Allar forsendur þess að skipa rannsóknarnefnd Alþingis vegna bankasölunnar uppfylltar

Minni­hluti stjórn­skip­unar- og eft­ir­lits­nefndar telur allar sjö for­sendur þess að skipa rann­sókn­ar­nefnd Alþingis vera upp­fylltar varð­andi frek­ari rann­sókn á sölu á eign­ar­hlut rík­is­ins í Íslands­banka fyrir tæpu ári. Í nefnd­ar­á­liti minni­hlut­ans er þess kraf­ist að rann­sókn­ar­nefnd verði skipuð.

Krafa um sjálfstæða rannsóknarnefnd
Krafa um sjálf­stæða rann­sókn­ar­nefnd Þórunn Svein­bjarn­ar­dóttir, for­maður stjórn­skip­unar- og eft­ir­lits­nefndar, ásamt nefnd­ar­mönnum stjórn­ar­and­stöð­unnar, þeim Þórhildi Sunnu Ævars­dóttur, Sigmari Guð­munds­syni og Ásthildi Lóu Þórs­dóttur, hafa skilað inn minni­hluta­á­liti um skýrslu Rík­is­end­ur­skoð­unar um sölu á hlut rík­is­ins í Íslands­banka. Minni­hlut­inn telur allar for­sendur fyrir skipan sjálf­stæðrar rann­sókn­ar­nefndar Alþingis upp­fylltar.

Minni­hluti stjórn­skip­unar- og eft­ir­lits­nefndar telur að rík­is­end­ur­skoð­anda hafi ekki tek­ist að svara þeim fjórum spurn­ingum sem Rík­is­end­ur­skoðun leit­að­ist við að svara í úttekt sinni um sölu hlut rík­is­ins í Íslands­banka. Minni­hluti nefnd­ar­innar hefur skilað inn nefnd­ar­á­liti þar sem færð eru rök fyrir því að allar sjö for­sendur þess að skipa rann­sókn­ar­nefnd Alþingi séu upp­fylltar og krefst þess að rann­sókn­ar­nefnd Alþingis verði skipuð til að rann­saka sölu­ferlið til hlítar. 

Undir álitið skrifa Þórunn Svein­bjarn­ar­dóttir, þing­maður Sam­fylk­ing­ar­innar og for­maður nefnd­ar­innar, Sigmar Guð­munds­son, þing­maður Við­reisnar, Ást­hildur Lóa Þórs­dóttir, þing­maður Flokks fólks­ins og Þór­hildur Sunna Ævars­dóttir, þing­maður Pírata.  

Stjórn­skip­unar- og eft­ir­lits­nefnd lauk umfjöllun sinni um skýrslu Rík­is­end­ur­skoð­unar um sölu á hlut rík­is­ins í Íslands­banka á fundi sínum í gær. Skýrslan var birt 14. nóv­em­ber og fund­aði nefndin 17 sinnum um efni skýrsl­unnar. Í áliti meiri­hluta nefnd­ar­innar segir að banka­salan hafi heilt yfir tek­ist vel „og þá sér­stak­lega í veiga­mestu atrið­unum“. 

Einstaka hluta fram­kvæmd­ar­innar hefði þurft að gera með vand­aðri hætti en það hafði þó ekki áhrif á nið­ur­stöðu máls­ins að mati meiri­hluta nefnd­ar­innar. „En brýnt er að læra af þeim svo að vanda megi fram­kvæmd­ina til fram­tíðar,“ segir í áliti meiri­hlut­ans, sem telur einnig að ekk­ert við vinnslu máls­ins gefi til kynna að lög eða reglur hafi verið brotnar við fram­kvæmd söl­unnar af hálfu ráð­herra eða Banka­sýslu rík­is­ins.    

„Enga afgerandi afstöðu að finna“ hvort framkvæmd sölunnar samrýmist lögum

Minni­hluti nefnd­ar­innar er á öðru máli og krefst þess að rann­sókn­ar­nefnd Alþingis verði skipuð til að rann­saka sölu­ferlið til hlítar, krafa sem uppi hefur verið frá því að Rík­is­end­ur­skoðun skil­aði skýrslu sinni um miðjan nóv­em­ber. 

