Telur ekki eðlilegt að fjármunum sé mokað út úr sjávarútveginum

Kristján Þór Júl­í­us­son sjáv­ar­út­vegs- og land­bún­að­ar­ráð­herra seg­ist hafa frétt af til­færslu hluta­fjár eig­enda Samherja til afkom­end­anna í fjöl­miðlum rétt eins og aðrir. Hann telur það ekki vera eðli­legt að fjár­munum sé „mokað út úr ein­hverri til­tek­inni atvinnu­grein ef þannig háttar til“. Þetta kom fram í máli ráð­herr­ans í óund­ir­búnum fyr­ir­spurna­tíma á Alþingi í dag.

Logi Ein­ars­son, for­maður Sam­fylk­ing­ar­innar, sagði að „nú á dög­unum hefði verið sett Íslands­met í arfi þar sem upp­safn­aður ágóði af sam­eig­in­legum auð­lindum þjóð­ar­innar var afhentur nýrri kyn­slóð. Um er að ræða mestu til­færslu á verð­mætum milli kyn­slóða í íslenskri útgerð­ar­sögu af tak­mark­aðri auð­lind okkar.“

Hann spurði því ráð­herr­ann hvað honum fynd­ist um að þær upp­hæðir sem hér um ræðir og koma til vegna afnota af sam­eig­in­legri auð­lind þjóð­ar­innar væru ekki skatt­lagðar í rík­ari mæli. Fyndist honum það í fullri ein­lægni vera eðli­legt, sann­gjarnt, heil­brigt, spurði Logi.

„Það er í sjálfu sér ekk­ert nýtt að Sjálf­stæð­is­flokk­ur­inn deili ekki sýn okkar í Sam­fylk­ing­unni á fisk­veiði­stjórn­ar­kerfið, hvorki um nauð­syn þess að tíma­binda afla­heim­ildir eða kröfu um eðli­legt gjald í stjórn­ar­skrá fyrir afnot af sam­eig­in­legri auð­lind þjóð­ar­innar. Sjálf­stæð­is­flokk­ur­inn hefur ekki ljáð máls á útfærslum, svo sem mark­aðs­leið sem gæti skilað eig­end­unum eðli­legu gjaldi. Þá hafa þing­menn Sjálf­stæð­is­flokks­ins fellt allar til­lögur okkar um hækkun veiði­gjalda og hafa bein­línis lækkað þau um helm­ing á kjör­tíma­bil­inu og ítrekað aflétt álögum af grein­inni, jafn­vel nú í miðjum veiru­far­aldri. Ég geri mér fylli­lega grein fyrir því að sjáv­ar­út­vegs­fyr­ir­tæki eru mis­jafn­lega stödd, alveg eins og í öðrum atvinnu­greinum. Það finn­ast reyndar lausnir til að koma á móts við þau. En það er líka morg­un­ljóst að eig­endur margra þeirra stærstu hafa rakað til sín óheyri­lega miklum gróða á síð­ustu árum, jafnt í niður- og upp­sveiflu,“ sagði Logi.

„Það þarf fleiri en einn til þess að ná samningum“

Kristján Þór svar­aði og sagði að ekki væri rétt að Sjálf­stæð­is­flokk­ur­inn hefði hafnað öllum hug­myndum um til dæmis tíma­bind­ingu á samn­ingum á nýt­ingu sjáv­ar­auð­lind­ar­innar. Hann sagði að slitnað hefði upp úr sam­komu­lagi í nefnd sem þáver­andi þing­maður, Guð­bjartur Hann­es­son, leiddi. „Það var ekki Sjálf­stæð­is­flokk­ur­inn sem sleit það sam­komu­lag. Þar var kveðið á um lang­tíma­samn­inga á nýt­ingu þess­ara auð­linda. Sömu­leiðis var það ákvæði í stjórn­ar­sátt­mála Sjálf­stæð­is­flokks­ins, Við­reisnar og Bjartrar fram­tíðar að taka það upp. En að ein­hverjum ástæðum hefur þetta ekki náð, það þarf að reyna að ná mála­miðl­unum um svona umdeild atriði. En það hefur ekki staðið á Sjálf­stæð­is­flokknum alla­vega að ræða það. Og það þarf fleiri en einn til þess að ná samn­ingum,“ sagði hann.

