Útganga Pólverja úr Istanbúlsamningnum ógni lífi og heilsu pólskra kvenna

Rósa Björk Brynj­ólfs­dóttir, for­maður Íslands­deildar Evr­ópu­ráðs­þings­ins og frá­far­andi vara­for­seti þess, ætlar að funda með Gerard Pokruszyński, sendi­herra Póllands hér á landi, á föstu­dag til að ræða stöð­una og til að koma sínum athuga­semdum á fram­færi í kjöl­far þess að Pólland ætlar að draga sig út úr Ist­an­búl­samn­ingnum.

Ist­an­búl­samn­ing­ur­inn er samn­ingur um for­varnir og bar­áttu gegn ofbeldi gagn­vart konum og heim­il­is­of­beldi. Hann var sam­þykktur á vett­vangi Evr­ópu­ráðs­ins 11. maí 2011 en hér landi var hann full­giltur í apríl 2018.

Myndi hafa alvarlegar afleiðingar

Í sam­tali við Kjarnann segir Rósa Björk Ist­an­búl­samn­ing­inn vera einn mik­il­væg­asta samn­ing Evr­ópu­ráðs­ins og eitt öfl­ug­asta tæki til að berj­ast gegn kyn­bundnu ofbeldi, heim­il­is­of­beldi og þving­uðum hjóna­böndum. Það myndi hafa alvar­legar afleið­ingar fyrir líf kvenna og stúlkna í Póllandi ef Pól­verjar segja sig frá samn­ingnum.

„Pólsk stjórn­völd hafa í raun og veru verið að búa til mis­skiln­ing og und­ir­róður því þau segja að Ist­an­búl­samn­ing­ur­inn grafi undan hinum íhalds­sam­ari gildum hjóna­bands­ins, sem er nátt­úr­lega vit­leysa og rang­færslur. Þau hafa notað Ist­an­búl­samn­ing­inn í þessum leið­angri sínum til að draga veru­lega úr rétt­indum sam­kyn­hneigðra,“ segir Rósa sem ætlar einnig að ræða mál­efni sam­kyn­hneigðra í Póllandi á fundi hennar við sendi­herr­ann.

„Pólland var engu að síður eitt af þeim löndum sem var fyrst til þess að full­gilda samn­ing­inn og það yrðu alveg ótrú­lega miklir álits­hnekkir fyrir Pólland að draga sig frá þessum samn­ingi, burt­séð frá því hversu alvar­leg ógn það yrði fyrir líf og heilsu pól­skra kvenna og stúlkna,“ segir Rósa.

Samningurinn mætir mótstöðu víðar

Hún telur ekki lík­legt að önnur lönd segi sig frá samn­ingnum en hann hefur engu að síður mætt and­stöðu. Til að mynda hafi stjórn­ar­skrár­dóm­stóll Búlgaríu reynt að hnekkja því að Ist­an­búl­samn­ing­ur­inn hafi laga­lega stoð þar í landi.

Þar að auki hafi byggst upp mót­staða í Rúss­landi með stuðn­ingi rúss­nesku rétt­trún­að­ar­kirkj­unnar. „Rússland sem var að koma aftur inn í Evr­ópu­ráðið eftir fimm ára hlé, þeir hafa ekki enn skrifað undir Ist­an­búl­samn­ing­inn og breyt­ingar á stjórn­ar­skránni nýlega í Rúss­landi voru þess eðlis að eitt af því sem var í þeim breyt­ingum var þetta íhalds­sama fyr­ir­komu­lag á hjóna­bandi, að það geti bara verið milli karls og konu,“ segir Rósa.

„Við sem erum í Evr­ópu­ráð­inu sjáum að það eru þessi aft­ur­halds­sömu öfl sem kynda undir kven­fyr­ir­litn­ingu sem hafa verið að grafa undan Ist­an­búl­samn­ingnum með því að sá efa­semd­ar­fræjum um hann sem eru byggð á full­komnum mis­skiln­ingi og útúr­snún­ingi,“ segir Rósa að lokum.