Ekki útlit fyrir fæðuskort fyrr en í fyrsta lagi á næsta ári

Sig­mundur Davíð Gunn­laugs­son, for­maður Mið­flokks­ins, spurði Katrínu Jak­obs­dóttur for­sæt­is­ráð­herra í óund­ir­búnum fyr­ir­spurn­ar­tíma á Alþingi í dag hvort rík­is­stjórnin og þjóðar­ör­ygg­is­ráð væru með plan til að bregð­ast við efna­hags­legum áhrifum inn­rásar Rússa í Úkraínu. Sig­mundur vís­aði meðal ann­ars í orð Joes Biden Banda­ríkja­for­seta á NATO-þingi í lið­inni viku þar sem hann sagði að vænta mætti fæðu­skorts á Vest­ur­löndum.

Sig­mundur sagð­ist von­ast eftir alvöru umræðu um fæðu­ör­yggi í fram­hald­inu, máli sem sam­flokks­mönnum hans hafi verið mjög hug­leikið. Annað mál á þing­fundi dags­ins er einmitt sér­stök umræða um fæðu­ör­yggi þjóð­ar­innar.

Aðgerðir til skamms og lengri tíma nauðsynlegar

For­sæt­is­ráð­herra sagði mik­il­vægt að bregð­ast við fæðu­ör­yggi til skemmri og lengri tíma. Nú þegar er hafin vinna við að skil­greina nauð­syn­legar birgðir í land­inu. „Ekki bara þegar kemur að fæðu­ör­yggi heldur líka þegar kemur að öðrum þáttum; lyfjum, íhlutum, eins og hátt­virtur þing­maður nefndi, sem skipta máli fyrir fram­leiðslu­greinar, sem og olíu.“

Katrín sagði mat líkt og þetta fara reglu­lega fram en að það liggi fyrir að Ísland sé við­kvæmara fyrir á sumum stöðum en öðrum. „Ég get nefnt sem dæmi að við sjáum okkur sjálfum ein­ungis fyrir um 1% af því korni sem við neytum. Það er auð­vitað það sem við sjáum fram á nú, að þessi inn­rás geti haft gríð­ar­leg áhrif á korn­fram­leiðslu í heim­inum,“ sagði Katrín. Ekki sé þó útlit fyrir að fæðu­skorts sé að vænta á því sviði fyrr en á næsta ári, sé litið til upp­lýs­inga frá alþjóð­legum stofn­unum á þessu sviði.

Varðandi lang­tíma­stefnu í þessum málum sagði Katrín að núver­andi rík­is­stjórn vilji efla inn­lenda mat­væla­fram­leiðslu og vís­aði hún í auk­inn stuðn­ing til garð­yrkju­bænda. „Lang­tíma­stefnan á að vera sú að við séum í auknum mæli sjálfum okkur nóg þegar kemur að mat­væla­fram­leiðslu til að tryggja hér fæðu­ör­yggi. Í því fel­ast mikil sókn­ar­færi, að ég tel, fyrir Ísland, að horfa til auk­innar mat­væla­fram­leiðslu hér á landi, ekki bara fyrir okkar eigin neyslu heldur líka til útflutn­ings,“ sagði Katrín.

Ástandið hvatning til að flýta orkuskiptum

Sig­mundur sagð­ist ánægður með stefnu for­sæt­is­ráð­herra. „En vand­inn hefur oft verið sá að stefn­unni fylgja ekki alltaf aðgerðir,“ sagði Sig­mundur, sem ítrek­aði spurn­ingu sína um til hvaða aðgerða rík­is­stjórnin hyggst grípa til og hvort lækkun á olíu­verði, þó ekki nema tíma­bundin, kæmi til greina?

Þá spurði hann einnig hvort for­sæt­is­ráð­herra sé til í að að minnsta kosti velta því upp að íslenska ríkið kaupi hrá­vöru til að treysta stöð­una enn frekar.

For­sæt­is­ráð­herra svar­aði því ekki beint en sagði rík­is­stjórn­ina hafa sýnt að hún sé reiðu­búin til að grípa til ýmissa aðgerða til að bregð­ast við óvæntum atburðum á borð við stríðið í Úkraínu. Varðandi hækk­andi olíu­verð sagði for­sæt­is­ráð­herra það vera hvatn­ingu til að flýta orku­skiptum. „En ég tel líka mik­il­vægt að við mætum þessum afleið­ingum með aðgerðum sem bein­ast að til­teknum hópum, ekki endi­lega flötum aðgerðum sem dreifast jafnt á alla heldur einmitt svona mark­miðs­settum aðgerðum.“