„Fjórflokkurinn“ hefur aðeins einu sinni fengið minna fylgi í alþingiskosningum

„Tryggðin við gamla kerfið, fjór­flokka­kerfið, er greini­lega enn mjög mikil,“ sagði full­trúi Kvenna­list­ans svekkt í sjón­varps­sal á kosn­inga­kvöld árið 1991, þegar fyrstu tölur úr flestum kjör­dæmum lands­ins höfðu skilað sér í hús.

Fjór­flokk­ur­inn; Sjálf­stæð­is­flokkur, Fram­sókn­ar­flokkur, Alþýðu­flokkur og Alþýðu­banda­lagið, hafði þá sam­eig­in­lega hlotið næstum 9 af hverjum 10 atkvæðum sem höfðu verið talin í fyrsta kast­inu, öllu meira en hafði verið raunin fjórum árum fyrr er flokk­arnir fjórir fengu ein­ungis um 75 pró­sent atkvæða – sem heyrði til tíð­inda.

Þessi tryggð við fjór­flokk­inn, eins og fjórir rót­grón­ustu flokkar lands­ins og arf­takar þeirra eru enn oft kall­aðir, var ekk­ert nýtt og hélst lengi enn. Á und­an­förnum ára­tug hafa hlut­irnir þó breyst ansi hratt og nýir flokkar náð að setja mark sitt á íslensk stjórn­mál svo um munar.

Nið­ur­staða alþing­is­kosn­ing­anna í gær var sú að flokk­arnir fjórir fá sam­an­lagt sína næst­verstu nið­ur­stöðu frá upp­hafi, 64,2 pró­sent. Flokkar sem stofn­aðir hafa verið á und­an­förnum ára­tug fá á móti vel rúm­lega þriðj­ungs­fylgi.

Versta niðurstaðan 2016

Í kosn­ing­unum árin 2007 og 2009 fengu Sjálf­stæð­is­flokkur, Sam­fylk­ing, Vinstri græn og Framsókn sam­an­lagt um 90 pró­sent atkvæða eins og oft­ast hafði verið raunin um ára­tuga­skeið.

Í kosn­ing­unum árið 2013 féll sam­an­lagt fylgi fjór­flokks­ins hins vegar niður í 74,9 pró­sent og síðan þá hefur það enn dvínað.

Fjór­flokk­ur­inn fékk ein­ungis 62,1 pró­sent atkvæða í kosn­ing­unum 2016, sem er versta sam­an­lagða nið­ur­staða þess­ara flokka frá upp­hafi, en rétti ögn úr kútnum og fékk 65 pró­sent í kosn­ing­unum 2017. Núna árið 2021 er nið­ur­staðan síðan afar svipuð og síð­ast, sem áður segir.

[adspot]