Of lág grunnlaun, of fáir læknar og of margir þeirra á leið á eftirlaun

Það hefur vart farið fram­hjá neinum að læknar eru í verk­falli. Ýmislegt hefur verið full­yrt um kröfur þeirra og þær ástæður sem liggja fyrir þvi að þeir séu í verk­falli. Bjarni Bene­dikts­son, fjár­mála- og efna­hags­ráð­herra, sagði til dæmis á Alþingi nýverið að læknar væru að krefj­ast 50 pró­sent launa­hækk­anna og að almennur læknir á Lands­spít­al­anum sé með um 1,1 milljón króna á mán­uði í heild­ar­laun og yfir­læknar með um 1.350 þús­und krónur í heild­ar­laun.

Ef þetta er rétt, yfir hverju eru læknar þá að kvarta? Fyrr í vik­unni var sent út skjal til fjöl­miðla frá félags­skap sem kallar sig „Raddir íslenskra lækna“. Skjalið, sem er nokk­urs konar spurt og svarað um stöðu lækna á Íslandi og ástæður þess að þeir eru í verk­falli. Hér að neðan er rakið það helsta sem fram kemur í skjal­inu og varpar skýr­ara ljósi á það sem læknar eru að fara fram á.

[caption id="attachment_14846" align="alignnone" width="640"] Vaxandi fjöldi lækna yfir 55 ára aldri og sífellt verri end­ur­nýjun ungra sér­fræð­inga er að skapa svart­hol sem er ekki fyr­ir­sjá­an­legt að verði leyst.[/caption]

Laun, álag og aðbúnaður


Samkvæmt launa­töflu lækna eru grunn­laun þeirra, frá kandidötum til sér­fræð­inga, frá 340.734 krónum (kandi­dat í 1. launa­þrepi) til 750.788 þús­und krónur (sér­fræð­ingur í 5. launa­þrepi).

Vaxandi fjöldi lækna yfir 55 ára aldri og sífellt verri endurnýjun unfra sérfræðiga er að skapa svarthol sem er ekki fyrirsjáanlegt að verði leyst.
Vaxandi fjöldi lækna yfir 55 ára aldri og sífellt verri end­ur­nýjun unfra sér­fræðiga er að skapa svart­hol sem er ekki fyr­ir­sjá­an­legt að verði leyst.

Til við­bótar taka allir læknar undir 55 ára aldri á sig tölu­vert magn af vöktum sem unnin er til við­bótar við venju­lega dag­vinnu, sem er líkt og hjá öðrum 40 klukku­tímar á viku. Yfir­vinnu­taxti þeirra er frá 3.279 krónum á tím­ann (kandi­datar) til 5.062 krónur á tím­ann (sér­fræð­ingar).

Engin opin­ber sama­tekt hefur verið gerð á því hversu margar vaktir læknar vinna utan vinnu­tíma á mán­uði en í skjal­inu er vísað í dæmisögur ein­stakra lækna.Þar kemur fram að tauga­læknir nýkom­inn úr sér­námi vinni um 175 klukku­stundir, hjarta­læknir nýkom­inn úr sér­námi um 100 klukku­stundir, heila- og tauga­skurð­læknir yfir 200 klukku­stundir (enda eru ein­ungis þrír starf­andi sér­fræð­ingar sem skipta með sér öllum vöktum árs­ins), almennir læknar um 50-80 klukku­stundir og heilsu­gæslu­læknar taka bak­vaktir utan þétt­býlis utan hefð­bund­ins dag­vinnu­tíma.

Læknar vilja meina að þetta vakta­á­lag sé í and­stöðu við Evr­óputil­skipun um hvíld­ar­tíma og frí­töku­rétt.

Í skjal­inu segir að „með síversn­andi mönnun dreifast vaktir á færri hópa lækna og margir læknar bera því meiri vakta­byrði en þeir kæra sig um. Vaxanda fjöldi lækna >55 ára og sífellt verri end­ur­nýjun ungra sér­fræð­inga er a skapa svart­hol sem ekki er fyr­ir­sjá­an­legt hvernig verður leyst. Aug­ljós­lega getur þessi þróun ekki haldið áfram öðru­vísi en að færri læknar hlaupi hraðar og vinni meira. Í því liggur meg­in­á­stæða verk­falls lækna­stétt­ar­innar“.

[caption id="attachment_14847" align="alignnone" width="640"] að 303 læknar eru að fara á eft­ir­laun næsta ára­tug­inn. Alls verða 27 pró­sent allra starf­andi lækna 65 ára eða eldri á næstu fimm árum og 41 pró­sent þeirra verður eldri en 55 ára.[/caption]

Fjöldi núna


Á Íslandi eru 1.101 læknar starf­andi. Alls hafa 330 læknar með lækn­inga­leyfi flutt af landi brott á síð­ustu fimm árum en 140 flutt aftur heim á sama tíma­bili. Um 230 læknar bætt­ust við lækna flór­una á þessu tíma­bili en 90 þeirra hafa þegar flutt af landi brott.

að 303 læknar eru að fara á eftirlaun næsta áratuginn. Alls verða 27 prósent allra starfandi lækna 65 ára eða eldri á næstu fimm árum og 41 prósent þeirra verður eldri en 55 ára.
að 303 læknar eru að fara á eft­ir­laun næsta ára­tug­inn. Alls verða 27 pró­sent allra starf­andi lækna 65 ára eða eldri á næstu fimm árum og 41 pró­sent þeirra verður eldri en 55 ára.

