Snjallúr geta fundið merki um COVID-sýkingu

Vís­inda­menn við lækna­deild Stanford-háskóla hafa þróað app fyrir snjallúr sem láta not­endur úranna vita ef lík­ami þeirra sýnir ein­hver merki um að vera að berj­ast við sýk­ingu. Meðal merkja sem úrið nemur er breyt­ing á hjartslætti.

Appið notar reikni­for­skrift sem merkir breyt­ingar á hvíld­ar­púlsi not­and­ans sem og fjölda skrefa sem hann tekur. Í rann­sókn sem gerð var í tengslum við þróun apps­ins kom í ljós að það fann í 63 pró­sent til­fella ummerki um sýk­ingu af völdum nýju kór­ónu­veirunnar áður en aug­ljós lík­am­leg ein­kenni gerðu vart við sig. Í þeim til­fellum sem appið gaf ranga nið­ur­stöðu getur skýr­ingin t.d. falist í lyfja­notkun við­kom­andi, segir Michael Snyder, pró­fess­or­inn sem leiddi rann­sókn­ina og þróun apps­ins. Hana má einnig mögu­lega rekja til þess að við­kom­andi hafi verið á ferð og flugi eða hafi verið á ákveðnum stað í tíða­hringnum.

[adspot]

Appið er enn í þróun en stefnt er að því að reikni­for­skriftin verði aðgengi­leg um tíu millj­ónum manna innan skamms. Stefnt er að því að not­endur Fitbit-úra fái fyrstir að njóta þess en svo stendur til að gera það aðgengi­legt fyrir úr ann­arra fram­leið­enda sem og í aðrar gerðir tækja sem nema stöðugt lífs­mörk fólks.

Það sem appið gerir er að senda not­anda úrs­ins við­vörun þegar það finnur breyt­ingar á lík­ams­starf­semi, annað hvort gula eða rauða. Snyder segir mik­il­vægt fyrir not­endur að gera sér grein fyrir því að appið getir ekki greint COVID-19 sýk­ingu frá öðrum sýk­ingum. A‘ minnsta kosti ekki enn sem komið er.

Hann segir að mark­miðið sé ekki ein­fald­lega það að láta fólk vita að það sé orðið veikt heldur að finna merki um sýk­ingar snemma og áður en lík­am­leg ein­kenni fara að gera vart við sig. Á meðan far­aldri COVID-19 stendur gæti slíkt við­vör­un­ar­kerfi nýst fólki til að taka ákvörðun um að fara í ein­angrun fyrr en ella og að fara í sýna­töku. Segir Snyder að appið geti fundið merki um sýk­ingu tíu dögum áður en ein­kennin koma almennt fram.

Einkennalausir geta smitað aðra

Veiran sem veldur COVID-19 er þeim eig­in­leikum gædd að ein­kenni vegna sýk­ingar af hennar völdum geta dulist í marga daga og þar með er aukin hætta á að sá sem sýkst hefur smiti aðra á þessu tíma­bili.

Vin­sældir snjallúra eru miklar og margir not­endur þeirra hafa þau á sér allan sól­ar­hring­inn. Það þýðir að úrið er stöðugt að fylgj­ast með lík­ams­starf­semi á borð við hjart­slátt. Úrin „læra“ svo inn á hvern og einn not­anda og greina því merki um breyt­ingar á venju­legum hjartslætti af nokk­urri nákvæmni.

Rannsókn vís­inda­mann­anna við Stanford-háskóla hófst þegar í mars á síð­asta ári. Þá voru sjálf­boða­liðar fengnir til sam­starfs og báru þeir Fitbit-snjallúr. Af 5.000 þátt­tak­endum sýkt­ust 32 af COVID-19 og í 26 til­vikum mátti greina frá­vik í hvíld­ar­púls sem átti sér ekki eðli­legar skýr­ingar. Vís­inda­menn­irnir komust einnig að því að þeir sem höfðu sýkst gengu að með­al­tali 1.440 færri skref og sváfu að með­al­tali hálf­tíma lengur en þeir sjálf­boða­liðar sem ekki höfðu sýkst.

Í kjöl­farið var þróað við­vör­un­ar­kerfi. Appið lætur við­kom­andi vita með „gulu spjaldi“ ef ein­hverjar breyt­ingar grein­ast sem fylgj­ast ætti með eða með „rauðu spjaldi“ sem táknar álag án aug­ljósrar skýr­ingar. Ef sá sem með úrið gengur veit hver ástæðan fyrir frá­vik­inu er, t.d. áfeng­is­neysla eða mikil hæð yfir sjáv­ar­máli, getur hann ein­fald­lega afskrifað við­vör­un­ina. Ef hann hefur engar skýr­ingar getur verið að hann hafi fengið sýk­ingu sem lík­am­inn er að reyna að vinna á og ætti því að ein­angra sig og fara í sýna­töku.