Falsaðar fréttir náðu meiri útbreiðslu en alvöru fréttir

Vin­sæl­ustu fölsuðu kosn­inga­frétt­irnar fyrir banda­rísku for­seta­kosn­ing­arnar náðu meiri útbreiðslu á Facebook en vin­sæl­ustu raun­veru­legu frétt­irnar gerðu á síð­ustu þremur mán­uðum kosn­inga­bar­átt­unnar, sam­kvæmt nýrri athugun sem BuzzFeed News gerði. Athug­unin náði til stærstu fjöl­miðla í Banda­ríkj­unum.

Þær tutt­ugu fölsuðu fréttir sem höfðu mesta virkni, eða enga­gement eins og það er kallað á ensku, sem er fjöldi deil­inga, athuga­semda og við­bragða, fengu yfir 8,7 milljón deil­ingar, athuga­semdir og við­brögð á Facebook. Tuttugu vin­sæl­ustu alvöru frétt­irnar fengu á sama tíma 7,3 millj­ónir deil­inga, athuga­semda og við­bragða.

Fram að þessum síð­ustu þremur mán­uðum hafði kosn­inga­efni frá stærstu frétta­miðl­unum fengið marg­falt meiri virkni en fals­aðar fréttir. Á tíma­bil­inu febr­úar til apríl var virknin til dæmis um tólf millj­ónir á alvöru frétt­irnar en þrjár millj­ónir á þær fölsuðu.

Af þessum tutt­ugu vin­sæl­ustu fölsku fréttum voru sautján annað hvort mjög til stuðn­ings Donald Trump eða mjög gegn Hillary Clinton. Tvær stærstu frétt­irnar voru um að Benedikt páfi styddi Trump og að Clinton hafi selt vopn til Íslamska rík­is­ins.

Mikið hefur verið rætt um rangar fréttir og um mátt eða van­mátt sam­fé­lags­miðla á borð við Facebook og Twitter í því að stemma stigu við útbreiðslu þeirra. Mark Zuckerberg, for­stjóri Facebook, sagði fyrst að það væri brjáluð hug­mynd að halda að fals­aðar fréttir á Facebook hafi haft áhrif á kosn­ing­arnar. En nú er engu að síður hafin vinna hjá Facebook við að reyna að stöðva útbreiðslu efnis sem er falsað. Einnig hefur verið greint frá því að Google ætli að banna þekktar síður sem birta falsað efni í aug­lýs­ingum.

Paul Horner er einn þeirra sem hefur verið dug­legur við að skrifa fals­aðar fréttir, sem hafa náð mik­illi útbreiðslu á Facebook og Twitter, og er eins konar frum­kvöð­ull í þessum málum. Hann talar um þetta við Washington Post. Hann segir að honum finn­ist hann bera ábyrgð á því að Trump sé á leið í Hvíta húsið. Stuðn­ings­menn hans hafi ein­fald­lega verið mjög ginn­keyptir fyrir fölsuðum fréttum. „Stuðn­ings­menn hans sann­reyndu ekki neitt – þeir deildu öllu, trúðu öllu. Kosn­inga­stjór­inn hans deildi frétt­inni minni um að mót­mæl­andi hefði fengið 3.500 doll­ara eins og það væri stað­reynd. Ég bjó það til. Ég setti fals­aða aug­lýs­ingu á Craigslist,“ segir hann og á við frétt um að mót­mæl­andi á kosn­inga­fundi Trumps hafi fengið borgað fyrir.

Margir sem unnu við kosn­inga­bar­áttu Trumps deildu efni frá Horner. Hann seg­ist hafa sett þessar fölsuðu fréttir fram til þess að láta stuðn­ings­menn Trump líta illa út. „Ég hélt að þau myndu stað­reynda­tékka þetta, og það myndi láta þau líta enn verr út. Ég meina, þannig virkar þetta alltaf. Einhver deilir ein­hverju sem ég skrifa, og kemst svo að því að það sé falsað, og lítur út eins og auli. En stuðn­ings­menn Trump – þeir bara halda áfram með það. Þeir stað­reynda­tékka aldrei neitt! Nú er hann í Hvíta hús­inu. Þegar ég lít til baka, í stað þess að skemma fyrir kosn­inga­bar­átt­unni, þá held ég að ég hafi hjálpað henni. Það er ekki góð til­finn­ing.“