Fagna frumvarpi um niðurfellingu transskattsins

Samtökin ‘78 fagna laga­frum­varpi um breyt­ingu á lögum um auka­tekjur rík­is­sjóðs er snúa að gjald­töku vegna nafna­breyt­inga og vegna breyt­inga á skrán­ingu kyns. Í umsögn sam­tak­anna við frum­varpið er það sagt gríð­ar­leg rétt­ar­bót fyrir þau sem vilja breyta kyn­skrán­ingu sinni og nafni, „og getur sú breyt­ing haft afar jákvæð áhrif á and­lega líðan og sjálfs­mynd við­kom­andi aðila.“

Að mati sam­tak­anna sé öllum í hag að Þjóðskrá sé sem allra rétt­ust og að ein­stak­lingar sem vilji breyta kyn­skrán­ingu sinni geti gert svo án þess að þurfa að greiða sér­stak­lega fyrir það. Að mati sam­tak­anna styður breyt­ingin ekki aðeins við kyn­rænt sjálf­ræði heldur sé breyt­ingin sem lögð er til með frum­varp­inu á vissan hátt leið­rétt­ing á lögum um kyn­rænt sjálf­ræði „þar sem hugs­unin með því frum­varpi var að opna enn frekar á breyt­ingar í stað þess að tor­velda fólki að breyta skrán­ingu sinni.“ eins og það er orðað í umsögn sam­tak­anna.

Því telji Samtökin ‘78 að frum­varpið eigi að vera sam­þykkt án breyt­inga.

Niðurfellingin styrki rétt einstaklinga til að skilgreina kyn sitt

Frum­varpið sem um ræðir var lagt fram í febr­úar á þessu ári. Í laga­texta frum­varps­ins er lagt til að einn tölu­liður sé felldur brott úr lögum um auka­tekjur rík­is­sjóðs en sá tölu­liður fjallar um gjöld sem inn­heimt eru fyrir leyfi til nafn­breyt­inga og fyrir leyfi til breyt­inga á skrán­ingu kyns sam­kvæmt lögum um kyn­rænt sjálf­ræði. Gjaldið er í dag 9.000 krónur.

Í grein­ar­gerð frum­varps­ins segir að meg­in­til­gangur þess sé að „að styrkja rétt ein­stak­linga til að skil­greina kyn sitt, líkt og kveðið er á um í lögum um kyn­rænt sjálf­ræði, og rétt fólks til nafns. Að mati flutn­ings­manna standa jafn­framt ríkir almanna­hags­munir til þess að grund­vall­ar­upp­lýs­ingar eins og nafn og kyn séu rétt skráðar í þjóð­skrá.“ Með gjald­tök­unni skap­ist hindrun fyrir því að nafni og kyni ein­stak­linga sé sem rétt­ust, sem aftur stendur í vegi fyrir því að mark­mið laga um skrán­ingu ein­stak­linga í þjóð­skrá hald­ist. [links]

Fyrsti flutn­ings­maður frum­varps­ins er Andrés Ingi Jónsson, þing­maður Pírata, en hann fjall­aði um gjald­tök­una í þing­ræðu í jan­úar. „Sér­stakur trans­skattur er ósann­gjarn og órétt­lát­ur. Hann varpar skugga á þá stór­kost­legu rétt­ar­bót sem felst í lögum um kyn­rænt sjálf­ræði. Þingið þarf að við­ur­kenna að þarna varð okkur á í mess­unni, leið­rétta mis­tökin og afnema trans­skatt­inn strax,“ sagði hann meðal ann­ars um trans­skatt­inn í ræð­unni.

Þjóðskrá Íslands styður framgöngu frumvarpsins

Ein önnur umsögn um frum­varpið hefur borist, frá Þjóðskrá Íslands. Í umsögn­inni er frum­varpið sagt geta orðið til þess að ein­falda nafn­breyt­inga­ferlið bæði fyrir umsækj­anda og Þjóðskrá. Í dag sé ferlið snúið og ekki sé alltaf ljóst gagn­vart umsækj­anda hvort umsóknin sé gjald­frjáls eða gjald­skyld.

„Aðeins lít­ill hluti nafn­breyt­inga er gjald­skyldur og með frum­varp­inu er verið að leggja til að sá hluti verði gjald­frjáls. Með afnámi gjald­töku gæti Þjóðskrá jafn­framt ein­faldað ferlið við nafn­breyt­ingar og breyt­ingar á kyni tals­vert sem yrði öllum aðilum til hags­bóta,“ segir í umsögn Þjóð­skrár sem styður fram­göngu frum­varps­ins.