Í áliti minni­hlut­ans segir að þrátt fyrir að ætlun rík­is­end­ur­skoð­anda hafi verið að leita svara við því hvort fram­kvæmdin sam­ræmd­ist lögum um sölu­með­ferð eign­ar­hluta rík­is­ins í fjár­mála­fyr­ir­tækjum og lögum um Banka­sýslu rík­is­ins geti nið­ur­stöður Rík­is­end­ur­skoð­unar ekki talist fela í sér mat eða álit á því hvort lögum hafi verið fylgt eða þau brotin. „Í skýrsl­unni er enda enga afger­andi afstöðu að finna um hvort fram­kvæmd söl­unnar hafi sam­rýmst lögum um sölu á eign­ar­hlutum rík­is­ins eða lögum um banka­sýslu rík­is­ins,“ segir í áliti minni­hlut­ans, sem bendir auk þess á að ekk­ert sé fjallað um það hvort salan sé í sam­ræmi við meg­in­reglur stjórn­sýslu­réttar „eins og sjá má af afmörkun Rík­is­end­ur­skoð­unar í upp­hafi skýrsl­unnar“.

Fjár­mála­ráð­herraMinni­hluti stjórn­skip­unar- og eft­ir­lits­nefndar ítrekar að úttekt Rík­is­end­ur­skoð­anda fól ekki í sér athugun á því hvort farið hafi verið að stjórn­sýslu­lögum líkt og Bjarni Bene­dikts­son, fjár­mála- og efna­hags­ráð­herra, hefur haldið fram. Það, auk fjölda ann­arra ástæðna, er að mati minni­hluta nefnd­ar­innar til­efni til að skipa rann­sókn­ar­nefnd Alþingis til að rann­saka banka­söl­una til hlítar.

Öll skilyrði um skipan rannsóknarnefndar uppfyllt

Í áliti sínu vísar minni­hlut­inn í lög um rann­sókn­ar­nefndir frá 2011 og grein­ar­gerð sem fylgdi frum­varp­inu þar sem fjallað er um sjö for­sendur sem rétt­læta skipan  rann­sókn­ar­nefnd Alþingis. Minni­hlut­inn færir rök fyrir því að allar sjö for­send­urnar séu upp­fylltar. 

Í fyrsta lagi telur minni­hluti nefnd­ar­innar að skil­yrði um hvort málið telj­ist almennt mik­il­vægt vera upp­fyllt. „Málið hefur stöðugt verið í almennri umræðu og fjöl­miðlaum­fjöllun allt frá því að salan átti sér stað í mars og hefur verið beðið lengi eftir skýrslu Rík­is­end­ur­skoð­unar um hana. Þá snýr málið að sölu rík­is­eigna sem varðar með­ferð á almannafé. Það verður því að telj­ast upp­fyllt.“

Annað skil­yrðið snýr að með­ferð opin­bers valds sem minni­hlut­inn telur vera upp­fyllt þar sem um var að ræða sölu á rík­is­eignum af hálfu fjár­mála- og efna­hags­ráð­herra. 

Þriðja skil­yrðið snýr að því hvort umfang brots sé þekkt. Minni­hlut­inn telur svo ekki vera og því sé skil­yrðið upp­fyllt. „Þó að fyrir liggi tals­verðar upp­lýs­ingar um söl­una, þá eru enn fjöl­margar spurn­ingar sem ekki hefur verið svarað. Bæði vegna þess að afmörkun rann­sókn­ar­innar var ákveðin af fjár­mála- og efna­hags­ráð­herra sjálfum, sem óskaði sjálfur eftir úttekt við rík­is­end­ur­skoð­anda, en líka þar sem að spurn­ingum úttekt­ar­innar var ekki svarað með full­nægj­andi hætti.“

„Þó að fyrir liggi tals­verðar upp­lýs­ingar um söl­una, þá eru enn fjöl­margar spurn­ingar sem ekki hefur verið svarað.“
Úr áliti minni­hluta stjórn­skip­unar- og eft­ir­lits­nefndar
um skýrslu Rík­is­end­ur­koð­unar um söl­una á hlut rík­is­ins í Íslands­banka.

Krafa um óhlut­drægni og sjálf­stæði gagn­vart stjórn­völdum felst í fjórða skil­yrð­inu. Minni­hlut­inn bendir á að mikið og ríkt ákall hefur verið um óháða og sjálf­stæða rann­sókn á söl­unni á eign­ar­hlut rík­is­ins. „Ekki síst vegna þess hve áleitnar spurn­ingar hafa verið uppi um hæfi og mögu­legt van­hæfi í skiln­ingi stjórn­sýslu­laga þeirra sem fram­kvæmdu söl­una.“

Í fimmta lagi varðar málið emb­ætt­is­færslur ráð­herra, sem stað­festi söl­una sjálfur með und­ir­ritun og ber ábyrgð á söl­unni, lögum sam­kvæmt. „Það skil­yrði er aug­ljós­lega upp­fyllt,“ segir í áliti minni­hlut­ans. 

