Tólf umsækjendur um vernd frá Afganistan bíða úrlausnar sinna mála hér á landi

Útlend­inga­stofnun og kæru­nefnd útlend­inga­mála eru með mál 12 umsækj­enda um vernd frá Afganistan til með­ferðar. Hvort ástandið í heima­landi hafi áhrif á nið­ur­stöðu mál­anna veltur á því hvort umsóknir þeirra fái efn­is­lega með­ferð hér á landi eða hvort þeim ljúki með end­ur­send­ingu til ann­ars Evr­ópu­ríkis.

Þetta kemur fram í svari Útlend­inga­stofn­unar við fyr­ir­spurn Kjarnans. Mál Afgana hafa verið í brennid­epl­inum und­an­farna daga og vikur þar sem Talí­banar komust aftur við stjórn­völ­inn þar í landi eftir að banda­ríski her­inn hóf að draga sig til baka og fara af landi brott. Margir hafa kallað á að íslensk stjórn­völd bregð­ist við með ein­hverjum hætti.

„Í þeim málum sem tekin eru til efn­is­legrar með­ferðar er það ástandið í heima­landi umsækj­anda og per­sónu­legar aðstæður hans þar sem ráða nið­ur­stöð­unni en þá er tekin afstaða til þess hvort umsækj­and­inn þurfi á vernd að halda eða ekki. Í málum sem afgreidd eru með end­ur­send­ingu til ann­ars Evr­ópu­lands á grund­velli Dyfl­inn­ar­reglu­gerð­ar­innar eða á grund­velli verndar í öðru Evr­ópu­landi er það ástandið og per­sónu­legar aðstæður umsækj­and­ans í við­kom­andi Evr­ópu­landi sem ræður nið­ur­stöð­unni,“ segir í svar­inu.

Einn verður sendur til baka til annars Evrópuríkis

Fram kemur hjá Útlend­inga­stofnun að allir umsækj­endur um vernd frá Afganistan sem hafa fengið efn­is­lega með­ferð umsóknar sinnar hér á landi á und­an­förnum árum hafi fengið jákvæða nið­ur­stöðu, ýmist vernd eða við­bót­ar­vernd, og því ekki verið sendir aftur til Afganistan.

Einn er á lista stoð­deildar og bíður end­ur­send­ingar til ann­ars Evr­ópu­ríkis, að því er fram kemur hjá stofn­un­inni. „Eins og áður sagði hefur ástandið í Afganistan ekki áhrif á ákvarð­anir um end­ur­send­ingar til ann­arra Evr­ópu­landi og engar ákvarð­anir hafa verið teknar um end­ur­send­ingar til Afganistan á und­an­förnum árum,“ segir í svar­inu.

Skila tillögum til stjórnvalda í næstu viku

Flótta­manna­nefnd fund­aði á þriðju­dag um ástandið í Afganistan. Ásmundur Einar Daðason félags- og barna­mála­ráð­herra sendi erindi til flótta­manna­nefndar, sem skipu­leggur komu flótta­manna, en í við­tali við Frétta­blaðið í gær sagði hann að hann væri ekki að biðja um ráð flótta­manna­nefndar „ef við ætl­uðum ekk­ert að aðhaf­ast“.

Samkvæmt svari félags­mála­ráðu­neyt­is­ins við fyr­ir­spurn Kjarnans mun flótta­manna­nefnd funda aftur í vik­unni og í fram­hald­inu skila tillögum til stjórn­valda, lík­lega snemma í næstu viku.

Mynd: Bára Huld Beck

Vilja aðgerðir

Hópur Íslend­inga sem starfað hefur með NATO og öðrum alþjóð­legum stofn­unum í Afganistan sendi í fyrra­dag ákall til íslenskra stjórn­valda um að grípa taf­ar­laust til aðgerða til að bregð­ast við þeim veru­leika sem blasir við almennum borg­urum – ekki síst konum og börnum – í Afganistan í ljósi atburða und­an­far­inna daga.

[links]Fer hóp­ur­inn á leit við íslensk stjórn­völd og Alþingi að þau bjóði ein­stak­lingum, sér í lagi konum og stúlkum, alþjóð­lega vernd. Sjónum verði sér­stak­lega beint að konum og stúlkum sem stafar bein ógn af valda­töku Talibana m.a. vegna bar­áttu sinnar fyrir frelsi og rétt­indum kvenna og þátt­töku í verk­efnum sem voru studd af NATO eða öðrum alþjóð­legum stofn­unum, sam­an­ber konur í leið­toga­stöðum, blaða­konur, mann­rétt­inda­fröm­uðir og konur sem til­heyra ofsóttum minni­hluta­hópum.

Íslensk stjórn­völd leiti enn fremur sam­starfs við önnur Norð­ur­lönd og/eða NATO ríki um flutn­ing fólks sem er í mik­illi hættu vegna starfa sinna fyrir og/eða með Íslenskum frið­ar­gæslu­liðum sem starfað hafa í Afganistan og veiti þeim ein­stak­lingum og fjöl­skyldum þeirra alþjóð­lega vernd.

Þá vill hóp­ur­inn að íslensk stjórn­völd beiti sér sér­stak­lega fyrir því að Sam­ein­uðu þjóð­irnar standi vörð um rétt­indi og vernd kvenna og að stúlkum verði tryggður réttur til skóla­göngu og konum til atvinnu­þátt­töku. Íslensk stjórn­völd beiti sér jafn­framt fyrir áfram­hald­andi upp­bygg­ingar- og þró­un­ar­starfi í land­inu á grund­velli gagn­rýnnar end­ur­skoð­unar á þeirri aðstoð, sem veitt hefur verið, og sem taki mið af Marshall-aðstoð­inni, þ.e. mark­miðs­setn­ing og fram­kvæmd verði mið­stýrð í auknum mæli og aðstoðin taki mið af aðstæðum í land­inu til að auka mögu­leik­ana á raun­veru­legum árangri.