Því eru 110 færri starf­andi læknar á Íslandi árið 2014 en voru árið 2009. Á sama tíma hefur Íslend­ingum fjölgað úr 319 þús­und í tæp­lega 326 þús­und.

Auk full­gildra lækna starfa 49 kandi­datar og 292 lækna­nemar á lands­spít­al­anum.

[quote font="0" align="right"]Auk þess sýndi óform­leg könnun sem gerð var í októ­ber 2014 að 52 pró­sent séfræði­lækna hér­lendis vilji flytja, eða íhugi að flytja, af landi brott.[/quote]

Fjórir af hverjum tíu íslenskum læknum eru sem stendur erlendis,eða 731 læknir. Auk þess sýndi óform­leg könnun sem gerð var í októ­ber 2014 að 52 pró­sent séfræði­lækna hér­lendis vilji flytja, eða íhugi að flytja, af landi brott. Sama könnun sýndi að það virð­ist lít­ill vilji hjá þeim Íslend­ingum sem eru í sér­fræði­námi erlendis að snúa heim. Einungis 25 pró­sent þeirra hefur ákveðið að snúa heim, en fæstir þeirra ætla að gera það á næstu árum.

Fjöldi í framtíðinni


Í skjal­inu er birt spá sem sýnir að miðað við áfram­hald­andi þróun muni verða 390 Íslend­ingar per lækni árið 2023. Í dag eru 295 Íslend­ingar per lækni. Á hinum Norð­ur­lönd­unum eru 240 íbúar á hvern lækni.

Hluti af þess­ari þróun er sú stað­reynd að 303 læknar eru að fara á eft­ir­laun næsta ára­tug­inn. Alls verða 27 pró­sent allra starf­andi lækna 65 ára eða eldri á næstu fimm árum og 41 pró­sent þeirra verður eldri en 55 ára. Þá þurfa þeir ekki lengur að taka vaktir.

Í skjal­inu er einnig bent á að lækna­nám er oft 12-15 ár og að læknar taki náms­lán að minnsta kosti hluta þess. Mjög lít­ill hluti kostn­aðar við menntun lækna lendir á Íslenska rík­inu.

Oft er gripið til þeirra raka að Íslend­ingar eigi að ráða erlenda lækna frá minna þró­uðum löndum til að ganga í störf þeirra sem yfir­gefi landið. Íslensk tungu­mála­kunn­átta er hins vegar algjört skil­yrði fyrir var­an­legu lækn­inga­leyfi hér­lendis. Auk þess eru nú þegar nokkrir erlendir sér­fræð­ingar að störfum hér­lendis.

Kjósa
0
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Veistu meira?

Athugasemdir

Skráðu þig inn til að skrifa athugasemd eða kjósa.
Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Heimildin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir. Hægt er að láta vita af athugasemdum með því að smella á Tilkynna.

Mest lesið

Mest lesið

Mest lesið í vikunni

Mest lesið í mánuðinum

3
Viðtal

Íslenskur læknir varpar nýju ljósi á lífs­hættu­legan með­göngu­sjúk­dóm

Nítján ára gömul lá Silja Rut Ragn­ars­dóttir nær dauða en lífi á skurð­ar­borði Land­spít­al­ans eftir alvar­legt til­felli með­göngu­eitr­unar. Íslenskur vís­inda­maður í Banda­ríkj­unum, Jóhann Elí Guð­jóns­son húð­læknir, leiðir braut­ryðj­andi rann­sóknir sem varpa nýju ljósi á hvers vegna sjúk­dóm­ur­inn kemur fram. Hann telur mögu­legt að þróa lyf við sjúk­dómnum sem bjargað gæti manns­lífum.
5
Viðtal

Ást­leysið er sárt

Nánd er nær­ing, nauð­syn­leg eins og matur. Tæpur helm­ingur fólks elst upp í óör­uggum tengslum sem geta komið niður á tengslum og ást­ar­sam­böndum á full­orð­ins­árum, jafn­vel ógnað heilsu, enda er „tengsla­myndun ein af grunn­for­sendum far­sældar“, að sögn klíníska sál­fræð­ings­ins Guð­brands Árna Ísberg. Í bók sinni, Í augum þínum verð ég til, fjallar hann um getu okkar til að mynda tengsl og ást­ina í öllum sínum myndum.

Mest lesið í mánuðinum

Mest lesið undanfarið ár