Hvernig skal haga sér í sóttkví: Lítil hætta á að smita aðra í gönguferð

Yfir 1.700 manns eru nú í sótt­kví á Íslandi vegna nýju kór­ónu­veirunnar. Smit hafa greinst hjá 180 og er það fólk í ein­angrun. Þrír eru á sjúkra­húsi vegna veiru­sýk­ing­ar­innar COVID-19.

Fólk þarf að fara í sótt­kví þegar það hefur mögu­lega smit­ast þrátt fyrir að finna engin ein­kenni. Þeir sem eru í mestri smit­hættu eru þeir sem hafa verið á ferða­lagi á skil­greindum áhættu­svæðum og þeir sem hafa umgeng­ist fólk sem svo hefur greinst með COVID-19.

Sóttkví vegna COVID-19 eru 14 dagar frá síð­asta mögu­lega smiti eða þar til ein­kenni koma fram. Ef þú ferð að upp­lifa ein­kenni og sýk­ing er stað­fest í kjöl­farið þarf að fara eftir leið­bein­ingum um ein­angrun í heima­húsi.

Sóttkví er nauð­syn­leg aðgerð sem beitt er til að hefta og hægja á útbreiðslu smits. Þeir sem eru í sótt­kví skulu tak­marka öll náin sam­skipti við annað fólk.

Smitleið er snerti- eða dropa­smit. Það þýðir að veiran getur dreifst þegar veikur ein­stak­lingur hóstar, hnerrar eða þurrkar sér um nefið og hraustur ein­stak­lingur fær framan í sig dropa/úða frá þeim veika eða hendur hans meng­ast af dropum og hann ber þær svo upp að and­liti snu. Ein­stak­lingar í sótt­kví þurfa að gæta vel að hand­hreinsun, sér­stak­lega þegar sam­skipti við aðra eru óhjá­kvæmi­leg.

Í leið­bein­ingum emb­ættis land­læknis fyrir almenning varð­andi sótt­kví í heima­húsi kemur fram að fólk í sótt­kví eigi að halda sig heima við og hafa bein sam­skipti við sem fæsta. Þá eigi það ekki að fara út af heim­ili „nema brýna nauð­syn beri til”. Samkvæmt upp­lýs­ingum frá land­lækn­is­emb­ætt­inu er þar átt við þegar fólk þarf mögu­lega að fara út úr húsi og hugs­an­lega útsetja aðra fyrir smiti, t.d. ef það þarf skyndi­lega að leita sér lækn­is­að­stoðar. „Í göngu­ferð eða bíltúr eru litlar sem engar líkur á að þú smitir aðra,” segir í svari Kjartans Hreins Njáls­sonar, upp­lýs­inga­full­trúa land­læknis við fyr­ir­spurn Kjarnans.

Mynd: EPA

Hér að neðan eru nokkur atriði sem fólk í sótt­kví MÁ GERA og önnur sem það MÁ EKKI GERA.

Ein­stak­lingur í sótt­kví má ekki nota almenn­ings­sam­göngur eða leigu­bíla. Ef hann þarf að sækja heil­brigð­is­þjón­ustu má hann nota einka­bíl ef hann er öku­fær eða aðrir sem eru með honum í sótt­kví, ann­ars þarf að fá aðstoð við sjúkra­flutn­inga í gegnum 1700/112.

Ein­stak­lingur í sótt­kví má ekki fara til vinnu eða skóla þar sem aðrir eru. Hann getur þurft að fá vott­orð þess efnis frá heilsu­gæsl­unni. Biðlað hefur verið til vinnu­veit­enda um að sýna því skiln­ing ef starfs­maður þarf að vera í sótt­kví.

Ein­stak­lingur í sótt­kví má ekki fara á manna­mót, hvort sem þau varða starf hans, fjöl­skyldu eða félags­líf. T.d. vinnufundir, sam­komur vinnu­fé­laga, sam­komur stétt­ar­fé­laga, ferm­ingar, jarð­ar­farir, sauma­klúbbar, kóræf­ingar, tón­leikar o.s.frv.

Ein­stak­lingar í sótt­kví mega ekki fara á lík­ams­rækt­ar­stöðvar, sund­laugar, í leik­hús, kvik­mynda­hús, versl­un­ar­mið­stöðvar eða aðra staði þar sem margir koma saman.

Ein­stak­lingar í sótt­kví mega ekki fara sjálfir eftir aðföngum, þ. á m. í apó­tek, mat­vöru­verslun, póst­hús, banka eða annað.

Ein­stak­lingur í sótt­kví má ekki dvelja í sam­eig­in­legum rýmum fjöl­býl­is­húsa, s.s. stiga­göngum, þvotta­húsum eða sam­eig­in­legum görðum/úti­vist­ar­svæðum.

Ein­stak­lingur í sótt­kví má ekki taka á móti gestum á heim­ili sínu meðan sótt­kví stendur yfir.

Þrátt fyrir þessar tak­mark­anir er ýmis­legt sem er leyfi­legt í sótt­kví.

Ein­stak­lingur í sótt­kví má fara út á svalir eða í garð við heim­ilið. Ef aðrir eru þar líka þarf sá sem er í sótt­kví að halda sig í a.m.k. 1-2 metra fjar­lægð.

Ein­stak­lingur í sótt­kví má fara í göngu­ferðir en þarf að halda sig í a.m.k. 1-2 metra fjar­lægð frá öðrum veg­far­endum.

Ein­stak­lingur í sótt­kví má fara í bíltúr á einka­bíl en ekki má eiga sam­skipti við aðra í návígi s.s. við bíla­lúgur veit­inga­staða.

Ein­stak­lingur í sótt­kví má fara út með heim­il­issorp en huga þarf vel að hrein­læti, sinna hand­hreinsun fyrir og eftir opnun sorp­rennu/rusla­tunnu/rusla­geymslu og gjarnan strjúka yfir hand­föng með 70% spritti eða öðru sótt­hreins­andi efni eftir snert­ingu.

Hér er ítar­legri sam­an­tekt land­læknis á því hvernig á að haga sér í sótt­kví.