[links]Enn fremur sagði ráð­herr­ann að alltaf væri hægt að deila um það að gjald­taka og með­ferð slíkra mála væri eðli­leg og sann­gjörn. „Það verður dálítið per­sónu­bundið mat hverju sinni. Í mínum huga hef ég engan efa um það að fiski­miðin eru sam­eign íslensku þjóð­ar­innar. Það er kveðið á um það í fyrstu grein fisk­veiði­stjórn­ar­lag­anna. Sjálf­stæð­is­flokk­ur­inn hefur í raun ítrekað talað fyrir því að taka upp auð­linda­á­kvæði í stjórn­ar­skrá þannig að það hefur ekk­ert staðið á okkur í þessi umræðu, að taka hana. En því miður hefur stjórn­mála­öfl­unum á þing­inu ekki auðn­ast að ná sam­stöðu um það og það er engum einum um að kenna í þeim efnum. Við berum öll sam­eig­in­lega ábyrgð á því.“

Spurði hvort þetta væri heilbrigt ástand

Logi svar­aði og sagði að auð­vitað væri mik­il­vægt að í fisk­veiði­stjórn­ar­lög­unum stæði að auð­lindin væri sam­eign Íslend­inga.

„Það er hins vegar ekki nóg þegar ein­stakir útgerð­ar­menn og erf­ingjar þeirra geta mokað út úr grein­inni enda­laust af fjár­munum. Með tíma­bund­inni úthlutun afla­heim­ilda gætum við komið í veg fyrir að hægt sé að færa þær afla­heim­ildir milli kyn­slóða með þessum hætti. Ástæðan fyrir því að ég nefni að Sjálf­stæð­is­flokk­ur­inn ljái ekki máls á þessu er ein­fald­lega afstaða Sjálf­stæð­is­flokks­ins í vinnu for­manna flokk­anna í stjórn­ar­skránni. Það eru ný tíð­indi og ég vona að for­maður Sjálf­stæð­is­flokks­ins mæti á næsta fund og fall­ist á það að við setjum inn í stjórn­ar­skrár­á­kvæðið ákvæði um tíma­bind­ingu. Hann hefur ekki ljáð máls á því,“ sagði hann.

„En ég vil fá svör ráð­herra við því hvort honum finn­ist þetta ekki eðli­legt, sann­gjarnt og heil­brigt að það skuli vera skiptar skoð­anir í sam­fé­lag­inu. Ég vil fá svör ráð­herra hvort honum finn­ist þetta heil­brigt ástand,“ sagði Logi.

Ekki komið inn á borð ráðherrans

Kristján Þór kom aftur í pontu og sagði að ekki væri rétt að for­maður Sjálf­stæð­is­flokks­ins hefði ekki mætt á stjórn­ar­skrár­fund­ina. Hann hefði alltaf mætt.

Hann sagði enn fremur að ekki væri eðli­legt að fjár­munum væri mokað út úr grein­inni. „Nei, mér finnst ekk­ert eðli­legt við að fjár­munum sé mokað út úr ein­hverri til­tek­inni atvinnu­grein ef þannig háttar til.“

Varðandi mál Samherja sagði ráð­herr­ann að hann hefði lík­leg­ast fengið spurnir af yfir­færslu fjár­muna eig­enda Samherja til afkom­end­anna á sama tíma og Logi í fjöl­miðlum.

„Það hefur ekki komið inn á mitt borð. Ég verð að segja að mér fannst ekki eðli­legt ef menn standa í ein­hverjum fjár­mokstri út úr til­tek­inni atvinnu­grein. Það er bara þannig. Það gilda bara um þetta ákveðnar reglur, hvort tveggja skatta­legar reglur og ákveðin lög um með­ferð mála og þeim ber að fylgja,“ sagði hann að lokum.