Ófrávíkjanleg krafa um að Katrín verði forsætisráðherra

Mikill póker er nú leik­inn í stjórn­ar­mynd­un­ar­við­ræðum. Mestar líkur eru taldar á því að rík­is­stjórn Vinstri grænna, Fram­sókn­ar­flokks og Sjálf­stæð­is­flokks verði mynduð eins og staðan er í dag. Katrín Jak­obs­dóttir, for­maður Vinstri grænna, hefur hins vegar gert við­mæl­endum sínum það algjör­lega skýrt að í slíkri stjórn yrði hún að vera for­sæt­is­ráð­herra. Það er ófrá­víkj­an­leg krafa sem verður að mæta áður en byrjað yrði að ræða um mál­efni. Næsta rík­is­stjórn þurfi leið­toga sem kljúfi ekki þjóð­ina.

Sú krafa hefur ekki hlotið góðan hljóm­grunn hjá Sjálf­stæð­is­flokknum sem þykir eðli­legt að Bjarni Bene­dikts­son, for­maður hans, verði áfram for­sæt­is­ráð­herra í ljósi þess að flokk­ur­inn er stærsti flokkur lands­ins. Ef til greina kæmi að gefa eftir for­sæt­is­ráðu­neytið myndi Sjálf­stæð­is­flokk­ur­inn fara fram á aukið vægi ráðu­neyta í nýrri stjórn í sára­bætur.

Það liggur þó fyrir að Katrín nýtur stuðn­ings Fram­sókn­ar­flokks, Sam­fylk­ingar, og Við­reisnar sem næsti for­sæt­is­ráð­herra umfram Bjarna. Pírötum hugn­ast einnig mun frekar að Katrín verði for­sæt­is­ráð­herra en Bjarni, þótt að þeir styðji ekki allar teg­undir stjórna sem hún gæti leitt. Þeir eru sér­stak­lega mót­fallnir rík­is­stjórn sem inni­heldur Sjálf­stæð­is­flokk­inn. Því er meiri­hluti þing­manna á bak við það að Katrín leiði næstu rík­is­stjórn frekar en Bjarni.

Við­mæl­endur Kjarnans telja að enn sé unnið að hálfu Vinstri grænna að koma á mögu­legri rík­is­stjórn með Sjálf­stæð­is­flokki þar Sam­fylk­ingin myndi koma í stað Fram­sókn­ar­flokks. Nokkur ljón eru þar í veg­inum, sér­stak­lega það að Logi Ein­ars­son, for­maður Sam­fylk­ingar, og Bjarni Bene­dikts­son hafa aldrei rætt saman um mögu­legt sam­starf og þekkj­ast lítið sem ekk­ert. Ólíklegt er talið að báðar þessar kröfur Vinstri grænna, að fá for­sæt­is­ráðu­neytið og Sam­fylk­ing­una inn í rík­is­stjórn, muni fást upp­fylltar.

Þriðja mögu­lega stjórnin sem hefur verið rædd und­an­farna daga er stjórn gamla fjór­flokks­ins. Þ.e. Vinstri grænna, Fram­sókn­ar­flokks, Sjálf­stæð­is­flokks og Sam­fylk­ing­ar­innar. Lítill sem eng­inn áhugi er sagður á þeirri stjórn innan Sam­fylk­ing­ar­innar. Þar er hins vegar vilji til að kanna að taka Viðreisn inn í slíka stjórn í stað Fram­sókn­ar­flokks­ins.

Mynd: Birgir Þór Harð­ar­son

Enn vonast eftir stjórnarandstöðustjórn

Ef for­seta Íslands verður ekki til­kynnt um mögu­legar stjórn­ar­mynd­un­ar­við­ræður í á næstu dögum er allt eins búist við því að hann láti Bjarna Bene­dikts­son fá stjórn­ar­mynd­un­ar­um­boðið og leyfi honum að spreyta sig við myndun stjórnar.

Það fjölgar þó ekk­ert mögu­leik­unum sem eru í stöð­unni eins og hún er í dag. Líkt og Kjarninn greindi frá í gær þá telja nær allir við­mæl­endur hans að rík­is­stjórn Sjálf­stæð­is­flokks, Mið­flokks, Fram­sókn­ar­flokks og Flokks fólks­ins, sem er oft­ast kölluð „Mogga­stjórnin“ sökum áhuga Morg­un­blaðs­ins á myndun hennar, ekki talin raun­hæfur mögu­leiki. Myndun hennar sé hótun sem notuð sé í þeim póker sem nú sé spil­aður við stjórn­ar­mynd­un­ar­borðið. En aðrir flokkar virð­ast ætla að sjá í gegnum þá hótun og láta reyna á alvar­leika hennar í stað þess að gefa eftir kröfur sínar til þess að stöðva myndun „Mogga­stjórn­ar­innar“.

Fyrir liggur að Sigurður Ingi Jóhanns­son, for­maður Fram­sókn­ar­flokks­ins, hefur ekki áhuga á að vinna með Sigmundi Davíð Gunn­laugs­syni, for­manni Mið­flokks­ins, eftir allt sem á undan hefur gengið þeirra á milli. Hann sagði við mbl.is í fyrra­dag að hann væri ekki spenntur fyrir ofan­greindri sam­setn­ingu á rík­is­stjórn. Hann hafi „lagt áherslu á að rík­­is­­stjórn í land­inu, til að búa til póli­­tísk­an stöðug­­leika, þurfi breið­ari skír­skot­un. Ég get ekki séð að hún myndi svara því kall­i.“

Þetta er afstaða sem for­menn ann­arra flokka á miðju- og vinstri væng stjórn­mál­anna deila. Breið skírskotun og stöð­ug­leiki felist ekki í því að leiða tvo umdeild­ustu stjórn­mála­menn þjóð­ar­innar, Sigmund Davíð og Bjarna, saman í rík­is­stjórn að nýju.

Innan Sam­fylk­ingar og Pírata er enn mik­ill vilji til þess að end­ur­vekja við­ræður núver­andi stjórn­ar­and­stöðu­flokka sem sigldu í strand á mánu­dag vegna afstöðu Fram­sókn­ar­flokks gagn­vart þeim, jafn­vel með aðkomu Við­reisnar. Hvorki Vinstri græn né Fram­sókn­ar­flokk­ur­inn hafa haft áhuga á end­ur­vakn­ingu þess sam­tals, að minnsta kosti ekki í bili.

Patt­staðan í íslenskum stjórn­málum heldur því áfram.