Í sjötta lagi skal ekki setja af stað rann­sókn þegar fyrir liggur að málið verði rann­sakað á full­nægj­andi hátt af þar til bærum aðila. Minni­hlut­inn telur að nú þegar úttekt Rík­is­end­ur­skoð­anda er lokið og mörgum spurn­ingum enn ósvarað verður ekki talið að þetta skil­yrði standi í veg fyrir skipan rann­sókn­ar­nefndar, heldur þvert á móti.

Í sjö­unda lagi segir minni­hlut­inn sjálf­stæða rann­sókn aug­ljósan þátt í eft­ir­lits­hlut­verki Alþingis með fram­kvæmd­ar­vald­inu, þar sem salan er á ábyrgð fjár­mála- og efna­hags­ráð­herra.

Áfellisdómur yfir framkvæmd söluferlisins og enn margt óupplýst

Minni­hluti nefnd­ar­innar segir skýrslu Rík­is­end­ur­skoð­unar vera áfell­is­dóm yfir fram­kvæmd sölu­ferl­is­ins af hálfu Banka­sýsl­unnar, fram­kvæmd­ar­að­ila söl­unnar og fjár­mála- og efna­hags­ráð­herra. 

„Fjöl­margir van­kantar voru á söl­unni og verður ekki annað séð en að ráð­herra beri á þeim stjórn­sýslu­lega ábyrgð sem verði að axla. Þá má einnig telja ljóst að enn er margt óupp­lýst varð­andi sölu á hlut rík­is­ins í Íslands­banka. Þó að skýrsla Rík­is­end­ur­skoð­unar hafi verið um margt góð, og bendi á margt sem miður fór í sölu­ferl­inu þá hefur umfjöllun nefnd­ar­innar engu að síður sýnt fram á þörf­ina fyrir frek­ari rann­sókn á mál­inu,“ segir í áliti minni­hluta stjórn­skip­unar- og eft­ir­lits­nefndar.

Sérstök umræða fer fram á þing­fundi sem hófst klukkan 13:30 um skýrslu Rík­is­end­ur­skoð­unar um sölu á hlut rík­is­ins í Íslands­banka þar sem álit nefnd­ar­innar, meiri­hlut­ans og minni­hlut­ans, verða rædd. 

Kjósa
20
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Veistu meira?

Athugasemdir

Skráðu þig inn til að skrifa athugasemd eða kjósa.
Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Heimildin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir. Hægt er að láta vita af athugasemdum með því að smella á Tilkynna.
Tengdar greinar

Salan á Íslandsbanka

FréttirSalan á Íslandsbanka

Bjarni segir það Alþingi að kenna að hann hafi ekki gætt að hæfi sínu

Bjarni Bene­dikts­son, fyrr­ver­andi fjár­mála- og efna­hags­ráð­herra, segir að hann hafi gert ráð fyrir blessun þings­ins á að ekki þyrfti að gæta að hæfi hans gagn­vart hverjum og einum kaup­anda á Íslands­banka í mars 2022. Þinginu hefði átt að vera aug­ljóst að ekki væri hægt að fylgja hæf­is­reglum í sölu­með­ferð­inni sem valin var. Bjarni sat fyrir svörum á opnum fundi stjórn­skip­unar- og eft­ir­lits­nefndar í dag.

Mest lesið

Mest lesið

Mest lesið í vikunni

Mest lesið í mánuðinum

3
Viðtal

Íslenskur læknir varpar nýju ljósi á lífs­hættu­legan með­göngu­sjúk­dóm

Nítján ára gömul lá Silja Rut Ragn­ars­dóttir nær dauða en lífi á skurð­ar­borði Land­spít­al­ans eftir alvar­legt til­felli með­göngu­eitr­unar. Íslenskur vís­inda­maður í Banda­ríkj­unum, Jóhann Elí Guð­jóns­son húð­læknir, leiðir braut­ryðj­andi rann­sóknir sem varpa nýju ljósi á hvers vegna sjúk­dóm­ur­inn kemur fram. Hann telur mögu­legt að þróa lyf við sjúk­dómnum sem bjargað gæti manns­lífum.
5
Viðtal

Ást­leysið er sárt

Nánd er nær­ing, nauð­syn­leg eins og matur. Tæpur helm­ingur fólks elst upp í óör­uggum tengslum sem geta komið niður á tengslum og ást­ar­sam­böndum á full­orð­ins­árum, jafn­vel ógnað heilsu, enda er „tengsla­myndun ein af grunn­for­sendum far­sældar“, að sögn klíníska sál­fræð­ings­ins Guð­brands Árna Ísberg. Í bók sinni, Í augum þínum verð ég til, fjallar hann um getu okkar til að mynda tengsl og ást­ina í öllum sínum myndum.

Mest lesið í mánuðinum

Mest lesið undanfarið ár