„Fór þessa leið í stað­inn fyrir að svelta“

„Ég var bara í mjög erf­iðum aðstæðum – og ég veit ekki einu sinni hvort hægt sé að kalla þetta val. En ég fór þessa leið í stað­inn fyrir að svelta.“

Þetta segir kona í sam­tali við Kjarnann en í ítar­legu við­tali við mið­il­inn greinir hún frá afleið­ingum þess að selja vændi og þeim erf­iðu fjár­hags­legu aðstæðum sem hún var í þegar hún tók ákvörð­un­ina – ef ákvörðun skyldi kalla. Hún vill ekki láta nafns síns getið.

Heilsu­leysi, fátækt og brotin sjálfs­mynd spil­uðu stóra rullu í því að hún leidd­ist út í vændi á sínum tíma. Hún segir frá því að hún hafi misst heils­una í banka­hrun­inu 2008 og í kjöl­farið hafi hún farið í end­ur­hæf­ingu. Biðin á þeim tíma hafi verið 3 til 12 mán­uðir en konan bendir á að nú sé biðin enn lengri.

„Á meðan þú ert að bíða eftir end­ur­hæf­ing­ar­úr­ræði þá er engin önnur inn­koma í boði nema félags­þjón­ustan ef þú átt ekki maka. Og þar er fjár­hags­að­stoðin naumt skor­in; þetta er neyð­ar­að­stoð og ekki hugsuð þannig að hún eigi að duga í marga mán­uði. Þetta er hugsað sem tíma­bundið úrræð­i,“ segir hún og bætir því við að kerfið sé því miður þannig að margir þurfi að reiða sig á þetta neyð­ar­úr­ræði í hálft ár, ár eða jafn­vel leng­ur.

[links]Konan segir að lítið sé eftir þegar búið er að borga húsa­leigu en í hennar til­felli hafi hún átt með­lag og húsa­leigu­bætur eft­ir. Með­lagið hafi þó farið í aðra reikn­inga og hluti af húsa­leigu­bót­unum einnig. „Þá átti ég eftir ein­hverja tíu þús­und kalla til að lifa en þeir gátu verið fljótir að fara því á þessum tíma kost­aði tíu þús­und krónur að fylla á ísskáp­inn.“

Sérstaklega erfitt fyrir fólk með lítið bakland

Konan var með barn á fram­færi sínu og bendir hún á að hún hafi þurft að kaupa skóla­mál­tíð­ir, aðgang að frí­stund og tóm­stundum – og fleira fyrir barn­ið.

„Það er ekk­ert sjálf­sagt að félags­þjón­ustan aðstoði með það og í mínu til­felli var það þannig að ég þurfti að lesa mér til um allan minn rétt, um allt sem mér var ekki sagt að fyrra bragði að ég gæti feng­ið.“

Hún segir að aðstæður sem þessar séu sér­stak­lega erf­iðar fyrir þau sem hafa lítið bak­land eða mæta skiln­ings­leysi fjöl­skyldu sinn­ar. Hún greinir frá því að hún hafi skamm­ast sín fyrir stöðu sína og að stundum hafi hún þurft að betla frá fjöl­skyldu sinni 500 krónur í lán ef ein­hver átti til dæmis afmæli. „Þetta var mjög nið­ur­lægj­and­i,“ segir hún.

„Ég sá enga aðra leið til að láta þessa hluti ganga upp“

Konan er mjög gagn­rýnin á þau úrræði sem standa fátæku fólki til boða. „Kerfið er þannig byggt upp að ef ég vinn mér fyrir einni krónu þá er sú króna dregin af mér. Kerfið leyfir mér ekki að vinna þó ég myndi hafa pínu­litla orku til þess. Þannig heldur kerfið manni niðri í sára­fá­tækt og barn­anna þá í leið­inn­i.“

Hún seg­ist enga lausn hafa séð út úr þessum aðstæð­um. Hún var ekki að fara á aftur á vinnu­mark­að­inn í bráð og heilsan var ekki að lag­ast. Því hafi hún enga aðra leið séð út úr fjár­hags­vand­ræð­unum nema að selja vændi. „Ég sá enga aðra leið til að láta þessa hluti ganga upp.“

Þá hafi hún jafn­framt haft mikla áfalla­sögu að baki áður en hún varð óvinnu­fær. „Ég hafði meðal ann­ars orðið fyrir nauðgun sem ung­lingur og bjó við heim­il­is­of­beldi bæði sem barn og full­orð­in. Þannig var ég mjög brot­in, með lága eða enga sjálfs­mynd og ekki með get­una til að setja mörk í sam­skiptum við hitt kyn­ið.“

Gat ekki ímyndað sér afleiðingarnar

Konan segir að hún hefði aftur á móti ekki getað ímyndað sér afleið­ing­arnar af því að stunda vændi. „Ég gat ekki ímyndað mér að vændi myndi valda mér þeim skaða sem það gerði. Þess vegna ákvað ég frekar að fara í vændi frekar en að selja til dæmis dóp,“ segir hún.

Fólk kann að hafa ákveðnar hug­myndir um „vænd­is­kon­una“ – hvernig henni líður og hvað hún gengur í gegn­um. Konan seg­ist vera af þeirri kyn­slóð sem ólst upp við kvik­mynd­ina Pretty Woman með Juliu Roberts og Ric­hard Gere í aðal­hlut­verk­um. Þar segir frá ríkum við­skipta­jöfri sem kaupir vænd­is­þjón­ustu frá ungri konu og fella þau hugi saman á end­an­um. Hann verður í raun hvíti prins­inn á hest­inum sem bjargar henni úr aðstæð­un­um.

Þessi heimur er fegraður gríð­ar­lega í kvik­mynd­inni, að mati kon­unn­ar, og þrátt fyrir að hún hafi gert sér grein fyrir því áður en hún fór að stunda vændi þá óraði hana ekki fyrir afleið­ing­unum á sínum tíma.

Hægt er að lesa við­talið í heild sinni hér.