ingar bár­ust í lok júlí, og voru þær sam­hljóða, fjöll­uðu um drasl­ara­gang og almennt umhirðu­leysi auk van­hæfi bónda,“ segir yfir­dýra­læknir. „Verið er að bregð­ast við þess­ari ábend­ingu og tekið verður á málum sam­kvæmt verk­lagi um beit­ingu þving­ana, sem geta verið dag­sektir, að láta vinna verk á kostnað eig­anda og síð­asta úrræðið er að vörslu­svipta ef mild­ari þving­unar­úr­ræði duga ekki.“

Drasl­ara­gangurKindur við bæinn áttu erfitt í hit­anum í júlí.

Mynd: Aðsend

 Eigandi ber ætíð ábyrgð á sínum dýrum, en MAST hefur eft­ir­lit með að eig­andi fari að lögum og reglu­gerðum, útskýrir Sig­ur­borg. Alþekkt sé að orma­hreinsa þurf sauðfé reglu­lega. Bændur leiti upp­lýs­inga og leið­bein­inga hjá sínum dýra­læknum og fá  við­eig­andi lyf hjá þeim. „Eigendum ber einnig að kalla til dýra­lækni vegna veik­inda eða meiðsla hjá dýrum sínum, dýra­lækn­ir­inn metur hvað rétt sé að gera í hverju til­viki. Mast beitir aðeins þving­unum þegar eig­andi fram­kvæmir ekki skyldur sínar.“

Jafnmargar tilkynningar í ár

Nokkuð hefur verið fjallað um sam­bæri­leg mál, þar sem almenn­ingur hefur bent á van­hirðu dýra, í fréttum síð­ustu mán­uði. Sig­ur­borg segir hins vegar að ekki virð­ist vera fjölgun milli ára á ábend­ingum er varða sauðfé. Á fyrstu sjö mán­uðum síð­asta árs var skráð 41 ábend­ing er varðar með­ferð á sauðfé og á sama tíma­bili í ár voru til­kynn­ing­arnar 40.