Ákveðið að hefja formlegar stjórnarmyndunarviðræður

Bjarni Bene­dikts­son, for­maður Sjálf­stæð­is­flokks­ins, hefur til­kynnt for­seta Íslands að á grund­velli sam­tala við for­menn Við­reisnar og Bjartrar fram­tíðar ætli flokk­arnir þrír að hefja form­legar stjórn­ar­mynd­un­ar­við­ræður. Þetta kemur fram í til­kynn­ingu frá Sjálf­stæð­is­flokknum.

Óform­legar við­ræður milli flokk­anna hafa staðið yfir frá því í síð­ustu viku. Formenn Við­reisnar og Bjartrar fram­tíðar, Benedikt Jóhann­es­son og Óttarr Proppé, hittu Bjarna á fundi síð­degis í dag.

Evr­ópu­málin hafa verið helsti ásteyt­ing­ar­steinn­inn í við­ræðum Sjálf­stæð­is­flokks ann­ars vegar og Við­reisnar og Bjartrar fram­tíðar hins vegar um myndun nýrrar rík­is­stjórn­ar á und­an­förnum dögum. Sam­kvæmt heim­ildum Kjarn­ans hefur mynd­ast umræðu­grund­völlur fyrir breyt­ingar í sjáv­ar­út­vegs- og land­bún­að­ar­málum sem allir aðilar geta sætt sig við að byggja form­legar umræður á en í Evr­ópu­málum hefur eng­inn verið til­bú­inn að gefa neitt eft­ir. Nú virð­ast for­menn­irnir þó hafa orðið sam­mála um að mögu­lega verði hægt að finna lausn á mál­inu og ætla að hefja form­legar við­ræður. Því er ljóst að ekk­ert verður af því að Bjarni skili stjórn­ar­mynd­un­ar­um­boð­inu og að Katrín Jak­obs­dóttir, for­maður Vinstri grænna, fái það líkt og margt stefndi í.

Andstæðir pólar í Evrópumálum

Það er yfir­lýst stefna Sjálf­stæð­is­flokks­ins að ganga ekki inn í Evr­ópu­sam­bandið og flokk­ur­inn stóð að því að draga umsókn Íslands að því til baka ásamt Fram­sókn­ar­flokki á síð­asta kjör­tíma­bil­i. Fjórir af þeim sex þing­­mönnum Sjálf­­stæð­is­­flokks­ins sem leiddu kjör­­dæmi flokks­ins fyrir síð­­­ustu kosn­­ing­ar, þar á meðal for­mað­ur­inn Bjarni Bene­dikts­son, höfðu hins vegar lof­að því að áfram­hald við­ræðna um aðild að Evr­­ópu­­sam­­band­inu yrði sett í þjóð­­ar­at­­kvæða­greiðslu á kjör­­tíma­bil­inu. Allir fjórir urðu síðar ráð­herrar í þeirri rík­­is­­stjórn sem tók við völdum vorið 2013. Engir fyr­ir­varar um meiri­hluta á Alþingi, meiri­hluta innan rík­­is­­stjórnar eða sýn­i­­legan þjóð­­ar­vilja í skoð­ana­könn­unum voru settir fram. Bjarni Bene­dikts­­son sagði það reyndar oftar en nokkur annar Sjálf­­stæð­is­­maður að þjóð­­ar­at­­kvæðið myndi fara fram og að flokkur hans myndi standa við það. Þegar kom að því að draga umsókn­ina til baka, og gera þá án þjóð­ar­at­kvæða­greiðslu, bar Bjarni fyrir sig „póli­tískan ómögu­leika“ þess að halda slíka í ljósi þess að báðir þáver­andi stjórn­ar­flokkar voru and­vígir aðild. Við þá línu hefur Sjálf­stæð­is­flokk­ur­inn haldið sig alla tíð síðan og eng­inn vilji virð­ist til að gefa neitt eftir varð­andi hana.

Við­reisn varð til út úr þeim óró­leika og mót­mælum sem fylgdu því að draga aðild­ar­um­sókn­ina til baka. Hópur alþjóða­sinn­aðra Sjálf­stæð­is­manna hóf að und­ir­búa myndun nýs stjórn­mála­afls strax í apríl 2014. Eitt helsta stefnu­mál Við­reisnar hefur alla tíð verið að þjóð­ar­at­kvæða­greiðsla verði haldin um hvort við­ræðum við Evr­ópu­sam­bandið verði haldið áfram. Á því máli getur flokk­ur­inn ekki gefið afslátt. Björt fram­tíð er sömu­leiðis með Evr­ópu­að­ild á sinni stefnu­skrá.