Fylgi stjórnmálaflokkanna fór á flakk eftir Kastljósþáttinn um Panamaskjölin

Píratar eru enn stærri en Sjálf­stæð­is­flokk­ur­inn sam­kvæmt nýj­ustu kosn­inga­spánni í aðdrag­anda Alþing­is­kosn­inga í haust. Fylgi Pírata er nú 29,3 pró­sent en fygli sjálf­stæð­is­flokks­ins mælist 29,0 pró­sent. Flokk­arnir eru því orðnir nán­ast jafn stórir en síðan um ára­mót hafa Píratar notið lang mest fylgis í kosn­inga­spánni. Kjarninn mun, í sam­starfi við Baldur Héð­ins­son stærð­fræð­ing, birta kosn­inga­spá í aðdrag­anda kosn­ing­anna.

Kosn­inga­spá Kjarnans og Baldurs Héð­ins­sonar er nú gerð í annað sinn, fyrir Alþing­is­kosn­ingar sem boð­aðar hafa verið í haust. Baldur hefur útbúið spálíkan sem vigtar kann­anir sem gerðar eru á fylgi stjórn­mála­flokka eftir áreið­an­leika. Sama líkan var notað fyrir sveit­ar­stjórn­ar­kosn­ing­arnar árið 2014 fyrir fylgi fram­boða í Reykja­vík og nið­ur­staðan birt á vef Kjarnans og á vefnum kosn­inga­spá.is. Í nýj­ustu kosn­inga­spánni eru nýj­ustu kann­an­irnar vegnar: Skoð­ana­kann­anir Frétta­blaðs­ins 9. maí og 2. til 3. maí, Þjóð­ar­púls Gallup 14. til 28. apríl og skoð­ana­könnun MMR 22. til 26. apríl.

Fylgi stjórn­mála­flokka til Alþingis fór á tals­vert flakk eftir Kast­ljós­þátt­inn 3. apríl síð­ast­lið­inn þegar sagt var frá tengslum Sig­mundar Davíðs Gunn­laugs­sonar, þáver­andi for­sæt­is­ráð­herra, við aflands­fé­lag á Bresku jóm­frú­areyj­unum. Það var fyrsta umfjöll­unin sem unnin var úr Panama­skjöl­unum svoköll­uðu sem hafði verið lekið til fjöl­miðla frá panömsku lög­fræði­stof­unni Mossack Fonseca. Auk Sig­mundar Davíðs var fjallað um tengsl Bjarna Bene­dikts­sonar, fjár­mála­ráð­herra og for­manns Sjálf­stæð­is­flokks­ins, og Ólafar Nordal, inn­an­rík­is­ráð­herra og vara­for­manns Sjálf­stæð­is­flokks­ins, við aflands­fé­lög.

Eins og sjá má á mynd­rit­inu hér að neðan nýtur Fram­sókn­ar­flokk­ur­inn stuðn­ings 9,0 pró­sent Íslend­inga sam­kvæmt kosn­inga­spánni, öllu minna en Vinstri grænir sem hafa 16,9 pró­sent fylgi. Þar á eftir kemur Sam­fylk­ingin með 8,4 pró­sent, Björt fram­tíð með 4,0 pró­sent og Viðreisn, sem var fyrst mæld í byrjun apríl, fengi 3,0 pró­sent atkvæða ef gengið yrði til kosn­inga nú. Önnur fram­boð fengju 0,4 pró­sent. Aðeins þrír flokkar bæta við sig fylgi milli kosn­inga­spár­innar 3. maí og þeirrar sem gerð var í morgun; Píratar, Sjálf­stæð­is­flokkur og Vinstri græn. Aðrir tapa fylgi eða standa í stað.

Fylgi stjórn­mála­flokk­anna hafði verið nokkuð stöðugt frá ára­mótum og ekki miklar breyt­ingar að merkja fyrr en í fyrstu kosn­inga­spánni sem gerð var eftir umfjöll­un­ina um ráð­herrana. Samkvæmt kosn­inga­spánni sem gerð var úr fyr­ir­liggj­andi könn­unum 7. apríl má sjá að umfjöll­unin virð­ist hafa hreyft við kjós­endum. Strax má sjá merki þess að fylgi stjórn­ar­flokk­anna, Sjálf­stæð­is­flokks og Fram­sókn­ar­flokks, minnkar en aðrir flokkar mæl­ast með meira fylgi eða standa í stað.

Þróunin und­an­far­inn mánuð hefur verið einkar áhuga­verð því fylgi Pírata minnk­aði um meira en tvö pró­sentu­stig í fyrsta sinn frá ára­mótum. Fylgið hefur svo haldið áfram að minnka og mælist nú 29,3 pró­sent miðað við 36,7 pró­sent 7. apríl. Aðra sögu má hins vegar segja um stuðn­ing við Sjálf­stæð­is­flokk­inn sem hefur vaxið stöðugt síðan 7. apríl. Sjálf­stæð­is­flokk­ur­inn hlyti 29,0 pró­sent atkvæða ef gengið yrði til kosn­inga nú miðað við 22,0 pró­sent 7. apríl.

Vinstri græn uxu í öllum kosn­inga­spám sem gerðar voru í apríl eða þangað til í þeirri næst nýj­ustu. Í þeirri nýj­ustu eykst fylgið á ný. Flokk­ur­inn stendur mun betur nú en hann gerði 1. apríl, þegar hann mæld­ist með 10,4 pró­sent fylgi. Hér verður einnig að nefna Bjarta fram­tíð sem óx um jafn mörg pró­sentu­stig og Vinstri græn milli þess sem kosn­inga­spáin var gerð 1. apríl og 7. apríl. Síðan hefur fylgi þeirra dalað. Áhrif Panama­skjal­anna á fylgi Sam­fylk­ing­ar­innar virð­ast hafa verið nei­kvæð.

Sigurður Ingi Jóhanns­son, vara­for­maður Fram­sókn­ar­flokks­ins, tók við sem for­sæt­is­ráð­herra 7. apríl síð­ast­lið­inn. Fylgi Fram­sókn­ar­flokks­ins hafði vaxið um tæpt pró­sentu­stig í kosn­inga­spám sem gerðar voru í apríl og í byrjun maí. Fylgið er nú, sam­kvæmt nýj­ustu kosn­inga­spánni, orðið minna en það var 7. apríl þegar Sigurður Ingi tók við lykla­völdum í Stjórn­ar­ráð­inu.

Hvað er Kosningaspáin?

Kosn­inga­spálíkan Baldurs Héð­ins­sonar miðar að því að setja upp­lýs­ing­arnar sem skoð­ana­kann­anir veita í sam­hengi. Fyr­ir­liggj­andi skoð­ana­kann­anir eru teknar saman og þeim gefið vægi til þess að spá fyrir um úrslit kosn­inga. Kjarninn birti Kosn­inga­spá Baldurs fyrir sveit­ar­stjórn­ar­kosn­ing­arnar og reynd­ist sú til­raun vel. Á vefnum kosn­inga­spá.is má lesa nið­ur­stöður þeirrar spár og hvernig vægi kann­ana var í takt við frá­vik kann­ana miðað við kosn­inga­úr­slitin.

Áreið­an­leiki könn­un­ar­að­ila er reikn­aður út frá sögu­legum skoð­ana­könn­unum og kosn­inga­úr­slitum. Einnig hefur það vægi hversu langt er síðan könn­unin var fram­kvæmd og svo hversu margir svara í könn­un­unum.