120 sjó­menn sem vinna hjá félagi Samherja í Namibíu eru í óvissu með störf sín og fjár­hags­lega afkomu vegna þess að tog­ar­inn Saga eru hættur veiðum í land­inu. Saga hét áður Blue Wave og var í eigu íslenska líf­eyr­is­sjóða í gegnum félag í skatta­skjól­inu Tortólu. Félag Samherja í Namibíu heitir Saga Seafood og er eitt af félög­unum sem er miðju Sam­herja­hneyksl­inu í Namibíu, hund­ruð millj­óna króna mútu­greiðslum til ráða­manna í Afr­íku­rík­inu í skiptum fyrir hesta­makríl­skvóta sem sagt var frá í Kveik, Stund­inni og Al-Jazeera í nóv­em­ber á grund­velli gagna frá Wikileaks. 

Þetta kemur fram í namibíska blað­inu New Era Live í dag. Samkvæmt frétt blaðs­ins sigldi tog­ar­inn frá Namibíu á mið­viku­dags­morgun og hélt til veiða í Márit­aníu eða í slipp á Kanarí­eyjum, sam­kvæmt frétt blaðs­ins.

Fyrr í jan­úar sagði Samherji frá því að fyr­ir­tækið væri að draga saman seglin í Namibíu með það fyrir augum að yfir­gefa landið alveg. „Samherji er um þessar mundir að draga úr starf­semi sinni í Namibíu með það að mark­miði að hætta alfarið rekstri í land­inu. Hins vegar er ljóst að það mun taka ein­hvern tíma. Allar ákvarð­anir vegna starf­sem­innar í Namibíu verða teknar í nánu sam­ráði við þar til bær stjórn­völd og í sam­ræmi við gild­andi lög og reglur,“ sagði í frétt á heima­síðu Samherja. 

„Okkur þótti þetta ein­kenni­legt þar sem við vorum á leið til veiða“

Fengu sms um að fjarlægja eigur sínar

Í frétt blaðs­ins er við­tal við einn af sjó­mönn­unum 120, Frans Shilongo, þar sem hann segir sjó­menn­ina hafa fengið sms-skila­boð um að þeir myndu ekki halda til veiða um borð í Sögu og að þeir ættu að fjar­lægja eigur sínar frá borði. „Okkur þótti þetta ein­kenni­legt þar sem við vorum á leið til veiða. Yfir­leitt er það þannig að 15 manna áhöfn fylgir tog­ar­anum ef hann fer í slipp, þess vegna þótti okkur þetta skrítið,“ segir Shilongo. 

Annar sjó­maður, Leonard Shinedima, segir við blaðið að sjó­menn­irnir hafi ekki fengið nein svör frá Sam­herj­a­fé­lag­inu um fram­tíð sína, ein­ungis að skipið yrði í burtu í sex mán­uði. „Svo virð­ist vera sem það eng­inn kvóti til að veiða, þess vegna mun skipið halda til veiða í Márit­aníu. Við heyrðum einnig að skipið sé á leið­inni í slipp í Las Palmas á Kanarí­eyjum. Þessir menn veita bara ekki skýr svör,“ segir sjó­mað­ur­inn. 

Enginn af for­svars­mönnum Sam­herj­a­fé­lags­ins í Namibíu, sem Egill Helgi Árnason hefur stýrt, vildi tjá sig við New Era Live þegar eftir því var leitað. 

Samkvæmt frétt New Era Live hafa starfs­menn­irnir áhyggjur af því að þeir muni ekki fá nein laun, eða upp­sagn­ar­frest, ef störfum þeirra fyrir Sam­herj­a­fé­lagið í Namibíu er nú lokið. 

„Sjó­mönn­unum hefur enn ekki verið sagt upp en ef það ger­ist þá verður gert upp við þá í sam­ræmi við þeirra laga­legan rétt og eftir namibískum lögum.“

Samherji: Réttindi starfsmanna virt

Í svari frá Samherja kemur fram að tog­ar­inn Saga hafi verið leigður til fyr­ir­tækis í Namibíu. „Skipið Saga var leigt til Namibísks fyr­ir­tækis sem hefur ekki fengið kvóta á skipið í Namibíu og getur þess vegna ekki veitt í lög­sögu lands­ins. Við getum ekki svarað fyrir þá útgerð, hún er ekki á okkar vegum. Laun hafa verið gerð upp við áhöfn skips­ins sam­kvæmt samn­ingum og engar skuldir eru útistand­andi.“

Í svari Samherja, frá Björgólfi Jóhanns­syni for­stjóra í gegnum rit­ar­ann Margréti Ólafs­dóttur, kemur fram að gert verði upp við sjó­menn tog­ar­ans sam­kvæmt þeim lögum og reglum í Namibíu. „Sjó­mönn­unum hefur enn ekki verið sagt upp en ef það ger­ist þá verður gert upp við þá í sam­ræmi við þeirra laga­legan rétt og eftir namibískum lögum. Samherji hefur greitt öll gjöld, skatta, veiði­heim­ildir, laun osfrv. Samherji hefur og mun upp­fylla allar laga­legar skyldur í Namibíu.“

Björgólfur svar­aði ekki þeirri spurn­ingu hvort Saga hefði farið frá Namibíu til að veiða í Márit­aníu. 

Hafnar kaupum á togaranum

Í frétt blaðs­ins er einnig við­tal við fram­kvæmda­stjóra útgerð­ar­fé­lags­ins Tunacor sem sagt hefur verið eiga í við­ræðum við Sam­herj­a­fé­lagið í Namibíu um kaup á þessum tog­ara félags­ins en þeir eru þrír í heild sinni í Namibíu: Saga, Heinaste og Geysir. Þessu hafnar fram­kvæmda­stjór­inn í grein­inni og virð­ist því ekki vera neinn kaup­andi að Sögu innan Namibíu. „Við ræddum þessi mál almennt en það þýðir ekki að við ætlum að taka togar­ann yfir. Þetta hefur ekki náð neitt lengra. Menn eru greini­lega komnir á aðra skoðun núna og ef við hefðum vijað kaupa togar­ann þá hefðum við nú þegar gert það...“, segir fram­kvæmda­stjór­inn, Peya Hitula.