Ný þjóðaratkvæðagreiðsla um sjálfstæði Skotlands boðuð

Rík­is­stjórn Skotlands ætlar að leggja fram nýtt frum­varp um þjóð­ar­at­kvæða­greiðslu um sjálf­stæði lands­ins í næstu viku. Nicola Sturgeon, fyrsti ráð­herra Skotlands og for­maður Skoska þjóð­ar­flokks­ins, greindi frá þessu í ræðu sem hún hélt á flokks­þingi hans í dag og The Guardian greinir frá.

Þar sagði Sturgeon að hún sé ákveðin í því að Skotland fái tæki­færi til að end­ur­meta spurn­ing­una um sjálf­stæði og og landar hennar eigi að fá tæki­færi til að gera það áður en að Bretland yfir­gefur Evr­ópu­sam­bandið, sé það nauð­syn­legt til að vernda hags­muni þjóð­ar­innar. „Ég get því stað­fest hér í dag að frum­varp um þjóð­ar­at­kvæða­greiðslu um sjálf­stæði verður lagt fram í næstu viku.“

Sturgeon sagði enn fremur að það liði ekki sá dagur sem að ein­hver kæmi ekki til hennar og við­hafði hvatn­ingu um að flýta nýrri þjóð­ar­at­kvæða­greiðslu. Það liði heldur ekki dagur sem að ein­hver kæmi upp að henni og hvatti hana til að hægja á því ferli. „Velkomin í minn veru­leika. En ábyrgð leið­toga er að fram­kvæma með hags­muni lands­ins sem heildar að leið­ar­ljósi. Morgunin eftir þjóð­ar­at­kvæðið um Evr­ópu­sam­bandið [Brexit] sagði ég að ég myndi stýr­ast af mjög ein­faldri og skýrri spurn­ingu. Hvað er best fyrir íbúa Skotlands? Það er meg­in­reglan sem ég stjórn­ast enn að og ég veit að ég treyst á stuðn­ing ykkar við hvert ein­asta skref sem stigið verður.“

Skoski þjóð­ar­flokk­ur­inn kaus einnig Angus Robert­son sem vara­for­mann flokks­ins á flokks­þing­inu. Robert­son hefur komið til Íslands og lýst yfir miklum vilja til að auka sam­starf Skotlands við Ísland.

Brexit breytti öllu

Skotar kusu um sjálf­stæði frá Bretum árið 2014. Þá varð nið­ur­staðan sú að 55,3 pró­sent Skota sögðu nei við sjálf­stæði en 44,7 pró­sent vildu sjálf­stæði. Kjör­sókn var 84,5 pró­sent. Í aðdrag­anda kosn­ing­anna var afar mjótt á munum og talið er að á end­anum hafi lof­orð um aukin völd til skoska þings­ins ráðið úrslitum. Skoski þjóð­ar­flokk­ur­inn, sem setti þjóð­ar­at­kvæði um sjálf­stæði á dag­skrá, vann síðan sann­kall­aðan stór­sigur í bresku þing­kosn­ing­unum í fyrra þegar hann fór úr því að hafa 6 af 59 þing­sætum Skotlands í West­min­ster og í það að hafa 56 af 59 sæt­um.

Í sumar breytt­ist síðan allt í breskum stjórn­málum þegar Bretar kusu með því að yfir­gefa Evr­ópu­sam­bandið í sögu­legri þjóð­ar­at­kvæða­greiðslu um málið, Úrslitin sýndu gríð­ar­lega skipt­ingu milli svæða í Bret­landi. Í öllu Skotlandi, á Norð­ur­-Ír­landi og í höf­uð­borg­inni London var yfir­gnæf­andi meiri­hluti kjós­enda fylgj­andi því að halda áfram í ESB, en fyrir utan London var meiri­hluti fyrir útgöngu úr ESB víð­ast hvar í Englandi. 62 pró­sen Skota vildu halda áfram í ESB, 55,8 pró­sent N-Íra og 59,9 pró­sent íbúa London. Ann­ars staðar í Englandi vildur 57 pró­sent yfir­gefa ESB og 52,5 pró­sent íbúa í Wales.

Á end­anum voru þeir sem vildu áfram­hald­andi veru Bret­lands í ESB rétt undir 48 pró­sent og þeir sem vildu yfir­gefa ESB rétt undir 52 pró­sent.

Nicola Stur­ge­on sagði strax dag­inn eftir Brexit-kosn­ing­arnar að hún teldi mjög lík­legt að þess verði kraf­ist að skoska þingið hafi mögu­leik­ann á því að boða til ann­arrar þjóð­ar­at­kvæða­greiðslu um sjálf­stæði Skotlands. Það gæti gerst innan tveggja ára, á sama tíma­bili og samið verður um sam­band Bret­lands við Evr­ópu­sam­ban­d­ið. Hún sagði þó nauð­syn­legt að stíga var­lega til jarð­ar, hún ætl­aði að byrja á því að ræða við Evr­ópu­sam­bandið um alla mögu­leika á því að halda Skotlandi innan ESB. Það væri skýr vilji Skota að vera áfram í Evr­ópu­sam­band­in­u.

Nú hefur fyrsta skrefið í átt að slíkri atkvæða­greiðslu verið stigið, örfáum mán­uðum eftir Brexit-kosn­ing­arnar.